Trong số 12 dự án thua lỗ, kém hiệu quả của ngành Công Thương, có 4 dự án trong lĩnh vực chế biến dầu khí thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam với tổng số lỗ lũy kế đến ngày 30/6/2019 của các dự án này lên hơn 9,1 nghìn tỷ đồng.
 
Báo cáo kết quả giám sát "việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng giai đoạn 2016-2021" gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTV Quốc hội) phục vụ phiên họp thứ 27, Đoàn giám sát của UBTV Quốc hội đã chỉ rõ một số dự án năng lượng chậm tiến độ, thua lỗ và rủi ro mất vốn, có sai phạm.
 
Cụ thể, báo cáo nêu rõ, các Tập đoàn năng lượng lớn của nhà nước như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã không hoàn thành việc đầu tư các dự án nguồn điện và lưới điện theo nhiệm vụ được giao tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh. 
 
Ảnh minh hoạ.
 
Theo đó, Văn bản số 1027/KL-TTCP ngày 28/4/2023 của Thanh tra Chính phủ Kết luận việc chấp hành chính sách pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh đã làm rõ. 
 
Một số dự án nguồn điện chưa đưa vào vận hành do chậm tiến độ, chậm khởi công so với quy hoạch, hoặc dừng triển khai. Các dự án chậm tiến độ, gồm: Các dự án NMĐ than Long Phú 1, Thái Bình 2, Sông Hậu 1 của PVN; Các dự án Na Dương II, Quỳnh Lập I, Cẩm Phả III, Hải Phòng III của TKV; Chuỗi dự án khí - điện Lô B Ô Môn; Chuỗi dự án khí - điện Cá Voi Xanh; Chuỗi dự án khí - điện LNG Thị Vải; Chuỗi dự án khí - điện LNG Sơn Mỹ; Dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất của PVN.
 
Báo cáo của Đoàn giám sát UBTV Quốc hội cũng đề cập đến một số dự án năng lượng đầu tư trong nước thua lỗ, đầu tư ra nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm mất vốn đầu tư, khó khăn trong việc xử lý, giải quyết các vấn đề và quá trình giải quyết chậm trễ do sự khác biệt văn hóa, ngôn ngữ, thủ tục hành chính và hệ thống pháp lý của quốc gia. 
 
Cụ thể, trong số 12 dự án thua lỗ, kém hiệu quả của ngành Công Thương, có 4 dự án trong lĩnh vực chế biến dầu khí thuộc PVN với tổng số lỗ lũy kế tính đến cuối năm 2017 là hơn 5,8 nghìn tỷ đồng, đến 30/6/2019 là hơn 7,3 nghìn tỷ đồng.
 
Nếu tính đủ các chi phí chưa hạch toán, tổng số lỗ lũy kế đến ngày 30/6/2019 của các dự án này lên tới hơn 9,1 nghìn tỷ đồng.
 
Đáng lưu ý, việc xử lý hậu quả đối với 3 dự án sản xuất nhiên liệu sinh học (các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học: Quảng Ngãi, Phú Thọ, Bình Phước) hết sức khó khăn, gây nợ xấu cho các tổ chức tín dụng;
 
Bên cạnh đó, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn chiếm tỷ lệ đáng kể (35-40%) trong tổng cung nội địa phải giảm công suất xuống còn 55-80%.
 
Đặc biệt, trong năm 2023, các nhà máy lọc dầu trong nước phát sinh sự cố kỹ thuật hoặc phải bảo dưỡng định kỳ, là tăng nguy cơ không đủ nguồn cung cho thị trường. Mặt khác, đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng còn kém hiệu quả, rủi ro mất vốn cao.
 
Chỉ tính riêng đối với ngành dầu khí, chi phí của các dự án đã thất bại và có rủi ro thất bại cao khoảng 2 tỷ USD, chiếm trên 50% số vốn đã chuyển ra nước ngoài trong lĩnh vực này.
 
Báo cáo gửi UBTV Quốc hội nhấn mạnh, để xảy ra những hạn chế, bất cập trên thuộc trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước các cấp trong công tác tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về năng lượng.
 
Trong đó, có trách nhiệm của Bộ Công Thương, các Bộ, ngành liên quan, UBND tỉnh một số địa phương, PVN, EVN, TKV...
 
Một số sai phạm, trách nhiệm cụ thể của các tổ chức, cá nhân, nhất là trong chấp hành chính sách, pháp luật trong triển khai thực hiện Quy hoạch điện VII, Quy hoạch điện VII điều chỉnh, quản lý và điều hành cung cấp điện của EVN và các đơn vị có liên quan đến cung cấp điện, pháp luật về khoáng sản của TKV đã và đang được các cơ quan có thẩm quyền kết luận.
PV (Người Xây Dựng)