Đại biểu Quốc hội đề xuất cơ chế hỗ trợ đất đai linh hoạt, minh bạch thông tin bất động sản

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 22/10, các đại biểu Quốc hội Tổ 5 thuộc Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh, tỉnh Cao Bằng và thành phố Đà Nẵng thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Phiên thảo luận do Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh Quản Minh Cường điều hành.

Đề xuất cơ chế hỗ trợ đất đai khi địa phương không còn quỹ đất

Góp ý vào dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Đoàn Thị Lê An, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng cho rằng, đất đai không chỉ là nguồn lực quan trọng đối với phát triển đất nước mà còn là tài sản, tư liệu sản xuất, nền tảng sinh kế và không gian văn hóa của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi, biên giới.

Đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật tiếp tục quy định chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại Điều 15, nhằm bảo đảm đất ở, đất sản xuất, ổn định đời sống và thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

Theo khoản 2 Điều 15, dự thảo Luật quy định hỗ trợ đất đai lần đầu đối với cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Khoản 3 giao Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ đối với nhóm đối tượng này.

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Đoàn Thị Lê An đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với người dân tộc thiểu số bị mất đất do thiên tai, sạt lở hoặc phải di dời bắt buộc, không còn điều kiện ổn định cuộc sống. Đồng thời, cần phân định rõ chính sách này với các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tránh chồng chéo.

Cùng quan tâm đến chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Thanh Tịnh cho rằng, dự thảo Luật cần làm rõ phương án giải quyết trong trường hợp địa phương không còn quỹ đất ở, đất sản xuất để hỗ trợ người dân.

Đại biểu đề xuất bổ sung nguyên tắc cho phép áp dụng các hình thức hỗ trợ thay thế linh hoạt theo điều kiện thực tế, như hỗ trợ nhà ở, chuyển đổi nghề, tạo sinh kế, bố trí sản xuất tập trung hoặc hỗ trợ tiếp cận đất đai thông qua các cơ chế phù hợp khác.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần quy định cụ thể điều kiện, mức hỗ trợ, nguồn kinh phí và trách nhiệm của từng cấp chính quyền, tránh tình trạng người dân đủ điều kiện hưởng chính sách nhưng nhiều năm không được thụ hưởng do địa phương hết quỹ đất.

Cần thống nhất cơ chế quản lý giá đất, bồi thường dự án liên xã

Góp ý về thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị giao HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, UBND cấp tỉnh quyết định việc điều chỉnh hệ số điều chỉnh giá đất.

Theo đại biểu, phương án này sẽ góp phần tăng tính chủ động, linh hoạt và kịp thời trong việc điều chỉnh giá đất theo biến động thực tế, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng vùng, khu vực và vị trí.

Đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các dự án liên xã, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà nhận định, nếu giao UBND cấp xã quyết định thu hồi đất, bồi thường và tái định cư đối với các dự án triển khai trên địa bàn nhiều xã mà thiếu cơ chế phối hợp thống nhất, có thể dẫn đến chênh lệch chính sách, ảnh hưởng tiến độ thực hiện.

Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo Luật quy định rõ nguyên tắc xác định cơ quan chủ trì, cơ chế phối hợp và trách nhiệm của các cấp chính quyền, bảo đảm áp dụng thống nhất đối với các dự án liên xã.

Minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản

Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ những bất cập trong thực tiễn, tăng tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi người mua và tạo điều kiện để thị trường phát triển lành mạnh, bền vững.

Về công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản tại Điều 4, đại biểu đề nghị quy định rõ các thông tin bắt buộc phải công khai trước khi đưa bất động sản vào kinh doanh. Trong đó, cần chú trọng tình trạng pháp lý của đất và dự án, thông tin thế chấp, tranh chấp, tiến độ thực hiện, nghĩa vụ tài chính và những hạn chế đối với quyền của chủ sở hữu.

Đại biểu Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, thông tin phải được cập nhật kịp thời, bảo đảm người mua có thể kiểm chứng. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị môi giới khi cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ hoặc chậm cập nhật; quy định cụ thể quyền yêu cầu cải chính và bồi thường của người mua.

Đối với các quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản tại Điều 34 và Điều 35, đại biểu đề nghị rà soát phạm vi bắt buộc áp dụng hợp đồng mẫu, nhất là với giao dịch nhà ở, căn hộ chung cư và những giao dịch tiềm ẩn rủi ro cao đối với người mua.

Với các giao dịch giữa những chủ thể có đủ năng lực chuyên môn, dự thảo có thể nghiên cứu tăng quyền tự thỏa thuận nhưng vẫn phải bảo đảm các nội dung bắt buộc và trách nhiệm pháp lý của các bên.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý, thế chấp, tranh chấp của bất động sản và hậu quả pháp lý khi ký hợp đồng không đủ điều kiện hoặc cung cấp thông tin sai lệch. Các quy định cần hạn chế những điều khoản bất lợi, đẩy phần lớn rủi ro sang phía người mua.

Hoàn thiện quy định an toàn khu vực sạc xe điện tại chung cư

Góp ý vào dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Lê Ngọc Quang quan tâm đến các quy định về bảo đảm an toàn tại khu vực để xe, sạc và đổi pin xe điện trong nhà chung cư, tại khoản 5 Điều 3 và Điều 97.

Đại biểu cho rằng, mặc dù dự thảo đã đề cập đến việc phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ tại các khu vực này, nhưng để bảo đảm tính khả thi, cần sớm hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật về bố trí khu vực sạc, hệ thống điện, giải pháp ngăn cháy lan và xử lý sự cố.
Cùng với đó, dự thảo cần phân định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành trong bảo đảm an toàn tại khu vực để xe, sạc và đổi pin xe điện.

Về phát triển nhà ở xã hội, đại biểu đề nghị tăng cường trách nhiệm đánh giá nhu cầu nhà ở thực tế khi lựa chọn và triển khai dự án; chú trọng vị trí, kết nối hạ tầng, điều kiện sinh hoạt và khả năng tiếp cận của người thu nhập thấp, công nhân, người lao động.

Theo đại biểu, cần tránh tình trạng dự án được triển khai nhưng những người thực sự có nhu cầu lại khó tiếp cận nhà ở xã hội.

Đồng thời, cần tăng cường kết nối, đối chiếu dữ liệu về nhà ở, đất đai và đối tượng thụ hưởng, bảo đảm công khai, minh bạch trong xét duyệt, mua bán, thuê mua và quản lý sau khi bố trí nhà ở. Việc này góp phần ngăn ngừa trục lợi chính sách, mua bán, chuyển nhượng trái quy định, đồng thời bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi của người dân.

Liên quan đến Điều 31 về đối tượng được thuê nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn nhà nước, đại biểu Vương Quốc Thắng, Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng đề nghị nghiên cứu bổ sung nhóm đối tượng ưu tiên là gia đình có chồng là chiến sĩ đang công tác tại các vùng biên giới đặc biệt khó khăn, hải đảo và đội ngũ giảng viên, giáo viên giỏi các cấp.

Theo đại biểu, việc mở rộng đối tượng ưu tiên sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở, thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực giáo dục.

Đối với Điều 44 về đối tượng, điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ nhà lưu trú công nhân, đại biểu Vương Quốc Thắng kiến nghị bổ sung giáo viên giảng dạy tại các trường học nằm trong khu công nghiệp vào nhóm được hỗ trợ nhà ở, qua đó tạo điều kiện ổn định nơi ở và thu hút đội ngũ giáo viên giỏi đến công tác.