Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đề xuất, sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền mua nhà ở xã hội (NƠXH), người mua chỉ được chuyển nhượng nhà cho người thuộc diện được hưởng chính sách NƠXH nếu đã được cấp giấy chứng nhận.
26-1792974008-du-thao-luat-nha-o-siet-chuyen-nhuong-nha-o-xa-hoi-sau-5-nam
 

Tại phiên thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) ngày 22/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, cơ quan chức năng đã cảnh báo tình trạng một số người mua NƠXH không nhằm mục đích an cư mà chờ đủ 5 năm để bán lại theo giá thị trường, thu lợi nhuận từ chính sách an sinh.

Theo Thủ tướng, việc này làm sai lệch mục tiêu của chính sách hỗ trợ nhà ở, đồng thời thu hẹp cơ hội tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp. Vì vậy, dự thảo luật đề xuất sau thời hạn 5 năm, người sở hữu chỉ được bán lại NƠXH cho người đủ điều kiện mua loại nhà ở này.

Thủ tướng nhấn mạnh cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động chuyển nhượng, có xác nhận của cơ quan chức năng và tăng cường trách nhiệm quản lý của chính quyền các cấp, bảo đảm NƠXH tiếp tục phục vụ mục tiêu an sinh xã hội.

Theo dự thảo, chính sách NƠXH áp dụng cho 8 nhóm đối tượng. Đáng chú ý, học sinh, sinh viên không còn nằm trong danh sách được hỗ trợ về nhà ở xã hội như quy định hiện hành.Bên cạnh việc siết chặt điều kiện chuyển nhượng, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng đề xuất điều chỉnh một số cơ chế ưu đãi nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển NƠXH.

Cụ thể, dự thảo không quy định cứng tỷ lệ tối đa 20% diện tích đất trong dự án mà chủ đầu tư được sử dụng để xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại và nhà ở thương mại. Quy định về mức lợi nhuận định mức tối đa 10% đối với chủ đầu tư dự án NƠXH theo Luật Nhà ở năm 2023 cũng không còn được giữ nguyên trong dự thảo.

Thay vào đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết các tỷ lệ này, qua đó tạo cơ sở điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn, đồng thời tăng sức hấp dẫn đầu tư vào phân khúc nhà ở phục vụ an sinh xã hội.

Trước đó, Viện Nghiên cứu thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cũng đề xuất kiểm soát chặt việc chuyển nhượng NƠXH sau 5 năm sở hữu. Theo kiến nghị này, nhà ở xã hội chỉ nên được chuyển nhượng cho người đáp ứng đủ điều kiện thụ hưởng chính sách. Trường hợp chủ sở hữu bán cho đối tượng khác sau thời hạn 5 năm, cần xem xét cơ chế hoàn trả toàn bộ các khoản ưu đãi đã được hưởng.

Theo VARS IRE, dù được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu an sinh, NƠXH vẫn có nguy cơ bị đầu cơ khi một số người mua không có nhu cầu ở thực mà tìm cách chuyển nhượng để kiếm lời. Tình trạng này có thể đẩy giá nhà lên cao, làm méo mó thị trường và khiến người thu nhập thấp gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận nhà ở.

Do đó, bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với chủ đầu tư, người mua, cần hoàn thiện khung pháp lý về chuyển nhượng NƠXH. Việc bán lại sau 5 năm cần được thực hiện theo điều kiện rõ ràng, có xác nhận của cơ quan chức năng, nhằm bảo đảm nguồn lực hỗ trợ nhà ở được sử dụng đúng mục tiêu.

Đức Khôi (T/H)