Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau vừa có thông tin trao đổi đến Tạp chí Người Xây dựng về quá trình đấu thầu Gói thầu số 6: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Nhà ở cho cán bộ công nhân viên Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau – LC.

 

Băn khoăn về các tiêu chí cản trở, hạn chế nhà thầu
 
‘Đấu thầu xây dựng’ là một trong những hoạt động quan trọng của ngành xây dựng. Tổng hội Xây dựng Việt Nam trong quá trình tư vấn phản biện, giám định xã hội với lĩnh vực xây dựng nhận thấy, đây là một trong những hoạt động phức tạp, đòi hỏi chuyên môn cao, nhưng phải minh bạch trong việc đặt ra các tiêu chí thầu, tránh việc “cài cắm”, “tạo rào cản”. 
 
Ban Quản lý dự án chuyên ngành  - Chi nhánh Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (bên mời thầu) hiện đang tổ chức đấu thầu gói thầu số 6 "Thi công xây dựng công trình" có giá gói thầu là 128.069.995.663 VND. Tuy nhiên, trong quá trình mời thầu, nhiều doanh nghiệp (nhà thầu) đã nêu ý kiến lên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia về dấu hiệu tạo “rào cản”, “cài” tiêu chí nhằm hạn chế nhà thầu tham gia. 
 
Cụ thể, tại Điểm b, Khoản 5, Mục III Chương V của E-HSMT yêu cầu đối với các loại thiết bị theo yêu cầu tại Chương V – Yêu cầu kỹ thuật “Với những hàng hóa có yêu cầu phải cung cấp giấy phép bán hàng của nhà sản xuất hoặc giấy chứng nhận quan hệ đối tác hoặc tài liệu khác có giá trị tương đương yêu cầu, nhà thầu phải có đại lý (hoặc đại diện) có khả năng sẵn sàng thực hiện các nghĩa vụ của nhà thầu như bảo hành, bảo trì, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, cung cấp phụ tùng thay thế hoặc cung cấp các dịch vụ sau bán hàng khác”. Tuy nhiên, theo khoản 12, Điều 24, Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định: “Hồ sơ mời thầu không được đưa ra yêu cầu về cung cấp giấy phép bán hàng, giấy ủy quyền bán hàng của nhà sản xuất hoặc của đại lý phân phối…”. Bên mời thầu đã trả lời rằng, việc cung cấp các hàng hóa đặc thù theo khoản 12, Điều 24, Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng hồ sơ mời thầu không có các vật liệu đặc thù trong dự án. 
 
Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau (ảnh: PVCFC)
 
Về nội dung trên, tại Văn bản số 92/QLDA-KHHĐ do ông Trịnh Hoa Vinh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành (PVCFC) ký ngày 11/4/2024 gửi các nhà thầu khẳng định: “… Trường hợp trong danh mục hàng hóa, thiết bị, cấu kiện… của gói thầu không có các thiết bị đặc thù thì không cần phải cung cấp các tài liệu đã nêu”.
 
Tại  Điểm 7.1, Khoản 7, Mục 3 ,Chương III của E-HSMT yêu cầu uy tín của nhà thầu thông qua việc thực hiện các hợp đồng tương tự trước đó. Việc bên mời thầu đánh giá uy tín nhà thầu thông qua việc thực hiện hợp đồng trên cơ sở quy mô cụ thể về diện tích sàn, chiều cao tầng nhà thầu cho rằng không phù hợp quy định Nghị định 24/2024/NĐ-CP. 
 
Tại Văn bản số 92/QLDA-KHHĐ của Ban Quản lý dự án chuyên ngành (PVCFC) cũng thừa nhận nội dung kiến nghị và cho rằng: “… Việc đánh giá uy tín nhà thầu là cần thiết để đảm bảo lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực và uy tín thực hiện gói thầu. Tuy nhiên, sau khi xem xét và thấy rằng, E-HSMT đã có đánh giá về mục này tại bảng đánh giá về năng lực và kinh nghiệm. Chủ đầu tư thống nhất sẽ hủy bỏ, không áp dụng tiêu chí đánh giá uy tín của nhà thầu tại khoản 7, Mục 3…”.
 
