Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Cắt giảm thủ tục PCCC nhưng không buông lỏng quản lý

Phát biểu tại Tổ 1, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng tình với chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, song nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, không buông lỏng trách nhiệm quản lý nhà nước, nhất là trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC).

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu an toàn. Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan nhà nước không có nghĩa là chủ đầu tư, chủ sở hữu được miễn trách nhiệm nghiệm thu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng.

“Thiết kế được thẩm định đúng nhưng chưa bảo đảm công trình đã được thi công đúng và chưa bảo đảm sự vận hành an toàn”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Do đó, cần xác định cụ thể trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, thi công và giám sát trong việc xác nhận chất lượng thực tế của công trình; xử lý nghiêm hành vi xác nhận sai hoặc làm giả hồ sơ nghiệm thu.

Nếu các khâu được thực hiện nghiêm túc ngay từ đầu, việc cắt giảm thủ tục kiểm tra, đánh giá thường xuyên sẽ vừa giảm gánh nặng hành chính, vừa bảo đảm an toàn. Yêu cầu này phải được duy trì trong suốt quá trình sử dụng công trình, đặc biệt khi bảo hành, sửa chữa, cải tạo, thay đổi công năng hoặc cơi nới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý người mua nhà, thuê địa điểm kinh doanh không có đủ điều kiện để tự kiểm chứng toàn bộ hệ thống PCCC, vì vậy không thể buộc họ gánh chịu hậu quả từ những sai phạm của chủ đầu tư.

Khi phát hiện vi phạm, cần khắc phục nguy cơ mất an toàn, xác định trách nhiệm bồi thường theo quy định pháp luật và bảo đảm quyền lợi của người bị thiệt hại. Những công trình có nguy cơ cao, nơi tập trung đông người phải được giám sát kịp thời; ngược lại, các cơ sở chấp hành tốt cần được giảm những đợt kiểm tra không cần thiết.

Đối với đề xuất bỏ giấy phép lưu thông phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải đi đôi với kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm không an toàn và kiểm chứng kết quả đánh giá sự phù hợp. Các thiết bị phục vụ cứu người phải hoạt động tin cậy khi cần sử dụng.

Với những cơ sở hiện hữu chưa đáp ứng yêu cầu PCCC, cần phân loại, hướng dẫn giải pháp kỹ thuật khả thi, xác định rõ hạng mục phải khắc phục, thời hạn và kết quả thực hiện. Trường hợp có nguy cơ trực tiếp đe dọa an toàn phải xử lý kịp thời, không để người dân, doanh nghiệp chờ đợi kéo dài, đồng thời không hợp thức hóa tình trạng mất an toàn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ giữa pháp luật về xây dựng, chất lượng sản phẩm, Luật Thủ đô và Luật Phát triển đô thị; điều chỉnh căn cứ xử lý tương ứng khi bỏ yêu cầu về giấy tờ nhưng vẫn phải duy trì cơ chế xử lý công trình không an toàn. Các quy định chuyển tiếp cần kế thừa kết quả đã giải quyết, tránh buộc doanh nghiệp thực hiện lại nhiều lần.

Trước đó, trình bày tóm tắt tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết dự thảo Luật gồm 3 điều. Trong đó, Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Điều 2 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Điều 3 quy định về hiệu lực thi hành.

Dự thảo không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của hai luật hiện hành, mà tập trung sửa đổi các quy định về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung 12 điều, tập trung vào 3 nhóm nội dung chính.

Thứ nhất, bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan nhà nước, chuyển sang hậu kiểm kết hợp kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông.

Thứ hai, bỏ thủ tục cấp phép trước khi đưa ra thị trường đối với phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy. Việc quản lý các sản phẩm này sẽ thực hiện theo quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung một số quy định kỹ thuật nhằm bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết ban hành luật. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ, đúng trình tự, thủ tục và đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2.

Ủy ban đánh giá nội dung dự thảo cơ bản phù hợp với Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Việc sửa đổi lần này không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của hai luật.

Riêng đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu, người đứng đầu cơ sở, hộ gia đình và chủ phương tiện giao thông trong việc tuân thủ thiết kế PCCC, duy trì các điều kiện an toàn theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ chủ thể quyết định đưa phương tiện giao thông vào sử dụng và yêu cầu về năng lực của đơn vị tư vấn, nghiệm thu độc lập nhằm phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ.

Ủy ban đề nghị bổ sung cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các tỉnh, thành phố sau sáp nhập trong việc xử lý các cơ sở hiện hữu chưa đáp ứng yêu cầu PCCC; cho phép áp dụng các giải pháp kỹ thuật nâng cao mức độ an toàn theo quy định pháp luật.

Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm cũng cần được hoàn thiện về cơ sở pháp lý, bảo đảm tính khả thi trong thực hiện. Các điều khoản chuyển tiếp phải được rà soát kỹ để tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan quản lý và doanh nghiệp.