Bác Hồ với ngành xây dựng

 

 

Năm 1954, Hoà bình được lập lại, Bác quan tâm đến vấn đề xây dựng một cách toàn diện hơn, bao quát hơn. Người đã tham gia góp ý cho Quy hoạch xây dựng Hà Nội, xây dựng các khu nhà ở tập thể cho nhân dân và cho cán bộ công nhân viên chức, thăm các công trình xây dựng các nhà máy tại các khu công nghiệp, thăm các xí nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng. Người nói: “Muốn xây dựng Chủ nghĩa xã hội phải Công nghiệp hoá, muốn Công nghiệp hoá thì phải Xây dựng các nhà máy, như vậy xây dựng là rất quan trọng”. Người đã đi thăm hầu hết các công trình xây dựng lớn ở Miền Bắc: Công trình Đại Thuỷ nông Bắc-Hưng-Hải, Khu Công nghiệp Việt Trì, Khu Gang thép Thái Nguyên, Khu công nghiệp Cao Xà Lá (cao su-xà phòng-thuốc lá), xây dựng nhà máy Cơ khí Trung quy mô, nhà máy Bóng đèn phích nước Rạng đông.

 

Người biết, muốn xây dựng thì phải có Vật liệu xây dựng nên người đã đến thăm Nhà máy Xi măng Hải Phòng, Nhà máy Bê tông Chèm, Xí nghiệp Gốm sứ Quảng Ninh… Đi đến đâu Người cũng nhắc nhở cán bộ và công nhân phải đoàn kết, đề phòng tai nạn lao động, chăm lo đời sống công nhân, phải dân chủ bàn bạc để giải quyết những khó khăn vướng mắc. Người nhắc nhở cán bộ công nhân trên công trường phải nâng cao năng suất lao động, cải tiến công cụ lao động…  Nhiều danh hiệu Anh hùng lao động trong Ngành Xây dựng đã được Người phê duyệt.

 

Kỹ sư Xây dựng, nhà thơ Nguyễn Quang Huệ, cộng tác viên lâu năm của Tạp chí Người Xây dựng, ông kể “ Hôm ấy là ngày 17 tháng 3 năm 1963, chúng tôi đang làm việc ở công trường xây dựng khu tập thể Kim Liên Hà Nội thì có đoàn xe 3 chiếc, một xe màu đen và 2 xe com  măng ca đi vào công trường. Không có một thông báo trước đó, nên không ai để ý. Đến khi có mấy người trên xe xuống trước mở cửa, thấy một cụ già bước ra hao hao giống Bác, thế là mọi người hô to: Bác Hồ đến, Bác Hồ đến. Cả công trường náo động hẳn lên. Người nọ truyền tai người kia, bỏ hết dụng cụ đang làm việc, hướng theo đám đông chạy tới. Chỉ một loáng sau đã đông, hàng mấy trăm người, không còn chỗ chen chân. Bác đứng giữa một khoảng trống rộng, do các đồng chí bảo vệ và Ban Chỉ huy công trường dãn dẹp. Ban Chỉ huy cử ngay bảo vệ đem một cái bàn gỗ và micro ra cho Bác nói chuyện ngay tại hiện trường. Mọi người hô vang “Bác Hồ muôn năm”, Bác giơ tay ra hiệu mọi người im lặng để Bác nói chuyện. Bác nói nhiều chuyện trong đó có nhắc nhở mọi người phải xây dựng khu Kim Liên sao cho đẹp, cho bền chắc, chất lượng phải tốt, nếu làm tốt thì Bác lại đến thăm lần nữa…”. Thực ra Bác Hồ đã thăm khu Kim Liên 3 lần, lần đầu là khi khởi công công trình, lần sau là ngày 17-3-1963 mà ông Huệ, cộng tác viên của Tạp chí Người Xây dựng đã kể. Lần thứ 3 là khi khu Tập thể Kim Liên đã xây dựng xong, Người đến thăm và xem mọi người sinh hoạt như thế nào. Đấy là chuyện làm nhà, còn chuyện làm đường, xây dựng các công trình công cộng. 

 

Vào những năm 1955 đến 1960 ở Hà Nội có phong trào ngày Chủ nhật là “Ngày Lao động kiến thiết Tổ quốc”. Nhân dân Thủ đô, đặc biệt là thanh niên, sinh viên, học sinh lao động tự nguyện trên các công trường xây dựng như: San nền Nhà máy Cơ khí trung quy mô, nạo vét hồ Bảy mẫu để xây dựng Công viên Thống nhất, nạo vét sông Tô Lịch, nạo vét hồ để xây dựng Công viên Thủ Lệ…

 

 

Riêng việc tôn tạo mở rộng con đường đi giữa Hồ Tây với hồ Trúc Bạch được giao cho thanh niên đảm nhiệm, đường này lúc đầu mang tên Cổ Ngư. Một hôm trên công trường này, các chàng thanh niên đang mồ hôi ướt đẫm, chợt ngửng đầu thấy Bác Hồ đứng trước mặt thì ngạc nhiên đến sửng sốt. Họ reo to: Bác Hồ, Bác Hồ... thế là mọi người vứt bỏ quang gánh, chân tay bùn đất, ùa tới vây quanh Bác. Bác hiền từ hỏi “Các cháu làm có mệt không”.  Bác dặn dò phải giữ an toàn lao động rồi Bác lên xe, vẫy chào các cháu thanh niên. Cả 2 lần Bác đến thăm đột xuất công trường này. Khi các đ/c lãnh đạo thành phố được tin, phóng ô tô đến thì Bác đã rời công trường. Ngày 19-5-1959, nhân ngày sinh nhật Bác, Đoàn thanh niên công trường đến trước cổng Chủ tịch phủ mang theo cờ và bảng kê khai thành tích, hô vang khẩu hiệu “Hồ Chủ tịch muôn năm”, “Chủ tịch sống lâu trăm tuổi”. Bác Hồ cử Thư ký ra cảm ơn và bảo các cháu về nghỉ ngơi. Cuối 1959 công trình hoàn thành. Mọi người bàn là nên đổi tên con đường. Tên “Cổ Ngư”, nghe nó cổ quá; có người đề xuất nên đặt tên là đường Lý Tự Trọng, tên một thanh niên cộng sản bị Pháp tử hình; có một nhà văn hoá đề nghị tên là Hồ Xuân Hương, bà chúa thơ Nôm có quê ở vùng này. Thấy khó nghĩ quá, Chủ tịch thành phố, ông Trần Duy Hưng vào xin ý kiến Bác Hồ, sau khi ông Hưng trình bày, Bác Hồ hỏi “Thế con đường này ai làm?”. Ông Hưng đáp “Thưa, Thanh niên làm ạ”. Bác Hồ nghĩ ít giây rồi trả lời “Thế thì đặt tên là đườngThanh Niên”. Đường Thanh niên có tên từ hồi đó. Cuối đường Thanh niên có một vườn hoa có tượng của người thanh niên cộng sản Lý Tự Trọng. 

 

Bác Hồ trân quý từng nhọt mồ hôi của Người Xây dựng nhưng vì nền Độc lập của dân tộc, Tự do Hạnh phúc của nhân dân, Người đã từng viết: “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ không chịu làm nô lệ”. Trong lời kêu gọi toàn dân chống Mỹ cứu nước, Bác cũng nói rõ “… Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước đàng hoàng hơn to đẹp hơn”.

 

Trong Di chúc của Người năm 1969:

“ Còn non, còn nước, còn người

Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”

 

Ngày nay, các con cháu Bác Hồ nhất là những Người Xây dựng đã nghiêm chỉnh  làm theo lời di huấn của Người. Khối lượng xây dựng trên toàn quốc hiện nay chắc chắn sẽ gấp hơn mười lần so với năm 1969.   

 

 

Hải Anh