Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc: Tập trung tháo gỡ vướng mắc, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Trong đó, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, với nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược cần tập trung đầu tư.

Tuy nhiên, lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản vẫn còn nhiều khó khăn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành gần 47.000 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 48% chỉ tiêu hơn 97.000 căn được giao cho cả năm. Giá nhà vẫn vượt khả năng chi trả của phần lớn người dân, trong khi lượng bất động sản tồn kho có xu hướng tăng, khả năng tiếp cận tín dụng còn khó khăn và nhiều dự án tiếp tục vướng mắc về pháp lý, đất đai, tài chính.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, phân công cụ thể trách nhiệm theo chức năng, thẩm quyền, bảo đảm nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan”, đồng thời cá thể hóa trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Đối với các dự án tồn đọng kéo dài, địa phương phải chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền; các bộ, ngành tập trung xử lý những nội dung thuộc trách nhiệm của mình. Những vấn đề thuộc thẩm quyền Thủ tướng Chính phủ hoặc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo để xem xét, giải quyết. Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh trách nhiệm chỉ đạo trực tiếp của bí thư cấp ủy địa phương đối với các dự án vướng mắc theo phân công của cấp có thẩm quyền.

Về hoàn thiện thể chế, Chính phủ đang thúc đẩy sửa đổi các quy định pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện triển khai các dự án mới. Chính phủ sẵn sàng tiếp thu những kiến nghị xác đáng của hiệp hội, doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng tới đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở của người dân.

Thị trường bất động sản còn tồn kho hơn 51.900 căn, lô, nền

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành 48 văn bản chỉ đạo nhằm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn cho lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản. Bộ Xây dựng đồng thời ban hành 2 công điện và tổ chức 18 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc các địa phương phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Cả nước hiện có 2.221 dự án bất động sản được thống kê, với tổng quy mô vốn đầu tư khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Trong quý III/2026, thị trường ghi nhận khoảng 92.004 giao dịch bất động sản thành công, bằng 92% so với quý trước.

Giá chung cư và đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm so với quý II/2026 nhưng vẫn ở mức cao tại các đô thị lớn. Thanh khoản thị trường còn thấp, giao dịch chủ yếu tập trung ở những dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi.

Theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho trong quý III/2026 vào khoảng 51.950 căn, lô, nền, có xu hướng tăng so với quý trước. Bộ Xây dựng lưu ý, con số này mới phản ánh lượng hàng tồn kho do chủ đầu tư báo cáo, chưa bao gồm lượng vốn đầu tư dở dang lớn tại các dự án và những khó khăn trong giao dịch trên thị trường thứ cấp.

Nhà ở xã hội đạt khoảng 91% mục tiêu của đề án 1 triệu căn

Về phát triển nhà ở xã hội, lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án với quy mô 910.933 căn đã hoàn thành, đang triển khai hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương đương khoảng 91% mục tiêu Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội.

Trong đó, 363 dự án đã hoàn thành với 216.626 căn; 293 dự án đang triển khai xây dựng với 363.065 căn và 291 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với 331.242 căn. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành 46.962 căn nhà ở xã hội.

Đối với nhà ở cho thuê, đến hết quý III/2026, cả nước hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch năm. Bộ Xây dựng dự kiến cả năm có thể hoàn thành 18.049 căn, vượt 5% kế hoạch. Đáng chú ý, từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã khởi công 29 dự án với quy mô 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40%.

Tín dụng bất động sản đạt hơn 5,2 triệu tỷ đồng

Báo cáo về tín dụng bất động sản, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến ngày 31/8/2026, tổng dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực này đạt 5,21 triệu tỷ đồng, tăng 9,49% so với cuối năm 2025, chiếm 25,39% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế.

Dư nợ các chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt hơn 51.000 tỷ đồng, trong đó Ngân hàng Chính sách xã hội chiếm hơn 26.000 tỷ đồng, các ngân hàng thương mại hơn 25.000 tỷ đồng.

Chương trình tín dụng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 33/NQ-CP đã được mở rộng từ 120.000 tỷ đồng lên hơn 153.000 tỷ đồng, với sự tham gia của 11 ngân hàng thương mại. Đến ngày 31/8/2026, tổng số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, doanh số giải ngân khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng 2,3 lần so với cuối năm 2025. Trong đó, khoảng 15.000 tỷ đồng được giải ngân cho chủ đầu tư và 2.500 tỷ đồng cho người mua nhà.

Theo Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, đặc thù đầu tư bất động sản là dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn hơn, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản. Vì vậy, cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, tạo nguồn vốn trung và dài hạn bền vững cho thị trường.

Kết luận định hướng thảo luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp làm rõ những bất cập về pháp lý, tín dụng, giá nhà, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê; đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thẩm quyền xử lý để tập trung triển khai trong thời gian tới.