(NXD) -
Một vết đen trong chương trình xây dựng nhà ở xã hội (NƠXH) của quốc gia đã bị phơi trần khi những sai phạm tại một dự án NƠXH ở Lâm Đồng đã được chuyển sang cơ quan công an điều tra. Điều đáng quan tâm là những sai phạm này có nguồn gốc từ lòng tham của con người và sự buông lỏng quản lý Nhà nước...
Cách đây khoảng 9 tháng, vào tháng 3/2025, khi còn chưa sáp nhập tỉnh, Thanh tra tỉnh Đắk Nông đã ra quyết định thanh tra toàn diện dự án NƠXH tại phường Nghĩa Tân (TP Gia Nghĩa) - một dự án NƠXH nhưng lại bán cho nhiều quan chức và người thân quan chức.
Khi ấy đã có lời nhận xét, lý do này chỉ là tình huống “giọt nước tràn ly” thôi bởi thời gian dài trước đó, nhiều sai phạm nghiêm trọng của dự án đã bị phát hiện nhưng vì những “lý do tế nhị” nên không thể xử lý.
Dự án nêu trên được phê duyệt từ năm 2017 trên diện tích 1,79 ha, tổng mức đầu tư 162 tỷ đồng, xây dựng 108 căn NƠXH, 15 căn nhà thương mại và 1 căn nhà cộng đồng. Thời gian thực hiện từ quý III/2017 đến quý I/2019. Tuy nhiên, dự án nhiều lần đình trệ, buộc UBND tỉnh Đắk Nông phải thu hồi từ chủ đầu tư cũ và giao lại cho Công ty TNHH MTV SEG Viet Land vào năm 2018.
Cuối cùng, kết quả thanh tra cho thấy đúng là “sai phạm bán cho nhiều quan chức và người thân quan chức” chỉ là một trong hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khác của dự án.
Đầu tiên, Công ty Vietland đã thi công, xây dựng công trình nhà ở liền kề không đúng với giấy phép, xây dựng vượt 542,58 m2 diện tích xây dựng và 4.720 m2 diện tích sàn, làm thay đổi công năng sử dụng tại tầng tum và tầng 1, vi phạm quy định tại Luật Xây dựng năm 2014.
Thứ hai, Vietland không thực hiện dự án đầu tư theo đúng nội dung tại quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư về tiến độ dự án.
Thứ ba, công ty thực hiện huy động vốn 96 tỷ đồng từ 106 cá nhân thông qua các hợp đồng mua bán, đặt chỗ, đầu tư không đúng quy định, không đúng đối tượng (cơ quan chức năng phát hiện 73 căn hộ của dự án NƠXH này đã được bán khi chưa có sự chấp thuận của cơ quan chức năng, trong đó 66 căn bị bán sai đối tượng); không ban hành quyết định phê duyệt giá bán NƠXH sau khi có kết quả thẩm định của Sở Xây dựng.
Thứ tư, Công ty Vietland đã giao NƠXH cho các đối tượng mua bán, sử dụng khi công trình chưa được nghiệm thu hoàn thành, các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội chưa hoàn thành, chưa bảo đảm kết nối; không chấp hành biện pháp khắc phục hậu quả về việc buộc thu hồi nhà đã bán trái quy định.
Thứ năm, công ty được xác định vi phạm về tài chính, kế toán, hóa đơn khi lập và xác nhận hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành không đúng với thực tế, tổng giá trị nghiệm thu khống lên đến hơn 96 tỷ đồng; không cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra theo yêu cầu…
Nói tóm lại, mọi hoạt động của dự án này gần như hoàn toàn “tự tung tự tác”, nằm ngoài sự quản lý và kiểm soát của các cơ quan có trách nhiệm.
Đây hẳn sẽ là bài học đắt giá trong quản lý Nhà nước bởi với những chính sách ưu đãi hiện nay, mỗi căn NƠXH thường chênh lệch với thị trường 500 - 700 triệu đồng, thậm chí có thể lên tới tiền tỷ. Cùng với đó, việc phân cấp, phân quyền trong quản lý hành chính ngày càng mở rộng thì việc kiểm soát sai phạm càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Nhiều “lỗ thủng” xuất hiện bất cứ lúc nào kể từ khi quyết định lựa chọn nhà đầu tư, phê duyệt phương án đầu tư đến khâu xác định chi phí hợp lý, định giá bán, phê duyệt đối tượng được mua...