Fecon ‘bán thầu’ tại dự án Sân bay Long Thành, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra

“Bán thầu” trị giá hơn trị hơn 87 tỷ đồng, vi phạm Luật Đấu thầu

Ngày 28/7/2026, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo số 2608/TB-TTCP Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Thanh tra Chính phủ kết luận, có 3 nhà thầu là Công ty cổ phần Fecon, Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội (Hancorp), Tổng Công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) đã ký hợp đồng với một số nhà thầu khác làm nhà thầu phụ (chưa được chủ đầu tư chấp thuận) để thực hiện một phần công việc của Gói thầu 5.6 có tổng giá trị hơn 87 tỷ đồng, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm quy định tại điểm a khoản 8, Điều 89, Luật Đấu thầu năm 2013.

Kết luận thanh tra chỉ rõ, chủ đầu tư chưa nghiệm thu hoàn thành giai đoạn hoặc hoàn thành hạng mục công trình theo quy định; chưa thực hiện quyết toán Gói thầu 5.6 theo thoả thuận Hợp đồng 5.6; chưa hoàn thiện thủ tục chấp thuận thầu phụ đối với đơn vị thí nghiệm hiện trường (nén tĩnh) được chủ đầu tư chấp thuận đơn vị thí nghiệm; không thực hiện việc thu hồi hết tiền tạm ứng khi giá trị thanh toán đạt 80% giá hợp đồng đã ký kết theo quy định; một số nhà thầu sử dụng tiền tạm ứng chưa đúng mục đích phục vụ cho công việc của nhà thầu đảm nhận, với tổng giá trị hơn 10,6 tỷ đồng; nghiệm thu, thanh toán một số công tác chưa đủ biên bản nghiệm thu; thanh toán một số hạng mục công việc có nội dung nghiệm thu khác với nội dung công việc trong Hợp đồng 5.6, với tổng giá trị hơn 42,8 tỷ đồng.

Thời điểm lập hóa đơn GTGT của một số nhà thầu sai quy định (lập sau thời điểm nghiệm thu khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành); một số nhà thầu xây dựng chưa kê khai, chậm kê khai thuế GTGT vãng lai tại Thuế tỉnh Đồng Nai theo quy định.

Căn cứ Điều 57 Luật Thanh tra năm 2025, Điều 4 Thông tư liên tịch số 03/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP-TTCP ngày 18/10/2018 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Thanh tra Chính phủ, chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với một số nhà thầu chuyển nhượng thầu tại gói thầu 5.6 gồm 03 nhà thầu Công ty cổ phần Fecon, Hancorp, Vinaconex.

Trước đó, vào ngày 15/3/2022, ông Vũ Thế Phiệt, Tổng giám đốc Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam-CTCP (ACV) đã ký Quyết định số 1019/QĐ-TCTCHKVN phê duyệt cho Liên danh (Công ty CP Vimeco - Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - Tổng công ty Xây dựng Hà Nội - Công ty CP FECON - Công ty TNHH MTV Cơ khí và Xây dựng Thiên An - Công ty CP thi công cơ giới Xây lắp) trúng Gói 5.6: Thi công cọc công trình Nhà ga hành khách trị giá hơn 471 tỷ đồng.

Cũng tại dự án Cảng hàng không Quốc tế Long Thành, vào ngày 19/02/2025, ông Vũ Thế Phiệt, lúc này là Chủ tịch HĐQT ACV đã ký Quyết định số 732/QĐ-TCTCHKVN để phê duyệt cho liên danh trong đó có Công ty CP FECON trúng Gói thầu số 11.5: Thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị và lập thiết kế bản vẽ thi công xây dựng công trình Nhà để xe trị giá 3.143 tỷ đồng, gói thầu thi công trong vòng 16 tháng và không có đối thủ cạnh tranh.

Mỗi tháng FECON trả hơn 21 tỷ đồng lãi vay

Báo cáo tài chính mới nhất của FECON cho thấy, DN này có tổng cộng tài sản hơn 11 ngàn tỷ đồng, trong đó nợ phải trả 7,7 ngàn tỷ đồng (chiếm khoảng 69,5% tổng nguồn vốn), đa phần nợ đến từ “vay và nợ thuê tài chính”.

Vốn chủ sở hữu của FECON hiện chỉ chiếm khoảng 30,5% (3.387 tỷ đồng). Điều này cho thấy doanh nghiệp đang sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức khá cao.

Trong 06 tháng đầu năm, nợ ngắn hạn của FECON tăng từ 5.495,4 tỷ đồng lên 6.047,4 tỷ đồng (chiếm 78,3% tổng số nợ). Mặc dù, tài sản ngắn hạn (8.534,9 tỷ đồng) lớn hơn nợ ngắn hạn, nhưng phần lớn tài sản ngắn hạn lại tập trung ở các khoản phải thu (4.423,8 tỷ đồng) và hàng tồn kho (3.444,2 tỷ đồng). Điều này cho thấy, doanh nghiệp sẽ gặp rủi ro thanh khoản ngắn hạn nếu các khoản phải thu bị chậm.

Báo cáo cũng cho thấy, tại thời điểm 30/6, FECON đang nợ thuế và các khoản phải nộp Nhà nước ngắn hạn là hơn 57,1 tỷ đồng. Trước đó, thời điểm đầu năm số tiền nợ này là 100,2 tỷ đồng.

Tổng giá trị hàng tồn kho và phải thu ngắn hạn là 7.868 tỷ đồng, chiếm đến 92,2% tài sản ngắn hạn, như vậy tiền thật của doanh nghiệp còn lại chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, chi phí lãi vay của FECON ghi nhận 123,6 tỷ đồng (chiếm tới 97,5% tổng chi phí tài chính). Như vậy, chi phí lãi vay đã bào mòn hơn 34% lợi nhuận gộp tạo ra. Nếu lãi suất thị trường biến động tăng, đây sẽ là rủi ro cực kỳ lớn đối với biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Báo cáo cũng cho thấy, mức giảm tiền mặt của FECON cũng đang giảm. Trong 6 tháng, tổng tiền và các khoản tương đương tiền giảm từ 761,2 tỷ đồng xuống còn 490,4 tỷ VND (giảm hơn 35,5%).

Công ty CP FECON thành lập năm 2004, hiện đang do ông Phạm Việt Khoa làm Chủ tịch HĐQT và ông Nguyễn Thanh Tùng làm Tổng giám đốc.

Gói thầu mới nhất FECON tham gia là vào tháng 12/2025. Tại đây, Ban Quản lý dự án Đường sắt đã chỉ định thầu cho doanh nghiệp này cùng với liên danh trúng gói thầu “Gói thầu XL-LHH1-01: Thi công nền đường vào ga và quảng trường các ga Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Hồng, Lương Tài, Hải Dương Nam” trị giá 298,7 tỷ đồng. 

Cũng thời điểm này, FECON được Ban quản lý Đường sắt Đô thị Hà Nội chỉ định thầu cho trúng gói “TP1-07: Thi công san nền, xử lý đất yếu Depot Sơn Đồng” trị giá hơn 803 tỷ đồng và gói “Xử lý nền Depot” trị giá hơn 198 tỷ đồng…

Với tình hình tài chính chịu áp lực lớn từ đòn bẩy cao, chi phí lãi vay bào mòn lợi nhuận và dòng tiền mặt sụt giảm, doanh nghiệp xây dựng cần triển khai ngay các nhóm giải pháp chiến lược sau để khôi phục sức khỏe tài chính và hạn chế rủi ro:

1. Quản trị dòng tiền và giải tỏa thanh khoản

• Thúc đẩy thu hồi nợ thu khó đòi: Thành lập tổ công tác chuyên trách thu hồi công nợ; áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán sớm cho chủ đầu tư hoặc thực hiện các biện pháp pháp lý/ngừng thi công đối với các khoản nợ quá hạn kéo dài.
• Tối ưu hóa hàng tồn kho: Đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu, bàn giao các công trình dở dang để chuyển đổi tồn kho thành khoản phải thu có thể thu tiền ngay; đàm phán với nhà cung cấp để giao vật tư theo tiến độ thực tế, tránh tồn kho nguyên vật liệu dư thừa.
• Thắt chặt quản lý dòng tiền ra: Doanh nghiệp cần lập kế hoạch dòng tiền tuần/tháng, chỉ ưu tiên chi trả cho các hoạt động cốt lõi và nghĩa vụ thuế/lãi vay bắt buộc.

2. Cơ cấu lại nợ và chi phí tài chính

• Tái cơ cấu kỳ hạn nợ: Chuyển dịch một phần nợ ngắn hạn sang nợ trung/dài hạn bằng cách làm việc với các ngân hàng tài trợ để gia hạn khoản vay hoặc đảo nợ, giảm áp lực thanh toán tức thì.
• Đàm phán lãi suất vay: doanh nghiệp cần tận dụng các gói tín dụng ưu đãi cho ngành hạ tầng/xây dựng để đàm phán giảm biên độ lãi suất.
• Đa dạng hóa nguồn vốn dài hạn: Xem xét phát hành cổ phiếu riêng lẻ, tìm kiếm cổ đông chiến lược hoặc phát hành trái phiếu chuyển đổi dài hạn để gia tăng vốn chủ sở hữu, qua đó giảm chỉ số đòn bẩy D/E.

3. Tái cấu trúc hoạt động kinh doanh & Quản trị rủi ro dự án

• Chỉ chọn lọc dự án có dòng tiền chuẩn: Rà soát lại danh mục dự án, tập trung nguồn lực vào các dự án trọng điểm có chủ đầu tư uy tín, nguồn vốn đảm bảo (đặc biệt là vốn đầu tư công hoặc vốn FDI) có tiến độ thanh toán rõ ràng.
• Cơ chế bảo vệ biên lợi nhuận: Cài đặt các điều khoản điều chỉnh giá nguyên vật liệu trong hợp đồng xây dựng để quản trị rủi ro biến động giá và biến động lãi suất thị trường.
• Thoái vốn khỏi tài sản phi cốt lõi: Bán hoặc chuyển nhượng bớt các tài sản, dự án đầu tư không trực tiếp tạo ra dòng tiền ngắn hạn để bổ sung trực tiếp vào nguồn tiền mặt đang sụt giảm.