Xác định nguồn gốc đất trước khi triển khai xây dựng dự án là một trong những công đoạn quan trọng đòi hỏi các doanh nghiệp phải quan tâm đúng mức. Việc xác định nguồn gốc đất sẽ giúp dự án tránh khỏi các rủi ro trong quá trình xây dựng và sử dụng về sau.
 
Đây là một trong những nội dung mà các thành viên của Tổng hội Xây dựng Việt Nam trao đổi trong quá trình tham gia tư vấn phản biện dự án, cũng như góp ý cho các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Xây dựng…
 
Đơn cử như trường hợp Sở Xây dựng TP.HCM từng có văn bản xin ý kiến chỉ đạo của UBND TP.HCM rà soát việc chuyển mục đích sử dụng đất, việc chuyển nhượng quyền sử dụng khu đất thực hiện dự án từ Công ty Cổ phần Cảng Rau Quả cho Công ty TNHH Gotec Việt Nam.
 
Nguồn gốc: Được giao làm bến bãi
 
Trước đó, Công ty TNHH Gotec Việt Nam cho biết đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng … cầu cứu về việc khẩn thiết mong chỉ đạo Sở Xây dựng TP.HCM giải quyết thủ tục cấp Thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai theo quy định pháp luật cho doanh nghiệp.
 
Theo chủ đầu tư thì, công trình thuộc dự án đã thi công hoàn thành xong phần móng, hầm, tầng 1, đang tiếp tục thi công các tầng tiếp theo và đã đủ điều kiện để được cấp thông báo nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua đối với nhà ở thương mại. Tuy nhiên, Sở Xây dựng không giải quyết thủ tục cấp thông báo đủ điều kiện bán mà trả hồ sơ lại cho chủ đầu tư.
 
Trước đó, Sở Xây dựng TP.HCM đã gửi Công văn số 9558/SXD-PTN&TTBĐS ngày 21/7/2022 để xin ý kiến chỉ đạo của UBND TP.HCM về việc rà soát việc chuyển mục đích sử dụng đất, việc chuyển nhượng quyền sử dụng khu đất thực hiện dự án từ Công ty Cổ phần Cảng Rau Quả cho Công ty TNHH Gotec Việt Nam theo ý kiến của Sở Xây dựng tại Công văn số 3091/SXD-PTN&TTBĐS ngày 23/3/2022. Sở Xây dựng đề nghị Công ty Gotec Việt Nam liên hệ Sở Tài nguyên và Môi trường để nắm lại tiến độ thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố.
 
Vào tháng 6/2022, nhiều tờ báo đã đăng tải thông tin từ Công ty Gotec Land là Dự án Shiizen Home 90% sản phẩm đã có chủ nhân
 
Dự án Shizen Home tọa lạc tại số 2 đường Bến Nghé có tổng diện tích là 10.076,6m2. Vị trí khu đất nằm giáp với Cảng Tân Thuận – nơi đang được di dời để làm khu đô thị và xây cầu Thủ Thiêm 4.
 
Nguồn gốc khu đất số 2 đường Bến Nghé trước đây do Công ty Cổ phần Cảng Rau Quả sử dụng làm kho bãi. Ngày 30/11/2011, UBND TP. HCM chấp thuận cho Công ty Cổ phần Cảng rau quả chuyển mục đích sử dụng khu đất có diện tích 10.076,6m2 để đầu tư xây dựng Khu Trung tâm thương mại và Căn hộ cao cấp tại phường Tân Thuận, Quận 7 theo Quyết định số 577/QĐ-UBND.
 
Tiếp đó, UBND TP. HCM chấp thuận chủ trương theo đề xuất của Sở Tài chính về việc Công ty Cổ phần Cảng rau quả chuyển nhượng khu đất trên cho Công ty TNHH Gotec Việt Nam theo Văn bản số 7350/UBND-ĐTMT ngày 01/12/2015 và công nhận Công ty TNHH Gotec Việt Nam làm chủ đầu tư dự án này vào ngày 27/01/2018 theo Văn bản số 402/UBND-ĐT.
 
Đến ngày 27/08/2018, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 3634/QĐ-UBND về việc chấp thuận đầu tư dự án cho Công ty TNHH Gotec Việt Nam.
 
Được biết, dự án Shizen Home đang được thế chấp tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh vượng (VPBank). Ngày 05/5/2021, VPBank đã có Văn bản số 050521/VPB-Gotec về việc đồng ý cho Công ty Gotec thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng và triển khai thực hiện dự án trên tài sản thế chấp.
 
