Hà Nội: Hạ tầng thoát nước mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch

Thông tin trên được Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết tại cuộc họp về công tác bảo đảm thoát nước, chống úng ngập và tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp lĩnh vực thoát nước, do Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì sáng 4/8.

10 dự án chống ngập khẩn cấp cơ bản phát huy hiệu quả

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết, đến ngày 3/8, thành phố đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình chống ngập khẩn cấp.

Các dự án gồm 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 và Thụy Phương) cùng 5 dự án cải tạo hệ thống thoát nước, gồm cải tạo hạ lưu sông Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn - Resco Ecohome - Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch.

Các chủ đầu tư và nhà thầu đang tiếp tục hoàn thiện những hạng mục còn lại để sớm đưa toàn bộ dự án vào khai thác.

Theo Sở Xây dựng, mặc dù nhiều điểm ngập đã được cải thiện, Hà Nội vẫn còn xảy ra tình trạng úng ngập cục bộ tại một số khu vực do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, ảnh hưởng từ các dự án đang thi công và địa hình trũng thấp. Thành phố đã yêu cầu các đơn vị tăng cường vận hành hệ thống, duy tu, nạo vét, đồng thời bố trí lực lượng ứng trực 100% trong mùa mưa bão.

Làm rõ thêm về thực trạng hạ tầng thoát nước, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết, toàn thành phố mới hoàn thành khoảng 77 km cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ.

"Hệ thống thoát nước hiện mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch được phê duyệt từ năm 2013. Trong khi đó, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu khiến yêu cầu về năng lực tiêu thoát nước đã thay đổi rất nhiều", ông Nguyễn Phi Thường nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, 10 dự án chống ngập khẩn cấp chỉ giải quyết một phần nhu cầu trước mắt, song đã góp phần nâng cao đáng kể khả năng điều tiết nước của hệ thống.

Riêng 5 hồ điều hòa mới bổ sung khoảng 3,4 triệu m³ dung tích chứa. Cùng với việc hạ thấp mực nước các hồ hiện hữu thông qua hệ thống trạm bơm, tổng dung tích điều hòa của thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³, qua đó nâng năng lực điều tiết nước của hệ thống thêm khoảng 15-20%.

Sau đợt mưa lớn do hoàn lưu bão năm 2025, Hà Nội ghi nhận khoảng 220 điểm úng ngập. Theo đánh giá của Sở Xây dựng, các dự án khẩn cấp tác động trực tiếp tới khoảng 120 điểm ngập, giúp nhiều khu vực như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình... cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn; độ sâu, thời gian và phạm vi ngập đều giảm đáng kể.

Hoàn thiện đề án chống ngập theo quy hoạch Thủ đô

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, chống úng ngập là một trong năm nhiệm vụ trọng tâm của thành phố. Trong khoảng 6 tháng qua, Hà Nội đã tập trung nguồn lực lớn để triển khai hàng loạt dự án cấp bách, góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước của Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, thực tế qua các trận mưa lớn đầu mùa mưa năm 2026 cho thấy nhiều công trình đã phát huy hiệu quả rõ rệt khi giảm thời gian ngập, độ sâu ngập và bảo vệ nhiều khu vực từng là "điểm nóng" về úng ngập.

Tuy nhiên, tình trạng ngập cục bộ vẫn xuất hiện tại một số khu vực, cho thấy hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, trong khi quá trình đô thị hóa và diễn biến thời tiết cực đoan tiếp tục tạo áp lực lớn đối với hạ tầng hiện hữu.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong công tác phòng, chống úng ngập; chính quyền cơ sở phải chủ động rà soát các điểm có nguy cơ ngập, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, trạm bơm lưu động và lực lượng ứng trực để xử lý ngay khi xảy ra mưa lớn.

Đồng thời, Sở Xây dựng được giao khẩn trương hoàn thành các công trình đang triển khai, đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn và sớm hoàn thiện Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm để trình thành phố trong tháng 9.

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện quy hoạch thoát nước theo hướng tách riêng hệ thống thoát nước mưa và hệ thống thu gom, xử lý nước thải; nghiên cứu áp dụng mô hình "thành phố bọt biển", hồ ngầm, bể chứa nước và các giải pháp hạ tầng xanh nhằm nâng cao khả năng chống ngập, thích ứng với biến đổi khí hậu trong dài hạn.

Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ nghiên cứu tích hợp hệ thống camera AI của Công an thành phố với hệ thống giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành và ứng phó kịp thời khi xảy ra mưa lớn.