Kiểm soát giá đất, giảm chi phí đầu vào để "hạ nhiệt" thị trường bất động sản

Phát biểu tại phiên thảo luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, việc sửa đổi các luật không chỉ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn mà còn phải tạo nền tảng, kiến tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới.

Theo Thủ tướng, Nghị quyết số 21-NQ/TW đặt ra nhiều định hướng lớn, đòi hỏi phải rà soát, sửa đổi đồng bộ các luật liên quan, trong đó có pháp luật về thuế, tài chính đất đai. Các vấn đề như giá đất, điều tiết chênh lệch địa tô và khuyến khích đưa đất vào sử dụng hiệu quả cần được nghiên cứu đồng bộ.

Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Thủ tướng cho rằng cần giảm các tầng nấc, tăng tính chủ động cho địa phương, hướng tới mỗi địa phương có một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải tuân thủ các tiêu chí chặt chẽ, tránh tùy tiện làm thay đổi mục tiêu sử dụng đất.

Đối với giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, pháp luật cần phân định rõ trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất hoặc giao đất trực tiếp. Các quy trình phải bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh và lựa chọn được nhà đầu tư có năng lực.

Kiểm soát giá đất, giảm chi phí đầu vào

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng giá đất là một trong những vấn đề lớn cần được xử lý. Giá đất quá cao sẽ làm tăng chi phí đầu vào của dự án, từ đó đẩy giá thành sản phẩm, trong đó có giá nhà.

Do đó, Nhà nước cần xác định giá đất dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; đồng thời kết nối dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để nâng cao hiệu quả quản lý và điều tiết thị trường.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản sang “tái thiết cuộc sống” cho người dân. Chính sách phải hướng tới bảo đảm cuộc sống sau thu hồi đất tốt hơn hoặc ít nhất không thấp hơn trước.

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện dự án nhằm giảm chi phí phát sinh và tránh tình trạng chi phí thủ tục bị cộng vào giá thành bất động sản.

Chuyển từ tư duy sở hữu sang bảo đảm chỗ ở

Đối với Luật Nhà ở, Thủ tướng nhấn mạnh định hướng tạo điều kiện để người dân có chỗ ở hợp pháp, ổn định, thay vì đặt nặng yêu cầu mọi người phải sở hữu nhà.

Theo đó, cần phát triển mạnh nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phù hợp với nhu cầu của công nhân, người lao động, học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức và các nhóm đối tượng khác.

Do nguồn lực Nhà nước có hạn, cần huy động nguồn lực xã hội, đồng thời hoàn thiện chính sách về đất đai, tài chính và vốn dài hạn để thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển quỹ nhà ở cho thuê có chất lượng, hạ tầng đồng bộ.

Hướng tới thị trường bất động sản minh bạch

Với Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để đồng bộ quy định giữa pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản, giảm sự phân tán của các quy định và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Mục tiêu là xây dựng thị trường bất động sản công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững. Thông tin thị trường cần được công khai để thuận tiện kiểm tra, giám sát; đồng thời khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và hạn chế sử dụng tiền mặt.

Sau khi tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện các định hướng chính sách, xác định rõ nội dung cần quy định trực tiếp trong luật và nội dung có thể giao Chính phủ, các cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn.