Thủ tướng: Cần kiểm soát chặt giá đất, thị trường bất động sản qua đấu giá

Bảo đảm thống nhất giữa các luật liên quan

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, làm rõ sự cần thiết sửa đổi luật, mục tiêu, yêu cầu quản lý nhà nước và các nội dung sửa đổi, bổ sung.

Trong quá trình thẩm tra, góp ý dự thảo, một số vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, gồm phạm vi áp dụng và lựa chọn tổ chức đấu giá; việc tham dự, trả giá và tiền đặt trước; đấu giá trực tuyến, bước giá; hủy kết quả đấu giá và bảo vệ người mua ngay tình.

Theo Thủ tướng, Luật Đấu giá tài sản có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều luật chuyên ngành, do đó cần được rà soát kỹ để bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo, xung đột pháp luật.

Đặc biệt, các quy định về trình tự, thủ tục đấu giá, đấu thầu tài sản là quyền sử dụng đất, nhà ở trong Luật Đấu giá tài sản, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản phải được thiết kế đồng bộ, tạo thành một hệ thống quy định thống nhất. Điều này càng quan trọng trong quá trình đấu giá, giao đất cho nhà đầu tư và áp dụng các cơ chế, chính sách liên quan.

Thủ tướng nhấn mạnh, pháp luật đất đai đã quy định các trường hợp phải thực hiện đấu giá, đấu thầu, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý giá đất. Vì vậy, hoàn thiện pháp luật về đấu giá cần gắn với mục tiêu quản lý, điều tiết và kiểm soát thị trường bất động sản.

Đối với nhà ở xã hội và nhà cho thuê, Thủ tướng cho rằng cần quản lý giá chặt chẽ, không để xảy ra tình trạng tăng giá đột biến, bất hợp lý. Qua đó, người lao động và các đối tượng chính sách có thể tiếp cận nhà ở thông qua mua hoặc thuê dài hạn với mức giá phù hợp. Đối với các phân khúc khác, như nhà ở cao cấp, việc quản lý cần phù hợp với nhu cầu và yêu cầu thực tế.

Liên quan đến đề xuất cho một số quy định có hiệu lực sớm, Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành chuẩn bị văn bản quy định chi tiết, bảo đảm đồng bộ với thời điểm luật có hiệu lực. Đồng thời, cần rà soát, tích hợp các nội dung hướng dẫn để hạn chế việc ban hành quá nhiều văn bản, xây dựng kế hoạch tập huấn, hướng dẫn cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục đóng góp ý kiến, cơ quan soạn thảo nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo theo hướng đồng bộ, sát thực tiễn và có tính khả thi cao. Các văn bản hướng dẫn thi hành phải đầy đủ, chi tiết, rõ ràng để địa phương thuận lợi trong quá trình triển khai.

Làm rõ cơ chế đấu giá trực tuyến và trách nhiệm cập nhật dữ liệu

Tại Tổ 6, gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh và tỉnh Hưng Yên, các đại biểu tập trung thảo luận về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Nhiều ý kiến đánh giá dự thảo đã bổ sung các quy định nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi, đồng thời thúc đẩy giao dịch tài sản công khai, minh bạch và hiệu quả.

Đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, cho rằng việc chuyển sang đấu giá trực tuyến phải gắn với hiệu quả tài chính và trách nhiệm quản lý xuyên suốt đối với dữ liệu, kết quả đấu giá. Dự thảo cần xác định rõ nguyên tắc bảo đảm quyền tham gia, trách nhiệm cung cấp dữ liệu và trách nhiệm xử lý khi xảy ra sai sót.

Theo đại biểu, dự thảo hiện mới quy định việc đăng tải thông tin kết quả phiên đấu giá, chưa phản ánh đầy đủ quá trình thực hiện nghĩa vụ của người trúng đấu giá. Vì vậy, cần bổ sung trách nhiệm cập nhật trạng thái phê duyệt, thực hiện nghĩa vụ thanh toán và hủy kết quả khi phát sinh trường hợp tương ứng.

Nếu chỉ công bố giá trúng mà không cập nhật việc thực hiện nghĩa vụ thanh toán, dữ liệu sẽ chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả xử lý tài sản. Đại biểu cũng đề nghị quy định cụ thể cơ chế kết nối và thời hạn cập nhật dữ liệu, tránh yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai lại những thông tin đã có.

Về quy định nâng tiền đặt trước đối với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân lên mức 20-50%, đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai đồng tình với mục tiêu tăng trách nhiệm của người tham gia, hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý tiền đặt trước vẫn được tính theo giá khởi điểm, không phải giá trúng đấu giá. Trong trường hợp giá trúng cao hơn nhiều so với giá khởi điểm, việc tăng tỷ lệ đặt trước chưa chắc đủ sức ngăn chặn hành vi bỏ cọc, trong khi người có nhu cầu thực phải chuẩn bị nguồn vốn lớn hơn.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá kết quả thực hiện các cơ chế hiện hành, nhất là việc xác định giá khởi điểm, hiệu quả ngăn ngừa vi phạm và tác động đến số lượng người tham gia đấu giá. Trên cơ sở đó, cần thuyết minh rõ tiêu chí áp dụng từng mức tiền đặt trước trong khung đề xuất.

Góp ý về tiêu chuẩn đấu giá viên, đại biểu Phan Đức Hiếu, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, đề nghị cân nhắc quy định bắt buộc đấu giá viên phải có bằng đại học trở lên.

Theo đại biểu, các điều kiện như hoàn thành khóa đào tạo nghề đấu giá, có chứng chỉ hành nghề và trải qua 6 tháng tập sự đã góp phần kiểm soát chất lượng đội ngũ. Nếu bổ sung yêu cầu bắt buộc có bằng đại học, quy định có thể tạo thêm rào cản gia nhập nghề, hạn chế cơ hội của những người có năng lực nhưng không đáp ứng điều kiện về bằng cấp.

Các đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo đổi mới cách tiếp cận trong quản lý doanh nghiệp đấu giá và chứng chỉ hành nghề đấu giá. Đồng thời, cần rà soát các quy định chuyển tiếp, bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý, điều kiện triển khai và tránh gián đoạn quá trình xử lý tài sản.

Những góp ý tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu hoàn thiện Luật Đấu giá tài sản không chỉ dừng ở việc ngăn chặn vi phạm trong các phiên đấu giá, mà còn phải bảo đảm tính liên thông của hệ thống pháp luật, minh bạch dữ liệu, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.