Việc E-HSMT yêu cầu nhà thầu đã thi công hoàn thành tối thiểu 01 hợp đồng thi công xây dựng công trình dân dụng có diện tích sàn ≥ 10.000m2 hoặc chiều cao ≥ 8 tầng là không có cơ sở, làm hạn chế nhà thầu tham dự. Tuy nhiên, Ban Quản lý dự án chuyên ngành (PVCFC) lại cho rằng: “Dự án nhà ở cho cán bộ công nhân viên PVCFC là công trình cấp II. Do đó, việc E-HSMT yêu cầu quy mô cụ thể về diện tích sàn và chiều cao tầng chỉ là trích dẫn cụ thể quy định tại Phụ lục II, Thông tư số 06/2021/TT-BXD ngày 30/6/2021 là phù hợp với quy định và không làm hạn chế nhà thầu”.
 
Nhà thầu cho rằng đây là gói thầu xây lắp, việc bên mời thầu đưa tiêu chí uy tín trong việc tham dự thầu vào Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật tại Điểm 7.2 Khoản 7  Mục 3 Chương 3 của E-HSMT là không phù hợp quy định. Về kiến nghị này, Ban Quản lý dự án chuyên ngành (PVCFC) thừa nhận: “… xét thấy tại Mẫu số 02 “đơn dự thầu” thuộc Chương IV “biểu mẫu dự thầu mời thầu và dự thầu” của E-HSMT có quy định nhà thầu phải cam kết “không đang trong thời gian bị cấm tham dự thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu” và nhà thầu phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của các thông tin kê khai trong E-HSDT, do đó chủ đầu tư thống nhất hủy bỏ, không áp dụng tiêu chí đánh giá uy tín của nhà thầu tại khoản 7, Mục 3…”.
 
Nhà thầu kiến nghị về nội dung tại Bảng số 03 Điểm 2.2 Khoản 2 Chương III của E-HSMT yêu cầu Cần trục tháp sức nâng ≥ 8 tấn phải có giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực, Vận thăng lồng ≥ 2 tấn phải có đăng ký, đăng kiểm. Tuy nhiên, theo quy định tại Thông tư số 29/2016/TT-BXD ngày 29/12/2016 của Bộ Xây dựng Ban hành quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn đối với cần trục tháp, máy vận thăng và sàn treo nâng người sử dụng trong thi công xây dựng… Việc kiểm định các thiết bị này chỉ được thực hiện sau khi thiết bị được lắp đặt vào vị trí công trình và trước khi đưa thiết bị vào sử dụng trong thi công xây dựng. Do đó, bên mời thầu yêu cầu cần trục tháp, máy vận thăng phải có giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực là không phù hợp. Ngoài ra, việc yêu cầu máy vận thăng lồng phải có đăng ký, đăng kiểm cũng không đúng quy định. 
Về nội dung trên, Ban Quản lý dự án chuyên ngành (PVCFC) thừa nhận: “Đối với các thiết bị như: Cần trục tháp sức nâng ≥ 8 tấn, Vận thăng lồng ≥ 2 tấn nhà thầu không phải cung cấp giấy chứng nhận kiểm định, đăng kiểm tại E-HSDT, các hồ sơ khác nhà thầu vẫn phải cung cấp theo đúng quy định tại E-HSMT. Chủ đầu tư sẽ kiểm tra và yêu cầu nhà thầu cung cấp trong quá trình triển khai thi công tuân thủ theo đúng quy định”.
 
Về nội dung kiến nghị trong E-HSMT yêu cầu cốp pha phủ phim nhưng cốp pha này thuộc biện pháp thi công của nhà thầu. Chủ đầu tư PVCFC giải thích: “E-HSMT đưa ra quy định về cốt pha để nhà thầu tham khảo, lựa chọn và lập biện pháp thi công phù hợp với yêu cầu và chỉ dẫn kỹ thuật tại E-HSMT”.
 
