Gỡ vướng, đẩy nhanh giải ngân các dự án giao thông trọng điểm

Chiều 22/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai, thúc đẩy giải ngân các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải (GTVT). 

Theo Bộ Tài chính, đến ngày 31/8/2026, các dự án, công trình trọng điểm ngành GTVT đã giải ngân khoảng 95.440 tỷ đồng, đạt 38% kế hoạch, trong khi tỷ lệ giải ngân chung toàn quốc đạt gần 50%.

Một số dự án quy mô lớn có tỷ lệ giải ngân dưới 30% như Vành đai 3 TPHCM, TPHCM - Mộc Bài, Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau và Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Đáng chú ý, có 12 dự án giải ngân dưới 5%, với tổng vốn khoảng 93.000 tỷ đồng. Trong số này, 6 dự án đang chuẩn bị đầu tư, 6 dự án đang thực hiện đầu tư và 3 dự án đã triển khai nhưng chưa giải ngân.

Tại cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.

Theo Thủ tướng, nguồn vốn hơn 255.000 tỷ đồng là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, nâng cao hiệu quả đầu tư công và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.

Không để chậm tiến độ vì nguyên nhân chủ quan

Thủ tướng yêu cầu các chủ đầu tư, bộ, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm, quyết tâm thực hiện đúng tiến độ đã đăng ký. Các dự án không được tự ý lùi hoặc kéo dài thời gian thực hiện nếu không có lý do khách quan, chính đáng.

Đối với những công trình phải hoàn thành trong năm 2026, các đơn vị cần tập trung triển khai giải pháp cụ thể, đồng bộ, bảo đảm tiến độ và tạo cơ sở hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành trực tiếp kiểm tra các dự án chậm tiến độ trong những ngày tới. Qua đó, xác định rõ nguyên nhân, xử lý ngay các vướng mắc và xây dựng lộ trình thực hiện từ nay đến cuối năm cho từng dự án.

Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng được yêu cầu kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không có khả năng hấp thụ vốn sang những dự án có tiến độ giải ngân tốt hơn. Trường hợp cần thiết, có thể xem xét tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương có khả năng giải ngân nhanh và cần bổ sung vốn.

Kết quả giải ngân cũng được xác định là một trong những tiêu chí quan trọng để bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trong những năm tiếp theo.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng hoàn thiện phương án điều chuyển, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026 đối với các dự án không có khả năng giải ngân, đồng thời rà soát kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ, bảo đảm phù hợp với tiến độ và khả năng cân đối ngân sách.

Thủ tướng lưu ý, đẩy nhanh tiến độ không đồng nghĩa với bỏ qua yêu cầu về chất lượng. Các dự án phải tuân thủ đầy đủ quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định về an toàn; đồng thời đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Tập trung tháo gỡ vướng mắc 12 dự án chậm giải ngân

Đối với 12 dự án có tỷ lệ giải ngân thấp, Thủ tướng yêu cầu triển khai các giải pháp cụ thể theo từng dự án.

Với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các địa phương phải đẩy nhanh công tác tái định cư và giải phóng mặt bằng. Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực để lập báo cáo nghiên cứu khả thi và đơn vị đủ năng lực thẩm tra.

Đối với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng được yêu cầu hoàn thành phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 10/2026, phấn đấu khởi công tuyến chính vào đầu năm 2027. Các cơ quan liên quan phải hoàn tất đàm phán, ký kết các hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới và hiệp định vay vốn trong năm 2026.

Các địa phương chủ động phối hợp với Bộ Xây dựng thực hiện giải phóng mặt bằng theo mốc giới được bàn giao, đồng thời triển khai các khu tái định cư đáp ứng tiến độ dự án.

Đối với hai tuyến đường sắt đô thị Hà Nội gồm Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với thành phố Hà Nội đẩy nhanh thủ tục đầu tư, xử lý kịp thời các vướng mắc và bảo đảm đồng bộ về quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật.

Với dự án mở rộng cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, Bộ Xây dựng phối hợp với tỉnh Phú Thọ đẩy nhanh việc điều chỉnh chủ trương đầu tư, làm cơ sở triển khai các thủ tục tiếp theo và giải ngân vốn đã bố trí.

Đối với phương án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo hình thức PPP, Bộ Xây dựng được yêu cầu khẩn trương triển khai chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ về rà soát, nâng cấp và hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ.

Đối với nhóm dự án đang thực hiện đầu tư, Thủ tướng yêu cầu tập trung tháo gỡ các vấn đề về mặt bằng, thi công, nguồn vốn, giải ngân, nghiệm thu, thanh toán và điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Nhóm này gồm Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Vành đai 3 TPHCM; TPHCM - Mộc Bài; cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc; cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương và cao tốc TPHCM - Chơn Thành.

Việc tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn, phân bổ lại nguồn vốn và tăng cường kiểm tra tại hiện trường được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ rệt về tiến độ, qua đó bảo đảm mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.