Xây dựng số 5 - SC5 nợ phải trả gấp 6,4 lần vốn chủ sở hữu, liên tục có mặt tại các công trình của SAWACO

Áp lực từ nợ phải trả ngắn hạn chiếm 99%

Theo báo cáo tài chính, đến ngày 30/6/2026, Công ty CP Xây dựng số 5 (SC5) có tổng cộng tài sản là 3,2 ngàn tỷ đồng (tăng thêm 483 tỷ đồng so với đầu năm). Trong khi đó, nợ phải trả chạm mốc 2,8 ngàn tỷ đồng (tăng thêm 471 tỷ đồng trong 6 tháng). Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp của SC5 quý 2/2026 là 11,6 tỷ đồng, cả 6 tháng là hơn 17 tỷ đồng. 

So với vốn chủ sở hữu (436,2 tỷ đồng), SC5 đang có nợ phải trả gấp 6,4 lần. Chỉ số nợ phải trả/Vốn chủ sở hữu (D/E) = 6,4 lần có nghĩa là SC5 đang sử dụng mức đòn bẩy tài chính rất cao, vượt xa mức bình quân an toàn của ngành xây dựng hạ tầng (thường dao động từ 2,0 – 3,5 lần). Mặc dù ngành xây dựng, giao thông có đặc thù chiếm dụng vốn cao, nhưng mức đòn bẩy tài chính 6,4 lần đặt doanh nghiệp vào một số rủi ro tiềm ẩn về đứt gãy dòng tiền…

Nợ phải trả của SC5 đa phần được cơ cấu từ nợ ngắn hạn lên tới 2,775 ngàn tỷ đồng (chiếm 99,1%), trong khi đó nợ dài hạn chỉ chiếm con số "khiêm tốn" là 25 tỷ đồng.

Theo nhiều chuyên gia, việc nợ ngắn hạn chiếm tới gần 99,1% tổng nợ phải trả (2,775 ngàn tỷ/2,8 ngàn tỷ) là một cơ cấu nợ đáng cảnh báo. Có thể, doanh nghiệp phải đối mặt áp lực trả nợ dồn dập trong ngắn hạn, các khoản nợ phải hoàn trả trong vòng 12 tháng (hoặc trong 1 chu kỳ kinh doanh). Doanh nghiệp có nguy cơ mất cân đối vốn (dùng vốn ngắn hạn tài trợ tài sản dài hạn). 

Để trả khoản nợ khổng lồ này, doanh nghiệp buộc phải liên tục "đảo nợ" (vay mới trả cũ) hoặc xin gia hạn. Vay ngắn hạn liên tục khiến doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động lãi suất thị trường, nếu lãi suất tăng, chi phí tài chính sẽ bào mòn toàn bộ lợi nhuận hoạt động.

Đáng chú ý, nợ phải trả ngắn hạn của SC5 có khoản mục “người mua trả tiền trước ngắn hạn” lên tới 1,093 ngàn tỷ đồng. Đây có thể là khoản tiền mà chủ đầu tư đã tạm ứng từ 10% - 30% giá trị hợp đồng để nhà thầu có vốn tập kết vật tư, máy móc, nhân công; tiền thanh toán theo tiến độ (chưa nghiệm thu/xuất hóa đơn); tiền ứng cho các khối lượng/hạng mục phát sinh; tiền nhận hộ liên danh / bảo lãnh giải ngân sớm… Khoản tiền này sẽ giảm dần khi doanh nghiệp nghiệm thu và trừ lùi vào các đợt thanh toán.

Báo cáo tài chính của SC5, cũng ghi nhận khoản mục “vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn” lên tới 1,344 ngàn tỷ đồng (tăng 468 tỷ đồng so với đầu năm). Khoản vay này đến từ Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) số tiền 970 tỷ đồng; Ngân Hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) số tiền 126,6 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) số tiền 246,5 tỷ đồng.

Khoản vay dài hạn của SC5 chủ yếu đến từ việc huy động vốn xây cao ốc văn phòng công ty số tiền 22,4 tỷ đồng.

Cũng vì vay nợ tài chính lớn nên chỉ trong vòng 06 tháng, SC5 đã phải “chi phí đi vay” lên đến 37,2 tỷ đồng, tăng thêm hơn 4 tỷ đồng so với cùng kỳ (riêng quý 2/2026 đã là 26,1 tỷ đồng). 

