Bình Thuận: Khai thác cát lậu phá ‘‘nát’’ hồ Biển Lạc

 

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng

 

Lòng hồ Biển Lạc thơ mộng bị cát tạc phá nát

 

“Anh nhìn đi! phía sau lớp tôn kéo dài kia là các bãi cát. Cát tập kết chất cao như núi. Ngày nào xe quá tải cũng chở cát đi bán khắp các tỉnh lân cận. Người dân ở đây bất lực rồi, chính quyền không biết có xử lý được không nữa. Cả lòng hồ Biển Bạc thơ mộng là thế, giờ có khác gì bãi trâu đằm đâu. Hồ ngày xưa được xem như tuyệt tác của thiên nhiên, hồ bây giờ nham nhở như da báo”.

 

Xe ben, xe tải hoạt động tấp lập

 

Dọc chiều dài tầm gần 10km tuyến Ql 720 nối dài hai huyện Đức Linh, Tánh Linh (Bình Thuận), xe ben, xe tải hoạt động tấp nập. Những chiếc xe lao vun vút chở đầy ắp cát đi các tỉnh lân cận tiêu thụ vẫn chạy đều đặn. 

 

 

Những chiếc xe ben, xe tải chở cát về bãi tập kết tại Huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận

 

Nguồn cát này được các chủ doanh nghiệp ven hồ Biển Lạc khai thác lậu. Giữa ban ngày, khi chúng tôi dùng máy ghi lại hình ảnh từ trên cao, và bất ngờ khi thấy cả “đại công trường” các lậu vẫn đang hoạt động rầm rộ đầu tháng 11. Trên lòng hồ, rất nhiều tàu hút cát, dùng “vòi rồng” nổ máy kêu ầm ầm giữa lòng hồ. Cát liên tục được đưa lên bờ và đang có nhiều xe vận chuyển đứng chờ sẵn.

 

Thực trạng này đã tồn tại nhiều năm qua trên địa bàn xã Gia An. Trước diễn biến phức tạp của nạn khai thác cát trái phép, UBND xã Gia An đã ban hành nhiều quyết định, thành lập nhiều tổ kiểm tra liên ngành luên tục tuần tra, kiểm soát nhưng tình hình không thay đổi được bao nhiêu. Hay nói cách khác, sau rất nhiều lần truy quét của chính quyền xã, huyện, tỉnh…dường như “cát tặc” bây giờ đã “nhờn” và tỏ ra không e ngại chính quyền. Thậm chí, một số doanh nghiệp lập ra nằm ven lòng hồ Biển Lạc với mục sản xuất gạch nhưng đó chỉ là “vỏ bọc” trá hình. Công việc chính của những doanh nghiệp chính này là khai thác cát lậu.

 

Xây dựng lò gạch ven hồ Biển Lạc làm "vỏ bọc'' cho mục đích khái thác cát trái phép

 

Cát lậu vẫn được khai thác nhưng chính quyền UBND xã Gia An cách đó không xa trong ngày phóng viên đến liên hệ làm việc, nhân viên trực ban cho biết lãnh đạo đi “họp” hết rồi. Chúng tôi đã đặt lịch làm việc nhưng gần 10 ngày trôi qua, lãnh đạo xã Gia An vẫn không có phản hồi.

 

Cát tặc “đội lốt’ Doanh nghiệp

 

Những chiếc xe chở cát ngày đêm ra vào bãi cát, những chiếc tàu sà lan “quái vật” nằm giữa lòng hồ nổ máy gầm rú điên loạn, những doanh nghiệp “đội lốt” vẫn ngày ngày tận thu cát…thực trạng này diễn ra liên tục, kéo dài và công khai. Nếu bằng mắt thường, người dân cũng có thể để ý thấy, những xe tải, xe ben chạy ra từ các doanh nghiệp lò gạch toàn chở….cát.

