Hà Nội rà soát quỹ đất, đẩy mạnh đầu tư bãi đỗ xe ngầm và cao tầng

Tình trạng thiếu chỗ đỗ xe đang là một trong những áp lực lớn đối với hạ tầng đô thị Hà Nội. Tại nhiều khu vực nội thành, ô tô phải di chuyển lòng vòng tìm chỗ gửi, trong khi vỉa hè, lòng đường thường xuyên bị chiếm dụng làm điểm trông giữ xe tự phát. Thực trạng này không chỉ gây cản trở giao thông, gia tăng ùn tắc mà còn ảnh hưởng đến không gian dành cho người đi bộ và sinh hoạt cộng đồng.

Theo thống kê, trong tổng số 1.690 bãi đỗ xe công cộng theo quy hoạch, Hà Nội mới đưa 72 bãi vào khai thác, 61 bãi đang triển khai và còn tới 1.557 bãi chưa thực hiện. Tỷ lệ đất dành cho bãi đỗ xe của thành phố hiện chưa đạt 1%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 3-4% trong định hướng dài hạn.

Trước thực trạng này, tại Thông báo số 985/TB-VP ngày 13/10/2026, Văn phòng UBND TP Hà Nội đã truyền đạt chỉ đạo giao Sở Xây dựng rà soát danh mục bãi đỗ xe theo quy hoạch, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, đồng thời công khai thông tin dự án và cơ chế hỗ trợ để thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách.

Khu vực từ Vành đai 3 trở vào được xác định là địa bàn ưu tiên, nhằm bổ sung hạ tầng đỗ xe tại những nơi có mật độ dân cư và phương tiện cao.

Tiếp đó, ngày 29/10/2026, Sở Xây dựng Hà Nội ban hành Văn bản số 24379/SXD-KHTC về việc góp ý cơ chế, chính sách và kêu gọi đầu tư phát triển hệ thống bãi đỗ xe trên địa bàn.

Thành phố đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về lãi vay, đất đai, thời hạn thuê đất, giá dịch vụ trông giữ xe và khả năng kết hợp khai thác thương mại, dịch vụ để nâng cao hiệu quả đầu tư. Đối với những dự án cấp thiết nhưng khó thu hút nguồn lực xã hội hóa, Hà Nội xem xét phương án đầu tư công, bảo đảm đáp ứng nhu cầu phục vụ cộng đồng.

Trong danh mục kêu gọi đầu tư tại khu vực phía Tây Hà Nội, khu đất số 68 Dương Đình Nghệ (phường Yên Hòa), diện tích 1,05ha, được định hướng xây dựng bãi đỗ xe gồm 2 tầng nổi và 4 tầng ngầm, sức chứa khoảng 732 ô tô.

Tại khu vực Khu đô thị Nam Trung Yên, thành phố cũng nghiên cứu một số vị trí bổ sung hạ tầng đỗ xe. Cụ thể, ô đất 0,51ha tại ngã tư Trung Kính - Vũ Phạm Hàm dự kiến xây dựng bãi đỗ xe 5 tầng, sức chứa 718 ô tô. Ô đất 0,5ha tại ngã tư Đình Núp - ngõ 25 Nguyễn Chánh có khả năng bố trí khoảng 200 ô tô; khu đất 0,2ha gần Trường Tiểu học Nam Trung Yên dự kiến đáp ứng 78 chỗ đỗ.

Theo người dân khu vực Nam Trung Yên, tình trạng thiếu chỗ đỗ xe khiến nhiều tuyến đường, nút giao thường xuyên bị lấn chiếm. Anh Đỗ Đình Lâm (32 tuổi), cư dân khu vực này, cho biết chỉ cần một vài ô tô dừng, đỗ không đúng quy định cũng có thể khiến giao thông tại các nút giao bị ùn tắc.

Người dân mong muốn thành phố sớm đầu tư các bãi đỗ xe tập trung, đáp ứng nhu cầu gửi xe, góp phần bảo đảm trật tự giao thông và thuận tiện cho việc đi lại hằng ngày.