Mối quan hệ giữa SC5 và WASACO

Công ty Cổ phần Xây dựng Số 5 được thành lập từ năm 2003, đang có vốn điều lệ là 149,8 tỷ đồng. SC5 hiện do ông Nguyễn Kinh Kha làm Chủ tịch HĐQT, ông Nguyễn Đình Dũng làm Tổng giám đốc, đại diện pháp luật. Tầm nhìn của SC5 xác định “Trở thành một đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực xây lắp, mang lại những giải pháp sáng tạo và bền vững cho các dự án xây dựng”. SC5 hoạt động trong các lĩnh vực: Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng; Kinh doanh bất động sản và Thoát nước và xử lý nước thải.

Gần đây nhất, ngày 01/07/2026, SC5 được ông Bùi Thanh Giang, Tổng giám đốc 
Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn – TNHH MTV (SAWACO) ký Quyết định số 1082/QĐ-TCT-QLDA1 phê duyệt cho trúng gói thầu Cung cấp thiết bị, vật tư và thi công xây dựng công trình, dự án Cải tạo quy trình công nghệ nâng cao chất lượng nước tại Nhà máy nước Thủ Đức trị giá 462,9 tỷ đồng (tiết kiệm mang tính "tượng trưng" chỉ 1,1%), thời gian thi công là 600 ngày.

Trước đó, vào ngày 16/03/2026, ông Bùi Thanh Giang cũng ký Quyết định số 353/QĐ-TCT-QLDA1 phê duyệt cho SC5 trúng gói thầu Cung cấp thiết bị, vật tư và thi công xây dựng công trình, dự án Cải tạo quy trình công nghệ nâng cao chất lượng nước tại Nhà máy nước Tân Hiệp trị giá 368,6 tỷ đồng (tiết kiệm 1,5% ), thời gian thi công 540 ngày.

Ngoài ra, vào ngày 08/04/2025, SAWACO cũng ký quyết định phê duyệt cho SC5 trúng gói thầu Cung cấp vật tư và thi công xây dựng công trình, dự án Lắp đặt tuyến ống cấp nước cấp nguồn cho Khu đô thị Thủ Thiêm, TP. Thủ Đức trị giá 236,7 tỷ đồng, thời gian thi công 6 tháng.

Theo báo cáo tài chính mới nhất của SAWACO, đến ngày 30/6, doanh nghiệp này đã trả trước cho SC5 số tiền hơn 87,7 tỷ đồng.

Việc SC5 liên tục trúng thầu lớn tại SAWACO với tỷ lệ tiết kiệm thấp có thể do năng lực cạnh tranh và sự phát triển ngày càng lớn mạnh của doanh nghiệp này. Tuy nhiên, việc nợ phải trả gấp 6,4 lần vốn chủ sở hữu và cơ cấu nợ đa phần (99%) đến từ nợ ngắn hạn đang đặt ra bài toán cân đối dòng tiền của SC5 khi thi công cùng lúc nhiều công trình và đòi hỏi tiến độ khẩn trương ở các công trình của SAWACO.

Khi đối mặt với tình hình tài chính nợ phải trả cao gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu và cơ cấu nợ đa phần đến từ ngắn hạn, doanh nghiệp xây dựng thường làm:

- Gia hạn & chuyển nhóm nợ: Đàm phán ngân hàng gia hạn gốc, chuyển một phần nợ ngắn hạn sang trung/dài hạn.

- Đàm phán với nhà cung cấp: Xin giãn tiến độ trả tiền vật tư, chia nhỏ kỳ thanh toán hoặc trả chậm theo tiến độ thu tiền từ chủ đầu tư.

- Dòng tiền khép kín: Tuyệt đối không lấy tiền dự án này đắp cho dự án khác.

- Tăng tạm ứng, thu hồi nhanh: Đàm phán nâng tỷ lệ tạm ứng đầu kỳ với chủ đầu tư; tập trung đòi dứt điểm các khoản nợ cũ đọng.

- Sale-and-leaseback: Bán máy móc thi công rồi thuê lại để có ngay tiền mặt trả nợ.

- Cắt bỏ tài sản thừa: Bán gấp các tài sản, bất động sản hoặc dự án ngoài ngành không sinh lời....

- Ưu tiên gói thầu có nguồn vốn đảm bảo (ODA, Ngân sách rõ ràng), từ chối dự án yêu cầu ứng trước vốn lớn.