Sửa đổi Luật Kiến trúc: Đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 5/8, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. 

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật Kiến trúc nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, dự thảo luật hướng tới đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc xây dựng luật quán triệt nguyên tắc tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, phù hợp thực tiễn; không ban hành các cơ chế, chính sách trái quy định, không để xảy ra tình trạng cài cắm lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Dự thảo luật cũng kế thừa các quy định đã được thực tiễn kiểm chứng, tập trung sửa đổi những nội dung cấp bách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quản lý kiến trúc; đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và sự tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Bên cạnh đó, dự thảo tăng cường phân cấp cho địa phương đi đôi với phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý và các chủ thể tham gia hoạt động kiến trúc.

Về kết cấu, dự thảo luật gồm 4 điều. Trong đó, Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2019 với 14 khoản sửa đổi, bổ sung và một khoản bãi bỏ một số quy định; Điều 4 bổ sung nội dung sửa đổi một khoản của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn nhằm kịp thời luật hóa quy định tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1/3/2027 theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Kiến trúc và đánh giá hồ sơ dự án luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét.

Về tên gọi của dự thảo luật, có ý kiến đề nghị đổi thành "Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn" để phù hợp với phạm vi điều chỉnh. Tuy nhiên, Chính phủ đề xuất giữ nguyên tên gọi hiện nay và được Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đồng tình.

Theo cơ quan thẩm tra, mặc dù dự thảo có sửa đổi một khoản của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn nhưng việc giữ nguyên tên gọi là phù hợp, bởi phạm vi sửa đổi rất hẹp, chỉ liên quan đến một khoản, tránh gây xáo trộn hệ thống pháp luật hiện hành.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng nhận định dự thảo luật cơ bản bám sát chủ trương của Đảng, song cần tiếp tục rà soát để cập nhật các nghị quyết mới ban hành. Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đối chiếu, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất với Luật Xây dựng và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, qua đó nâng cao tính khả thi khi luật được ban hành và triển khai trong thực tiễn.