Nhà thầu cũng kiến nghị trong HSMT yêu cầu tốc độ thang máy tải khách là 60m/s. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay tốc độ thang máy tải khách chỉ mới đạt tốc độ từ 15m/phút đến 60m/phút. Chủ đầu tư PVCFC chấp nhận và giải thích: “Tốc độ thang máy yêu cầu là 60m/phút (1m/s), các yêu cầu kỹ thuật khác nhà thầu nghiên cứu hồ sơ TKBVTC”.
 
Nhà thầu còn phát hiện nhiều sai khác về thông số kỹ thuật giữa bản vẽ HSMT và BOQ biểu mẫu dự thầu. Chủ đầu tư PVCFC cũng đã thừa nhận và xác nhận lại thông số.
 
Thông tin đến Tạp chí Người Xây dựng tại Văn bản số 912/PVCFC-QLDA đề ngày 17/5/2024, Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) cho biết: “Đây là các yêu cầu làm rõ của các nhà thầu trong qua trình bên mời thầu phát hành E-HSMT. Đại diện PVCFC đã trả lời (các nhà thầu -PV) và đăng tải các nội dung trả lời trên hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia một cách công khai và minh bạch… Sau khi nhận được câu trả lời của PVCFC, các nhà thầu đã không yêu cầu bên mời thầu làm rõ thêm”.
 
Về nội dung năng lực của các nhà thầu tham gia, PVCFC cho rằng: “… hiện vẫn đang trong quá trình đánh giá nhà thầu nên các thông tin cần được bảo mật. Do vậy, PVCFC sẽ cung cấp thông tin cụ thể vào thời điểm phù hợp”.
 
Ngoài gói thầu nêu trên, gần đây, vào ngày 12/3/2024, ông Văn Tiến Thanh, Tổng giám đốc PVCFC ký Quyết định số 535/QĐ-PVCFC để phê duyệt liên danh Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Lê Gia Phúc - Công ty Cổ phần Xây dựng Trung Hậu trúng Gói thầu số 4 "Thi công xây dựng" Dự án Mở rộng mái che mưa cho hệ thống xuất sản phẩm Nhà máy Đạm Cà Mau (Line A&D) trị giá 77.977.000.000 VND.
 
 
Các nhà thầu làm ăn ra sao?
 
Hiện nay, Gói thầu số 6 "Thi công xây dựng công trình" do PVCFC làm chủ đầu tư đang trong quá trình xét thầu. Tại biên bản mở thầu (công khai) hiện có 09 nhà thầu (độc lập và liên danh) tham gia, bao gồm: Công ty Cổ phần Chương Dương (vn0303146167); Liên danh Cao Uy – Nam Hải (vn0700758462); Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình Nam Đô (vn0600643958); Liên danh Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Hải Đăng Thái Bình – Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Xây dựng Tín Phong (vn0312311096); VIETNHAT – THE – RYOKI (vn0312496263); Công ty Cổ phần Xây dựng An Phú Gia (vn0304172307); Công ty Cổ phần Xây dựng U&I (vn3700348694); Liên danh Hanicons - Hiệp Hòa (vn0313990394) và liên danh Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam - Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Hoàng Tiến Phát (vn3500102365).
 
Theo tìm hiểu của PV, Công ty Cổ phần Chương Dương (vn0303146167) hiện có tổng tài sản là 1.816 tỷ đồng nhưng nợ phải trả lên đến 1.478 tỷ đồng (nợ ngắn hạn tới 1.230 tỷ đồng). Nợ phải trả của doanh nghiệp này hiện gấp gần 4,4 vốn chủ sở hữu. Như vậy, doanh nghiệp này đang áp lực rất lớn về bài toán đáo hạn và trả nợ trong thời gian ngắn. 
 
Ngoài tham gia thầu, Chương Dương còn là chủ đầu tư các dự án nhà ở như: chung cư Chương Dương Home (phường Trường Thọ, TP.Thủ Đức, TP.HCM). Vào tháng 6/2022, cư dân Chương Dương Home tiếp tục căng băng rôn yêu cầu chủ đầu tư bàn giao sổ hồng và cải thiện chất lượng dịch vụ tại chung cư. Một dự án khác của Chương Dương là Tân Hương Tower (P.Tân Quý, Q.Tân Phú, TP.HCM) cũng từng bị lâm vào cảnh người dân phải giăng băng rôn đòi sổ hồng từ chủ đầu tư suốt nhiều năm liền...
 