 

Những chiếc tàu sà lan “quái vật” nằm giữa lòng hồ nổ máy gầm rú điên loạn

 

Theo người dân, khoảng chục gần Doanh nghiệp trước đây toàn đi khai thác cát lậu trên lòng hồ Biển Lạc, sau các đợt truy quét ráo riết của các cấp chính quyền, họ đột ngột chuyển sang mô hình sản xuất gạch. Kỳ lạ ở chỗ, nguyên vật liệu để sản xuất gạch lại là cát từ lòng hồ. Nói một cách khác, đó chỉ là chiêu trò trá hình của những doanh nghiệp này nhằm qua mặt chính quyền.

 

Tuy nhiên, dù qua mặt bằng cách nào đó, thì hiện trạng bằng hình ảnh chúng tôi ghi lại được, những bãi cát chất đống cao như núi là minh chứng rõ nét về thực tại “treo đầu dê, bán thịt chó” của các doanh nghiệp này.

 

Anh H., một hộ dân xã Gia An “bức xúc” cho biết: “Lợi dụng mức nước khi lòng hồ Biển Lạc dâng lên, các doanh nghiệp lò gạch đưa tàu công suất lớn ra giữa lòng hồ bơm cát rồi đưa về phía sau lò gạch chứa và đưa xe múc vận chuyển đi tiêu thụ theo hướng huyện Đức Linh ra hướng Huyện Xuân Lộc (Đồng Nai)”. Người dân này nói thêm, mỗi ngày ông chứng kiến hàng trăm xe nối đuôi nhau vận chuyển cát lậu mà không thấy bóng dáng lực lượng chức năng nào có mặt giám sát, xử lý.

 

Danh sách ông H, cung cấp, các doanh nghiệp núp bóng lò gạch khai thác cát lậu gồm: Doanh nghiệp PhanMinh Nhựt, Đoàn Bá Quân, Cao Thanh Sang, Ngô Thanh Khôi và Đoàn Thành Tiến,Phạm Xuân Kiều.

 

Riêng ôngCao Thanh Sang, Ngô Thanh Khôi và Đoàn Thành Tiến không có lò gạch nhưng vẫn ngang nhiên khai thác cát lậu …Hiện do dịch bệnh kéo dài, nên các doanh nghiệp núp bóng lò gạch vẫn đang chưa hàng 100.000 m3 cát chưa vận chuyển ra khỏi địa bàn đi tiêu thụ. 

 

Để làm rõ vai trò trách nhiệm quản lý của các cấp chính quyền tỉnh Bình Thuận, PV Tạp chí Người Xây dựng và đồng nghiệp cung cấp tài liệu khai thác cát lậu cho các cán bộ lãnh đạo tỉnh Bình Thuận. Sau đó, lãnh đạo Sở TN&MT tỉnh Bình Thuận là bà  Phan Thị Xuân Thu- Phó Giám đốc Sở TN&MT đã trực tiếp làm việc lãnh đạo UBND huyện Đức Linh và Tánh Linh.

 

Trả lời câu hỏi của  phóng viên, bà Thu Khẳng định: Từ đầu năm 2020 đến nay, khu vực lòng hồ Biển Lạc thuộc xã Gia An, huyện Tánh Linh không có giấy phép khai thác khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Mọi hoạt động khai thác khoáng sản hiện nay trên lòng hồ Biển Lạc (nếu có) là khai thác khoáng sản trái phép. 

 

Khu vực lòng hồ Biển Lạc thuộc xã Gia An, huyện Tánh Linh không có giấy phép khai thác khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp

 

Như vậy, thực tế bài toán cát lậu các doanh nghiệp này khai thác trái phép đã rõ. Bây giờ, “cách giải” bài toán ấy của các cấp chính quyền sẽ ra được đáp án hay không? Đây vẫn là câu trả lời khó, vì nếu muốn làm tới cùng, chắc chắn không có doanh nghiệp nào dám vượt trên thượng tôn pháp luật qui định.

 

Trương Hổ - Triệu Long tổng hợp