Bộ Công an cảnh báo chiêu trò lừa đảo mua bán nhà ở xã hội, “suất ngoại giao”

Theo Cục An ninh Kinh tế, thời gian qua, thị trường bất động sản có nhiều biến động, giá nhà tăng cao so với thu nhập, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở giá rẻ còn hạn chế. Thực trạng này khiến nhiều người có nhu cầu tìm mua nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại với giá ưu đãi, tạo điều kiện để các đối tượng xấu lợi dụng lừa đảo.

Các đối tượng thường quảng cáo có quan hệ với lãnh đạo, chủ đầu tư để chào bán “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” tại các dự án nhà ở xã hội. Bằng cách sử dụng hình ảnh, thông tin từ những dự án mới được phê duyệt hoặc đang triển khai, các đối tượng tạo lòng tin, cam kết làm trọn gói hồ sơ, không cần xét duyệt hoặc bảo đảm nhận nhà nhanh.

Ban đầu, người mua được yêu cầu nộp từ 20–100 triệu đồng để giữ chỗ hoặc đặt cọc. Sau đó, các đối tượng tiếp tục gây sức ép, yêu cầu thanh toán khoản tiền chênh từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng, tùy dự án. Khoản tiền này có thể được thu trước hoặc sau khi người mua bốc thăm quyền mua nhà.

Một thủ đoạn khác là quảng bá, huy động vốn tại các dự án chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Việc huy động vốn khi chưa đủ điều kiện tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp, mất tiền và phát sinh các vụ việc có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản.

Đáng chú ý, việc xử lý những trường hợp này gặp nhiều khó khăn do các bên thường ký kết hợp đồng góp vốn, đặt cọc dưới hình thức giao dịch dân sự. Người mua chủ động tham gia giao dịch vì mong muốn sớm có nhà, chỉ trình báo cơ quan chức năng khi đối tác không thực hiện cam kết.

Tại một số dự án vừa mở bán, tình trạng “cò mồi” hoặc người được quyền mua nhà chào bán lại “suất mua” để kiếm lời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người mua có thể mất toàn bộ tiền đặt cọc, trong khi người bán có nguy cơ bị xử lý vi phạm.
Ngoài ra, tại một số dự án đã bàn giao, chủ sở hữu nhà ở xã hội rao bán căn hộ khi chưa đủ điều kiện chuyển nhượng, thông qua hợp đồng viết tay hoặc lập vi bằng. Những giao dịch này có thể vi phạm quy định pháp luật, dẫn đến nguy cơ bị thu hồi nhà và phát sinh vướng mắc trong quá trình sang tên Giấy chứng nhận.

Khuyến cáo người dân thận trọng khi mua nhà ở xã hội

Để phòng ngừa rủi ro, Cục An ninh Kinh tế khuyến cáo người dân kiểm tra kỹ thông tin pháp lý của dự án nhà ở xã hội, đồng thời nộp hồ sơ đăng ký mua nhà trực tiếp cho chủ đầu tư theo đúng quy định.

Người mua tuyệt đối không thanh toán các khoản tiền chênh, phí đối ngoại hoặc tiền mua “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” cho môi giới và bên thứ ba. Cần cảnh giác với những lời chào mời đặt cọc để giữ “suất mua” nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại giá ưu đãi, tránh nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt tiền.

Đối với trường hợp mua lại nhà ở xã hội từ cá nhân đã sở hữu căn hộ, người mua cần kiểm tra thời hạn 5 năm kể từ thời điểm thanh toán đủ tiền mua nhà, đồng thời bảo đảm giao dịch đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyển nhượng theo quy định pháp luật.

Kiểm tra pháp lý trước khi giao dịch nhà ở thương mại

Đối với nhà ở thương mại, Cục An ninh Kinh tế khuyến cáo người dân tìm hiểu kỹ hồ sơ pháp lý của dự án trước khi ký kết hợp đồng mua bán. Chỉ thực hiện giao dịch khi chủ đầu tư cung cấp đầy đủ giấy tờ theo quy định, gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng, biên bản nghiệm thu hoàn thành hạ tầng kỹ thuật và phần móng công trình, văn bản của Sở Xây dựng xác nhận nhà ở đủ điều kiện được bán và thư bảo lãnh của ngân hàng về nghĩa vụ tài chính theo Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản.

Đặc biệt, người mua không đặt cọc quá 5% giá trị căn hộ khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán. Việc kiểm tra hồ sơ, điều kiện giao dịch và năng lực thực hiện cam kết của chủ đầu tư là cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ tranh chấp, thiệt hại tài chính.

Cơ quan công an cũng lưu ý người dân không xác nhận, sử dụng hoặc làm giả giấy tờ chứng minh đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội. Việc tuân thủ các quy định về nhà ở và kinh doanh bất động sản không chỉ bảo vệ quyền lợi của người mua mà còn góp phần hạn chế các hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật trên thị trường.