3 tiêu chí để được công nhận khu kinh tế đặc biệt

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Nghị định số 378/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định chi tiết khoản 1 Điều 43 Luật Phát triển đô thị về tiêu chí công nhận xã, phường, đặc khu là khu kinh tế đặc biệt.

3 tiêu chí để được công nhận khu kinh tế đặc biệt

Theo Nghị định 378/2026/NĐ-CP, xã, phường, đặc khu được xem xét công nhận là khu kinh tế đặc biệt khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Phát triển đô thị.

Thứ nhất, có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tiêu chí này được xác định là đáp ứng khi đồng thời bảo đảm các yêu cầu: thuộc tỉnh, thành phố được xác định là cực tăng trưởng, vùng động lực quốc gia theo Quy hoạch tổng thể quốc gia hoặc thuộc tỉnh, thành phố được xác định là cực tăng trưởng, khu vực động lực, trung tâm kinh tế của vùng tại quy hoạch vùng.

Đồng thời, địa bàn phải được xác định là cực tăng trưởng, hạt nhân của vùng động lực, trung tâm kinh tế hoặc khu kinh tế ven biển của tỉnh, thành phố tại quy hoạch tỉnh, Quy hoạch tổng thể Thành phố.

Địa bàn cũng phải bảo đảm vị trí, vai trò trong thế trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo.

Thứ hai, có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên.
Tiêu chí này được xác định khi trên địa giới hành chính của xã, phường, đặc khu có một trong các công trình gồm cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển đặc biệt, cảng biển loại I theo danh mục phân loại cảng biển.

Thứ ba, có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, quy mô dân số và diện tích tự nhiên lớn.

Địa bàn phải đáp ứng đồng thời 3 điều kiện: có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát; dân số từ 50.000 người trở lên và diện tích tự nhiên từ 500 km² trở lên.

Nghị định cũng quy định cụ thể trường hợp đơn vị hành chính cấp xã được xác định có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát. Theo đó, địa bàn phải thuộc một trong các trường hợp là đặc khu hoặc xã đảo; có từ 50% chiều dài đường địa giới hành chính trở lên là đường bờ biển; hoặc có từ 50% ranh giới tự nhiên phân tách với các đơn vị hành chính liền kề là sông, hồ hoặc rừng phòng hộ.

Trường hợp không đáp ứng các điều kiện trên, địa phương phải xây dựng Đề án thuyết minh rõ khả năng đáp ứng yêu cầu về không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát và các nội dung liên quan. Đề án được báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, thống nhất về chủ trương.

Quy định quy trình đề nghị công nhận

Về trình tự, thủ tục, sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 43 Luật Phát triển đô thị, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp thông qua Đề án công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Trong thời hạn tối đa 7 ngày làm việc kể từ ngày HĐND cấp tỉnh ban hành nghị quyết thông qua Đề án, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ và gửi Bộ Tài chính để thẩm định.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan tổ chức thẩm định hồ sơ Đề án. Thời gian thẩm định tối đa 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.

Trường hợp cần thiết, Bộ Tài chính tổ chức đoàn khảo sát thực địa, đánh giá thực trạng để phục vụ công tác thẩm định. Thời gian khảo sát được tính trong thời hạn thẩm định.

Các Bộ, cơ quan liên quan có trách nhiệm gửi ý kiến trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ xin ý kiến của Bộ Tài chính.

rên cơ sở ý kiến thẩm định, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm nghiên cứu, tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ Đề án và gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét.