Giải ngân đầu tư công đạt gần 42% kế hoạch, Chính phủ yêu cầu quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn tại các dự án

Đến thời điểm báo cáo, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, bao gồm vốn Thủ tướng Chính phủ giao, vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng và nguồn vốn được kéo dài từ các năm trước, đạt 1.166.604,9 tỷ đồng.

Các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ chi tiết 1.006.583 tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án. Nếu không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng, số vốn đã được phân bổ đạt 97,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Hiện vẫn còn 22.360,8 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương chưa được phân bổ chi tiết tại 8 bộ, cơ quan Trung ương và 28 địa phương. Theo Bộ Tài chính, phần lớn số vốn này mới được bổ sung trong tháng 6 và tháng 7/2026, chủ yếu dành cho các Chương trình mục tiêu quốc gia và nguồn vốn điều chỉnh từ các đơn vị không còn nhu cầu sử dụng nên cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Về tiến độ giải ngân, đến hết ngày 31/7/2026, cả nước đã giải ngân 425.312 tỷ đồng, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân 117.554,1 tỷ đồng, đạt 32,3%, còn vốn ngân sách địa phương đạt 307.757,9 tỷ đồng, tương đương 47,3% kế hoạch.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công của ngân sách địa phương được tiết kiệm để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và phần vốn mới được giao bổ sung trong tháng 7, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt 43,8%.
Đối với nguồn vốn kéo dài từ các năm trước sang năm 2026, đến hết tháng 7 đã giải ngân 41.011,9 tỷ đồng, đạt 29,8% kế hoạch được phép kéo dài.

Bộ Tài chính cho biết, sau khi tăng tốc trong tháng 6, tiến độ giải ngân tháng 7 có phần chậm lại do cần tích lũy thêm khối lượng thi công. Bên cạnh đó, mưa lớn kéo dài tại nhiều địa phương cũng ảnh hưởng đến tiến độ triển khai một số dự án, song nhìn chung kết quả giải ngân vẫn duy trì ổn định.

Ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức "2 con số", Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương khắc phục những tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án; đồng thời nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả của các đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao.

Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương được yêu cầu bám sát chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Chính phủ và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo Nghị quyết số 180/NQ-CP nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm.

Chính phủ yêu cầu các địa phương có mỏ vật liệu xây dựng rà soát, nâng công suất khai thác các mỏ đang hoạt động; đẩy nhanh thủ tục cấp phép mỏ mới, gia hạn các mỏ còn trữ lượng và ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt tại khu vực phía Nam.

Bộ Xây dựng được giao theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng; kịp thời có giải pháp bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung phục vụ thi công.

Đồng thời, Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu cơ chế điều phối liên vùng trong cung ứng vật liệu, thúc đẩy sử dụng vật liệu thay thế nhằm giảm áp lực khai thác tài nguyên và đáp ứng nhu cầu của các địa phương thiếu nguồn vật liệu.

Chính phủ cũng yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đúng quy định về hợp đồng và quản lý chi phí xây dựng; chủ động phối hợp với nhà thầu đánh giá tác động của biến động giá vật liệu, nhiên liệu để điều chỉnh hợp đồng theo quy định, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên và không để biến động giá làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Công khai các dự án, công trình chậm tiến độ

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các địa phương phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ, không để dự án phải chờ mặt bằng. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tạo sự đồng thuận trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026. Đối với những vướng mắc phát sinh trước khi luật được sửa đổi, bộ cần chủ động đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý kịp thời.

Đối với các công trình giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương phải đẩy nhanh tiến độ thi công, tăng khối lượng thực hiện và giải ngân trong quý III/2026, phấn đấu tỷ lệ giải ngân của các dự án trọng điểm cao hơn mức bình quân cả nước. Những dự án chậm tiến độ phải được công khai để nâng cao trách nhiệm của các chủ thể liên quan.

Riêng hai dự án đường sắt trọng điểm, Bộ Xây dựng khẩn trương bàn giao mốc giới cho các địa phương triển khai giải phóng mặt bằng; tăng cường kiểm tra, đôn đốc và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đang tổng hợp, rà soát nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn của các bộ, ngành và địa phương để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển vốn, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công và thúc đẩy tiến độ giải ngân trong các tháng cuối năm.