Giải thưởng Loa Thành 2026: Lần đầu tiên trao hai giải Đặc biệt

Ngày 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 – giải thưởng dành cho các đồ án tốt nghiệp xuất sắc ngành Kiến trúc – Xây dựng trên toàn quốc đã diễn ra trang trọng. Năm nay, giải thưởng ghi nhận số lượng đồ án tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học. Đặc biệt, lần đầu tiên sau 38 năm tổ chức, Hội đồng Giải thưởng quyết định trao hai giải Đặc biệt.

Giải thưởng do Bộ Xây dựng bảo trợ; Tổng hội Xây dựng Việt Nam và Hội Kiến trúc sư Việt Nam đồng tổ chức, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp thực hiện. Năm 2026, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng Giải thưởng.

Lễ trao giải năm nay nằm trong chuỗi sự kiện của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, tạo cơ hội để các đồ án xuất sắc của sinh viên tiếp cận rộng rãi hơn với cộng đồng sáng tạo, góp phần kết nối thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ với thực tiễn phát triển đô thị.

38 năm đồng hành cùng sinh viên Kiến trúc – Xây dựng

Được khởi xướng từ năm 1988 theo sáng kiến của Hội Xây dựng Việt Nam (nay là Tổng hội Xây dựng Việt Nam), Giải thưởng Loa Thành là một trong những giải thưởng uy tín lâu đời nhất dành cho đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên ngành Kiến trúc – Xây dựng trên cả nước.

Tên gọi Loa Thành gắn với thành Cổ Loa của An Dương Vương, biểu tượng cho trí tuệ, sự sáng tạo và trình độ kiến trúc, xây dựng của người Việt từ thời xa xưa. Qua 38 năm tổ chức, giải thưởng đã trở thành hoạt động có ý nghĩa trong việc khuyến khích phong trào học tập, nghiên cứu khoa học, sáng tạo trong sinh viên, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho ngành Xây dựng.

Mùa giải năm 2026 ghi nhận 312 đồ án tham dự đến từ 29 trường đại học công lập và ngoài công lập trên cả nước, tăng gần 70% so với năm 2025 (185 đồ án).

Trong đó, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có số lượng đồ án dự thi nhiều nhất với 99 đồ án, tiếp đến là Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh với 38 đồ án và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với 29 đồ án.

Riêng chuyên ngành Kiến trúc – Quy hoạch có 205 đồ án đến từ 24 cơ sở đào tạo, tăng 53% so với năm trước.

Các đồ án được đánh giá bởi 7 Hội đồng chuyên ngành gồm những chuyên gia có kinh nghiệm, uy tín trong lĩnh vực Kiến trúc – Xây dựng. Nội dung đánh giá tập trung vào ý tưởng sáng tạo, giá trị xã hội, khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn, xu hướng thiết kế bền vững, tính khả thi về vật liệu, công nghệ, kết cấu và chất lượng thể hiện đồ án.

104 đồ án được trao giải, lần đầu xuất hiện hai giải Đặc biệt

Theo kết quả công bố, Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 có tổng cộng 104 đồ án được trao giải, gồm 2 giải Đặc biệt, 8 giải Nhất, 23 giải Nhì, 24 giải Ba và 47 giải Khuyến khích.

Trong đó, 57 đồ án đạt giải chính thức, chiếm khoảng 18,27% tổng số đồ án dự thi; 47 đồ án được trao giải Khuyến khích. Khối Kiến trúc – Quy hoạch có 63 đồ án đạt giải, khối Kỹ thuật – Xây dựng có 41 đồ án.

Xét theo số lượng giải, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội dẫn đầu với 27 giải; Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh có 19 giải; Trường Đại học Xây dựng Hà Nội có 14 giải và Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh có 8 giải.

Điểm nhấn của mùa giải năm nay là lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm, Hội đồng quyết định trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.

Giải Đặc biệt thứ nhất thuộc về đồ án “Dẫn mạch Đô thị: Kiến tạo Nền tảng TOD tại Bình Triệu” của sinh viên Trần Ngọc Trân, Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, do TS.KTS Vũ Việt Anh hướng dẫn.

Đồ án nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng khối lượng lớn (TOD), một hướng tiếp cận còn khá mới trong các đồ án tốt nghiệp tại Việt Nam. Tác giả đề xuất điều chỉnh tuyến metro ngầm, dịch chuyển vị trí nhà ga khỏi trục đại lộ, ngầm hóa tuyến điện cao thế nhằm tái cấu trúc quỹ đất hỗn hợp.

Bên cạnh đó, đồ án đưa ra giải pháp triển khai TOD theo từng giai đoạn. Trong ngắn hạn, mô hình “Soft TOD” với hệ thống xe buýt điện BRT được đề xuất làm mạng lưới trung chuyển, từng bước hình thành thói quen đi bộ và sử dụng giao thông công cộng. Các giải pháp được thể hiện đồng bộ từ tổ chức giao thông, sử dụng đất đến kiến trúc cảnh quan.

Giải Đặc biệt thứ hai được trao cho đồ án “Thiết kế công trình Trung tâm thương mại, văn phòng và căn hộ Northern Emerald, Hà Nội” của sinh viên Dương Tông Hy, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.

Đồ án nghiên cứu công trình cao 22 tầng nổi, 2 tầng hầm tại Long Biên, Hà Nội, được thiết kế theo hệ tiêu chuẩn Eurocode với phần thuyết minh và bản vẽ bằng tiếng Anh. Điểm nổi bật là các nội dung đánh giá hiệu quả năng lượng, thiết kế thụ động và nghiên cứu ứng dụng gối cách chấn (LRB) thông qua phân tích phi tuyến theo lịch sử thời gian.

Đây đều là những nội dung đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu về thiết kế và kết cấu công trình. Đáng chú ý, sinh viên Dương Tông Hy đã công bố 3 bài báo khoa học và chủ trì một đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên gắn với đồ án tốt nghiệp.

Bên cạnh hai giải Đặc biệt, nhiều đồ án đạt giải Nhất cũng thể hiện những hướng tiếp cận sáng tạo. Tiêu biểu như đồ án “Trung tâm hành hương Phúc Nhạc” với ngôn ngữ kiến trúc sử dụng gạch nung đất đỏ; “Thiết kế đô thị khu vực Kinh thành Huế” với tư duy chuyển từ bảo tồn tĩnh sang bảo tồn gắn với sự vận động và phát triển.

Ở lĩnh vực thiết kế nội thất, đồ án “Club – Vertigo Vinyl” gây chú ý với cách khai thác cảm xúc và văn hóa đĩa than. Trong khi đó, các đồ án kỹ thuật tập trung vào những công trình hạ tầng quy mô lớn như cầu vượt trên tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Trung tâm Tài chính quốc tế Saigon Marina IFC.

Đồ án tốt nghiệp hướng đến những vấn đề thực tiễn

Theo đánh giá của Hội đồng Giải thưởng, một trong những điểm đáng chú ý của mùa giải 2026 là sinh viên ngày càng quan tâm đến những vấn đề lớn của xã hội và đô thị. Nhiều đồ án mạnh dạn lựa chọn các đề tài khó, có tính ứng dụng như nhà máy xử lý rác thải, công viên nghĩa trang, nhà ở xã hội, cấu trúc nhà ở nông thôn; đồng thời nghiên cứu các vấn đề về giao thông công cộng, biến đổi khí hậu và bảo tồn di sản.

Chất lượng đồ án năm nay được đánh giá có nhiều chuyển biến tích cực. Các nghiên cứu được thực hiện bài bản hơn, chú trọng khai thác kiến trúc bản địa, sử dụng vật liệu tại chỗ và tăng tính kết nối giữa ý tưởng thiết kế với điều kiện thực tế. Một số đồ án bước đầu ứng dụng công nghệ BIM và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình nghiên cứu, thiết kế và thể hiện sản phẩm.

Phát biểu tại lễ trao giải, PGS.TS Phạm Duy Hòa - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Phó trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Loa Thành 2026 nhấn mạnh, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, BIM và yêu cầu phát triển xanh đang làm thay đổi nhanh chóng ngành Kiến trúc – Xây dựng, công cụ có thể liên tục đổi mới nhưng những giá trị cốt lõi của người làm nghề vẫn cần được giữ vững.

Đó là ý tưởng và khát vọng sáng tạo của mỗi cá nhân; sự thấu hiểu con người, văn hóa và bối cảnh nơi công trình được hình thành; cùng sự trung thực, liêm chính trong hoạt động nghề nghiệp. Công nghệ cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, tạo thêm năng lực cho người thiết kế, nhưng không thể thay thế tư duy, bản lĩnh và trách nhiệm của người sáng tạo.

Ban Tổ chức cũng nhấn mạnh, giải thưởng không phải đích đến mà là bước khởi đầu trên hành trình nghề nghiệp của mỗi kiến trúc sư, kỹ sư trẻ.

Từ kết quả mùa giải năm nay, Hội đồng Giải thưởng kiến nghị các cơ sở đào tạo tiếp tục đổi mới cách giao nhiệm vụ đồ án tốt nghiệp, bảo đảm phạm vi và quy mô phù hợp với năng lực sinh viên; khuyến khích các đề tài đa dạng, gắn với thực tiễn và ứng dụng khoa học công nghệ mới.

Đối với chuyên ngành thiết kế nội thất, cần tăng cường đào tạo kỹ năng thiết kế tổng thể, giúp sinh viên nâng cao khả năng kết nối giữa công năng, thẩm mỹ và giải pháp kỹ thuật.

Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh của AI, các trường cần nghiên cứu đổi mới phương pháp thực hiện và đánh giá đồ án tốt nghiệp, bảo đảm tính khoa học, công bằng, minh bạch trong sử dụng công cụ công nghệ và trích dẫn tài liệu. Việc đề cao trách nhiệm, tính trung thực và liêm chính khoa học cần được thực hiện đồng bộ đối với cả giảng viên hướng dẫn và sinh viên.

Với số lượng đồ án tham dự tăng mạnh, chất lượng chuyên môn được ghi nhận và nhiều đề tài hướng đến giải quyết những vấn đề thực tiễn, Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 tiếp tục khẳng định vai trò là sân chơi học thuật, sáng tạo có ý nghĩa đối với sinh viên ngành Kiến trúc – Xây dựng, đồng thời góp phần phát hiện, khuyến khích những nhân tố trẻ cho sự phát triển của ngành trong thời gian tới.