Quá trình đô thị hóa, sắp xếp bộ máy hành chính các cấp ở Việt Nam đang khiến nảy sinh nhiều mâu thuẫn trong quản lý và sử dụng đất.
Nhìn ngay trên địa bàn hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, hàng loạt các vấn đề về sử dụng đất đai, công sản đang khiến dư luận bức xúc.
 
Hiện tại, Hà Nội có 113 địa điểm sử dụng nhà đất không đúng quy định phải thu hồi, cưỡng chế thu hồi. Đó chỉ là một phần trong số 10.711 cơ sở nhà đất với tổng diện tích đất 43.791.407m2, diện tích nhà 9.919.172m2 thuộc diện phải sắp xếp lại, xử lý vi phạm.
 
Với TP.HCM, con số này cũng không hề nhỏ. Trong tổng số gần 13.000 địa chỉ nhà đất công, TPHCM đang có khoảng 1.000 địa chỉ bỏ trống nhiều năm nay, gây lãng phí nguồn lực. Đáng lưu ý là, nhiều công trình xây dựng đã hoàn thành nhưng bị bỏ hoang, gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của thành phố.
 
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sai phạm trong quản lý đất đai. Chẳng hạn, với những dự án chậm triển khai giải phóng mặt bằng, do việc thay đổi quy trình giải phóng mặt bằng dẫn đến khó khăn trong một số dự án đang làm thủ tục bồi thường hỗ trợ và tái định cư. Hay trong quá trình chuyển đổi chức năng nhiệm vụ, sắp xếp bộ máy hành chính, phát sinh việc dôi dư các cơ sở nhà đất, công sở…
 
Đó mới chỉ là một phần khó khăn của công tác quản lý đất đai, công sản trong quá trình đô thị hóa. Còn đi vào cụ thể với từng xã, phường, quận, có muôn vàn bất cập khác nhìn thấy mà không thể giải quyết được.
 
Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, mấu chốt quan trọng là phải giải quyết tốt vấn đề nhà ở cho người dân. Chính quyền các thành phố lớn cần phải chấn chỉnh, khắc phục các hạn chế trong quản lý, sử dụng quỹ nhà 30%, quỹ đất 20-25% của các dự án phát triển nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị bàn giao lại cho thành phố. Tăng cường thanh kiểm tra, phát hiện kịp thời những sai sót, vi phạm; rà soát nợ đọng để xử lý, thu hồi…
 
Cho đến bây giờ, người dân vẫn xót xa khi đi qua các dãy phố có nhiều trụ sở bỏ hoang ở quận Hà Đông, Hà Nội. Nhiều người đặt câu hỏi, sắp tới, khi công cuộc tinh gọn bộ máy được thực hiện, sẽ còn bao nhiêu địa chỉ công sở bị rơi vào cảnh tương tự?!
 
Đang có hàng loạt thách thức, mâu thuẫn đặt ra trong quản lý, sử dụng đất đai, công sản. Những vấn đề này sẽ vẫn nóng bỏng, chưa thể có một lời giải hữu hiệu, nếu như chúng ta chưa có một sự chuẩn bị thấu đáo về mọi mặt (chuẩn bị, sắp xếp, xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn sử dụng khối tài sản này...).
 
Đặc biệt, khi các chính sách vẫn trong giai đoạn hoàn thiện, khi đất đai vẫn nằm trong tay các nhóm lợi ích, khi đó, sự minh bạch về đất đai vẫn ở thì tương lai.
PV (Người Xây Dựng)