Công ty Cổ phần Cảng Rau Quả có tiền thân là Xí nghiệp Giao nhận kho vận Rau Quả trực thuộc Tổng Công ty Rau quả Việt Nam, được thành lập nằm 1991 trên cơ sở sáp nhập Ban Quản lý Công trình khu vực TP.HCM và một số phòng ban của Công ty Xuất nhập khẩu Rau quả 3, TP.HCM.
 
Thực hiện chủ trương cải cách sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước, ngày 10/08/1996, Xí nghiệp Giao nhận Kho vận Rau Quả đã chuyển thành Công ty Giao nhận Kho vận Rau quả.
 
Năm 2001, Công ty Giao nhận Kho vận Rau quả tiến hành cổ phần hoá và chuyển thành Công ty Cổ phần Cảng Rau Quả và chính thức hoạt động theo hình thức công ty cổ phần từ ngày 25/5/2001. Đây là cảng đầu tiên thực hiện cổ phần hoá trong hệ thống cảng khu vực TP.HCM.
 
TP.HCM: Khởi tố nhiều vụ án ‘đất công thành… đất ông’
 
Tháng 12/2022, UBND TP.HCM có báo cáo về kết quả thanh tra việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất, kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở của doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hoá giai đoạn 2011 – 2021. 
 
Giai đoạn nói trên, có 70 vị trí đất với tổng diện tích 1.389.542m2 của doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hoá thuộc quản lý của UBND TP.HCM đã thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở. 
 
Tổng số tiền thu được từ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở là 8.501,1 tỷ đồng. Ngoài ra, có gần 500 tỷ đồng tiền sử dụng đất nhà ở xã hội được miễn. 
 
Vụ sai phạm tại Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn - TNHH MTV đã được chuyển sang cơ quan công an.
 
Thanh tra TP.HCM đã thanh tra 28 vị trí đất và ban hành 8 kết luận thanh tra. Các vi phạm chủ yếu của doanh nghiệp hoặc chủ đầu tư dự án như: Chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng tài sản trên đất sau đó chuyển quyền được thuê đất của Nhà nước hoặc quyền phát triển dự án cho đối tác để toàn quyền phát triển dự án; 
 
Doanh nghiệp Nhà nước góp vốn tham gia liên doanh, liên kết hoặc lập công ty liên doanh (gọi tắt là pháp nhân mới) để triển khai dự án bất động sản thực chất là chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án đầu tư nhưng không thông qua thủ tục đấu thầu.
 
Hoạt động này đã biến tướng bằng các kiểu hợp đồng như hợp đồng góp vốn bằng lợi thế quyền thuê đất, lợi thế thuê mặt bằng… nhưng bản chất vẫn là góp vốn quyền thuê đất; 
 
Có trường hợp doanh nghiệp Nhà nước sử dụng hợp đồng hợp tác để cập nhật thông tin biến động trên Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất, từ đó giao cho đối tác toàn quyền thực hiện dự án khi chưa được cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền chấp thuận; 
 
Khi hợp tác đầu tư, doanh nghiệp Nhà nước không thẩm định lợi thế quyền thuê đất, lợi thế mặt bằng làm cơ sở góp vốn, từ đó giao toàn quyền cho đối tác khai thác dự án và phân chia lợi nhuận cố định; 
 
Doanh nghiệp sử dụng đất thuê của Nhà nước không đúng mục đích giao, thuê, sử dụng đất đai, mặt bằng không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chính của đơn vị, không đúng phương án cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước được duyệt. 
 
Quá trình thanh tra, Thanh tra TP.HCM phát hiện vi phạm về kinh tế khoảng 215 tỷ đồng, vi phạm về đất đai là 6.433.569,5m2. Kiến nghị thu hồi 27 tỷ đồng cho ngân sách và thu hồi 129.743,5m2 đất. 
 
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng TP.HCM kiến nghị xử lý kỷ luật hành chính 11 tổ chức và 18 cá nhân. Kết quả xử lý cho thấy, mới chỉ thu hồi được 6,5 tỷ đồng; đã chuyển vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an 21 tỷ đồng; đã xử lý kỷ luật 4 tổ chức và 11 cá nhân; đã chuyển 7 vụ việc sang cơ quan công an để xử lý hình sự.
 
 
Lê Phong
 
 
 
 
 
 
 
PV (Người Xây Dựng)