TPHCM thông qua quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, định hướng phát triển siêu đô thị đa cực

Ngày 30/10, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, thông qua Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch có phạm vi khoảng 6.772km², gồm 168 đơn vị hành chính, định hướng phát triển thành siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, có vai trò kết nối và dẫn dắt vùng.

Phạm vi nghiên cứu quy hoạch còn mở rộng đến các tỉnh, thành phố lân cận gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và không gian biển liên quan. Mục tiêu là tổ chức không gian phát triển tích hợp, tăng cường liên kết vùng, khai thác hiệu quả lợi thế về kinh tế, hạ tầng, biển và hàng hải.

Theo định hướng, TPHCM sẽ từng bước nâng cao vị thế, từ đô thị có vai trò nổi bật tại Đông Nam Á trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á, tiến tới đô thị toàn cầu.

Cụ thể, đến năm 2030, thành phố phấn đấu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và hội nhập quốc tế của khu vực.

Đến năm 2045, TPHCM hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á, phát triển theo hướng xanh, bền vững, nâng cao chất lượng sống và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tầm nhìn đến năm 2075 và xa hơn, thành phố đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, có năng lực cạnh tranh quốc tế, đủ sức hấp dẫn nhân tài, doanh nghiệp và các nguồn lực phát triển.

Tổ chức siêu đô thị với 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh

Một trong những định hướng trọng tâm của quy hoạch là phát triển TPHCM theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, kết hợp khai thác đồng bộ không gian ngầm, mặt đất, tầm thấp và tầm cao.

Cấu trúc không gian phát triển được tổ chức thành 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển. Trong đó, 10 vùng quản trị được phân định theo đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội và yêu cầu phát triển, không phải đơn vị hành chính và không làm phát sinh cấp trung gian.

Năm cực động lực gồm: cực lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp - logistics phía Bắc; cực cảng biển - thương mại tự do - năng lượng phía Đông Nam; cực đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Các trung tâm vệ tinh được định hướng phát triển dựa trên lợi thế riêng. Côn Đảo tập trung vào du lịch sinh thái biển đảo, di sản, lịch sử và nghiên cứu khoa học. Khu vực Long Hải - Hồ Tràm phát triển du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ biển, thể thao và chăm sóc sức khỏe.

Trong khi đó, Hóc Môn - Củ Chi được định hướng trở thành khu vực phát triển đô thị sinh thái, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch văn hóa - lịch sử.

Quy hoạch cũng xác định 5 hệ liên kết chiến lược, gồm các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; kết nối công nghiệp, sản xuất và logistics đa phương thức; liên kết hạ tầng đô thị đa tầng; kết nối không gian xanh và không gian xanh dương.

Đáng chú ý, hành lang phát triển dọc sông Sài Gòn được định hướng kết hợp bảo tồn hệ sinh thái, cảnh quan với phát triển dịch vụ, đô thị, du lịch, không gian công cộng và giao thông đường thủy.

Hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai cùng các sông, kênh, rạch chính được xác định là cấu trúc không gian xanh - xanh dương chiến lược, góp phần định hình không gian phát triển và nâng cao khả năng thích ứng của thành phố.

Dự kiến bố trí hơn 18.600 căn hộ tái định cư

Liên quan đến phát triển nhà ở và tái định cư, đại diện Sở Xây dựng TPHCM cho biết, đơn vị đang rà soát pháp lý và hiện trạng đầu tư các dự án nhà ở xã hội, làm cơ sở tham mưu UBND thành phố tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Sở Xây dựng đề xuất tạo quỹ nhà ở xã hội phục vụ tái định cư cho người dân bị di dời, ưu tiên bố trí trong bán kính 5-7km so với khu vực dự án, đồng thời đáp ứng nhu cầu của các nhóm đối tượng được hưởng chính sách.

Đối với kế hoạch di dời 41.540 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến triển khai 94 dự án, với tổng mức đầu tư hơn 404.185 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, TPHCM dự kiến triển khai 18 dự án xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư, bổ sung 18.654 căn hộ tại 20 khu đất. Trong số này, 4 dự án sử dụng vốn đầu tư công, cần bổ sung khoảng 4.962 tỷ đồng; 14 dự án còn lại dự kiến huy động nguồn lực xã hội hóa.