Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không áp dụng hạn mức

Sáng 23/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật thuế, gồm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, không áp dụng hạn mức.

Theo đề xuất, toàn bộ diện tích đất thuộc diện bỏ hoang, không hoặc chậm đưa vào sử dụng sẽ chịu thuế suất 0,2%, không phân chia theo hạn mức sử dụng đất như cơ chế thuế hiện hành.

Theo cơ quan soạn thảo, chính sách này nhằm thể chế hóa Nghị quyết 21 của Trung ương về nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế theo lộ trình phù hợp, góp phần khắc phục tình trạng đất bỏ hoang và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), khái niệm đất bỏ hoang cũng lần đầu được đề cập, xác định là đất đã được Nhà nước giao, cho thuê nhưng không được đưa vào sử dụng liên tục trong một thời gian nhất định.

Cụ thể, đất nông nghiệp bỏ hoang quá 24 tháng liên tục, không tiếp tục được đưa vào sử dụng sau khi bị xử phạt vi phạm hành chính sẽ thuộc trường hợp bị thu hồi. Đối với đất thực hiện dự án chậm tiến độ, ngoài tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, chủ đầu tư phải nộp thêm khoản tiền bổ sung tăng dần hằng năm và có thể bị thu hồi đất nếu quá 60 tháng vẫn không đưa đất vào khai thác.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, hồ sơ dự án luật chưa đánh giá đầy đủ tác động đến thu ngân sách khi áp dụng thuế đối với đất bỏ hoang.

Bên cạnh đó, dự thảo chưa quy định loại trừ thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng và trường hợp đất thuộc dự án đầu tư được phân kỳ theo tiến độ đã được phê duyệt. Theo cơ quan thẩm tra, điều này có thể dẫn đến việc thu thuế đối với những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng chỉ ra sự chưa thống nhất trong quy định về các trường hợp “đất bỏ hoang”, “không đưa vào sử dụng” và “chậm đưa vào sử dụng”. Dự thảo Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai đối với cả ba trường hợp, trong khi dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mới quy định khái niệm đất bỏ hoang và các trường hợp thu hồi đất bỏ hoang do vi phạm pháp luật về đất đai.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra cho rằng quy định dẫn chiếu hiện chưa có đủ căn cứ để áp dụng thống nhất.

Ngoài ra, qua đối chiếu với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Ủy ban nhận thấy quy định tại Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành còn có điểm chưa thống nhất. Cụ thể, luật hiện hành quy định thuế suất 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, về bản chất có thể liên quan đến các trường hợp không hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.

Từ những vấn đề trên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ rà soát, thống nhất thuật ngữ, khái niệm, tiêu chí và phạm vi áp dụng giữa dự thảo luật thuế với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế suất 0,2% được đề xuất với các khoản tiền phải nộp theo pháp luật về đất đai, bảo đảm không phát sinh tình trạng trùng lặp nghĩa vụ tài chính.

Theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ thảo luận về dự án luật sửa đổi, bổ sung ba luật thuế tại tổ trong chiều 23/10 và thảo luận tại hội trường ngày 6/11. Nếu được thông qua vào ngày 20/11, luật sẽ có hiệu lực từ năm 2027.