Thống nhất trình Quốc hội xem xét thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, phù hợp với các chủ trương của Trung ương và các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, Bắc Ninh hội tụ nhiều điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với vị trí cửa ngõ phía Bắc Thủ đô, hạ tầng giao thông đồng bộ, tốc độ đô thị hóa nhanh và nền kinh tế phát triển năng động. Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 10,27%, quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, thu hút FDI đứng thứ 2 và thu ngân sách đạt hơn 123,6 nghìn tỷ đồng. Chính phủ cũng đề xuất thành lập 12 phường trên cơ sở nguyên trạng 12 xã của tỉnh.

Đối với Quảng Ninh, địa phương có vị trí chiến lược về kinh tế, quốc phòng, an ninh, sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại và duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhiều năm liên tiếp. Năm 2025, Quảng Ninh đứng thứ 7 cả nước về thu hút FDI và thứ 6 về thu ngân sách, tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc.

Theo đề án, việc thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu.

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh (sau khi thành lập 12 phường). Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 ĐVHC cấp xã gồm 54 xã và 45 phường.

Việc thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 12 xã, gồm: Yên Phong, Tiên Du, Chi Lăng, Phù Lãng, Lương Tài, Gia Bình, Nhân Thắng, Hiệp Hòa, Bố Hạ, Lạng Giang, Kép và Lục Nam.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra thống nhất với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh. Các đề án đã bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục, hồ sơ theo quy định, được lấy ý kiến cử tri với tỷ lệ đồng thuận cao và đáp ứng đầy đủ các điều kiện, tiêu chuẩn thành lập đơn vị hành chính. Ủy ban cũng tán thành việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tại hai thành phố trên cơ sở kế thừa tổ chức hiện có của cấp tỉnh.

Về thời điểm có hiệu lực, cơ quan thẩm tra đánh giá việc áp dụng từ ngày 1/9/2026 đối với thành phố Quảng Ninh là phù hợp. Riêng Bắc Ninh, do địa phương đề xuất lùi thời điểm có hiệu lực, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục thống nhất với địa phương để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhất trí với các tờ trình và báo cáo thẩm tra, đồng thời đề nghị Quảng Ninh và Bắc Ninh quan tâm hơn đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các địa bàn còn khó khăn. Theo ông, việc trở thành thành phố phải đi đôi với nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ công, việc làm, thu nhập và đời sống người dân, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, làm rõ vai trò của Quảng Ninh và Bắc Ninh trong liên kết vùng với Hà Nội, Hải Phòng để hình thành các cực tăng trưởng mới của khu vực phía Bắc. Đồng thời, Bắc Ninh cần tiếp tục rà soát, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Góp ý dự thảo nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị làm rõ phạm vi tiếp tục áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù tại Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Kết thúc phiên họp, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh và thống nhất thông qua về nguyên tắc các dự thảo nghị quyết thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh để trình Quốc hội xem xét, quyết định.