Vào ngày 24/10/2023, Chi cục thuế KV Kim Bảng – Phủ Lý (Cục Thuế Hà Nam) có Quyết định số 2638/TBXC-CCTKV gửi Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an) về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Hoàng Thị Lan Hương, Giám đốc Công ty TNHH xây dựng Cao Uy (mã số thuế: 0700758462) vì “cá nhân là người đại diện theo pháp luật của người nộp thuế là doanh nghiệp thuộc trường hợp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế”.
 
Ngày 09/11/2023, Chi cục thuế Khu vực Phủ Lý - Kim Bảng (Cục Thuế Hà Nam) thông báo danh sách người nộp thuế nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước (đến ngày 31/10/2023), trong đó có Công ty TNHH Xây dựng Cao Uy (MST: 0700758462). Đến ngày 22/11/2023, Chi cục thuế KV Kim Bảng – Phủ Lý ban hành Quyết định số 3279/TB-CCTKV về việc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Hoàng Thị Lan Hương vì “Công ty TNHH xây dựng Cao Uy đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định”.
 
Hồ sơ năng lực của Công ty TNHH Xây dựng Cao Uy cho thấy, giá trị tài sản ròng khoảng 50,3 tỷ đồng; doanh thu bình quân của 03 năm gần đây là khoảng 80,8 tỷ đồng. Nhà thầu này cũng có 01 công trình hoàn thành vào tháng 3/2020 trị giá hơn 87 tỷ đồng. Còn gói thầu số 06 tại PVCFC đang yêu cầu doanh thu bình quân là 174,6 tỷ đồng và hợp đồng xây lắp tương tự là 128 tỷ đồng. Có lẽ để đáp ứng yêu cầu E-HSMT thì Cao Uy còn phụ thuộc vào năng lực của liên danh phụ Nam Hải nữa.
 
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình Nam Đô đã tham gia 78 gói thầu, trong đó trúng 62 gói, 1 gói bị hủy. Doanh nghiệp này chủ yếu trúng thầu tại Thái Bình, Hà Nội, Nam Định… Gần đây, Công ty Nam Đô bị trượt gói thầu trị giá 107 tỷ đồng tại Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Sơn La vì “không đáp ứng về mặt kỹ thuật” (31/3/2024); trượt gói thầu trị giá hơn 6 tỷ đồng tại Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Bình Phước vì “không đạt kết quả đánh giá về kỹ thuật theo yêu cầu của E-HSMT” (20/3/2024); cùng liên danh trượt gói thầu hơn 57 tỷ đồng tại Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Khánh Sơn (Khánh Hòa) vì “Không đạt về năng lực và kinh nghiệm gồm: - Thực hiện nghĩa vụ thuế; nguồn lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự. - Đánh giá về kỹ thuật tại mục 3 chương III của HSMT”…
 
Tại báo cáo tài chính quý 1/2024 cho thấy tổng tài sản của PVCFC hiện là 15,7 ngàn tỷ đồng, trong đó nợ phải trả là 5.452 tỷ đồng (đa phần nợ phải trả ngắn hạn, khoảng 4.659 tỷ đồng), tăng 178 tỷ đồng so với đầu năm 2024. Báo cáo cũng cho thấy, PVFC đang vay của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương là 1.406 tỷ đồng. Thu nhập trước thuế của ông Trần Ngọc Nguyên (Chủ tịch HĐQT) và ông Văn Tiến Thanh (Tổng giám đốc) từ ngày 01/1/2024 đến 31/3/2024 là hơn 855 triệu đồng/người; thành viên và Phó tổng giám đốc là hơn 710 triệu đồng/người/quý…
 
 
Minh Tâm
 
 
 
 
PV (Người Xây Dựng)