Không chỉ các khu đất xen kẽ trong khu dân cư, quỹ đất tại một số công viên lớn cũng đang được nghiên cứu kết hợp bố trí bãi đỗ xe nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Tại Công viên Thủ Lệ (phường Giảng Võ), ba vị trí thuộc khu vực đất công viên cây xanh giáp đường Bưởi, phố Đào Tấn và phố Cầu Giấy được đề xuất xây dựng bãi đỗ xe 3 tầng nổi, tổng sức chứa khoảng 480 ô tô. Trong đó, vị trí gần đường Bưởi rộng 1.200m², đáp ứng 144 xe; khu vực gần phố Đào Tấn rộng 2.000m², sức chứa 240 xe; vị trí gần phố Cầu Giấy rộng 800m², bố trí 96 chỗ đỗ.

Tại Công viên Thống Nhất (phường Hai Bà Trưng), ba vị trí được đề xuất xây dựng bãi đỗ xe ngầm với tổng sức chứa gần 900 ô tô. Cụ thể, khu vực giáp đường Trần Nhân Tông rộng 2.300m², dự kiến xây dựng 3 tầng hầm, đáp ứng 348 xe; vị trí giáp đường Nguyễn Đình Chiểu rộng 2.000m², quy mô 5 tầng hầm, sức chứa 303 xe; khu vực giáp Trường Tiểu học Tây Sơn rộng 1.600m², dự kiến xây dựng 5 tầng hầm, bố trí 242 chỗ đỗ.

Dù nhu cầu đỗ xe lớn, việc thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào lĩnh vực này vẫn gặp nhiều khó khăn. Chi phí xây dựng cao, thời gian thu hồi vốn kéo dài, giá dịch vụ trông giữ xe chưa tương xứng với chi phí đầu tư, trong khi các điểm trông giữ tự phát tạo ra sự cạnh tranh thiếu bình đẳng là những rào cản đáng kể.

Theo TS Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Công ty Tư vấn OCG Nhật Bản, giảng viên Đại học Việt - Nhật, việc Hà Nội điều chỉnh tăng giá trông giữ xe dưới lòng đường, vỉa hè có thể tạo thêm động lực thu hút nguồn vốn xã hội hóa. Giá dịch vụ tăng sẽ giúp nhà đầu tư rút ngắn thời gian đạt điểm hòa vốn, cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng khi các bãi đỗ xe tư nhân được đầu tư bài bản và đưa vào khai thác, thành phố cần hạn chế việc tiếp tục gia hạn giấy phép cho các điểm đỗ tạm dưới lòng đường, vỉa hè, qua đó tạo điều kiện để hệ thống bãi đỗ xe chính quy phát huy hiệu quả.

Một giải pháp khác được TS Phan Lê Bình đề xuất là tham khảo kinh nghiệm Bangkok (Thái Lan), yêu cầu các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại xây dựng mới dành một phần diện tích phục vụ nhu cầu đỗ xe của khách vãng lai, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu nội bộ.

Về dài hạn, Quy hoạch chung không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng bố trí 78 bãi đỗ xe công cộng ngầm tại khu vực bốn quận nội đô cũ, với tổng diện tích sàn khoảng 104ha, quy mô tối đa 5 tầng hầm, kết hợp các chức năng thương mại, dịch vụ.

Cùng với bãi đỗ xe ngầm, thành phố định hướng phát triển bãi đỗ xe cao tầng, hệ thống đỗ xe thông minh và các điểm đỗ trung chuyển kết nối với đường sắt đô thị, xe buýt. Đây được xem là giải pháp nhằm tăng năng lực đáp ứng nhu cầu đỗ xe, đồng thời giảm áp lực sử dụng quỹ đất trên mặt đất.

Việc phát triển không gian ngầm cũng cần được tính toán đồng bộ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là các yêu cầu về kết cấu công trình, phòng cháy, chữa cháy và chống ngập. Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành bãi đỗ xe, cập nhật vị trí, sức chứa, chỗ trống và thanh toán điện tử sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ.

Đáng chú ý, hệ thống bãi đỗ xe cần được quy hoạch gắn với mạng lưới giao thông công cộng, bảo đảm thuận tiện kết nối với các nhà ga đường sắt đô thị và điểm trung chuyển xe buýt. Qua đó, từng bước khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Việc rà soát quỹ đất, hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư và đa dạng hóa mô hình bãi đỗ xe được kỳ vọng tạo chuyển biến trong phát triển hạ tầng giao thông tĩnh của Thủ đô. Đây cũng là tiền đề để Hà Nội khai thác hiệu quả không gian đô thị đa tầng, đa lớp, tiết kiệm tài nguyên đất, dành thêm diện tích cho cây xanh, không gian công cộng và nâng cao chất lượng sống của người dân.