Ngành xây dựng phát triển hơn khi tiếng nói của tổ chức xã hội nghề nghiệp được lắng nghe thấu đáo

 

- Ông đánh giá như thế nào về những đóng góp của các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực xây dựng đối với sự phát triển của ngành xây dựng Việt Nam trong 65 năm qua?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Trước hết, có thể nói trong suốt 65 năm xây dựng và phát triển, ngành xây dựng luôn giữ vững và khẳng định được vị trí, vai trò là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có những đóng góp quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong sự phát triển chung của ngành xây dựng Việt Nam trong 65 năm qua có đóng góp quan trọng của các tổ chức xã hội nghề nghiệp.

 

Đóng góp của các tổ chức xã hội nghề nghiệp không đong đếm bằng vật chất cụ thể như mang về những dự án, những khoản tiền đầu tư mà chủ yếu bằng chất xám của chuyên gia, nhà khoa học. Các tổ chức xã hội nghề nghiệp lĩnh vực xây dựng vừa là nơi nói lên tiếng nói của doanh nghiệp xây dựng vừa là cơ quan phản biện, tham gia góp ý, đề xuất các kiến nghị lên Chính phủ, các bộ, ngành về các vấn đề nóng của ngành cũng như góp ý xây dựng văn bản pháp luật liên quan lĩnh vực xây dựng.

 

Các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực xây dựng là nơi tập hợp đội ngũ tri thức, giới chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng. Họ không chỉ có kiến thức chuyên sâu mà còn có thực tiễn qua việc tiếp xúc, lắng nghe phán ảnh của các đơn vị thành viên của hội, vì thế chính các tổ chức hội này là cầu nối giúp các cơ quan quản lý nhà nước thấy rõ những vấn đề tồn tại, bất cập để có những điều chỉnh.

 

- Tiếng nói của các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực xây dựng đóng góp lớn, nhưng phải chăng chưa được các cơ quan quản lý nhà nước lắng nghe một cách thấu đáo?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Tiếng nói của các tổ chức xã hội, nghề nghiệp được đưa ra qua một số kênh như: Trả lời trên truyền thông, báo chí; thông qua các tọa đàm, hội thảo; thông qua các văn bản đề xuất, kiến nghị, góp ý gửi trực tiếp đến cơ quan quản lý nhà nước.

 

Việc tiếp nhận những ý kiến đề xuất, góp ý từ các tổ chức xã hội nghề nghiệp trong lĩnh vực xây dựng hiện nay đã có những đổi mới. Cơ quan quản lý nhà nước sẵn sàng lắng nghe, tiếp nhận nhưng vấn đề là việc phản hồi những thông tin tiếp nhận đó ra sao cũng như những thay đổi sau đó thì chưa đạt như kì vọng.

 

Ngay như Tổng hội Xây dựng Việt Nam, chúng tôi thường xuyên được cơ quan quản lý gửi văn bản đề nghị cho ý kiến, góp ý các văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên thực tế thời gian để chúng tôi gửi ý kiến đóng góp quá ngắn trong khi vấn đề xin ý kiến rộng. Mặt khác, khi chúng tôi gửi những văn bản góp ý này đến các cơ quan quản lý nhưng không nhận được phản hồi là đã tiếp thu, chỉnh lý ra sao.  

 

- Tổng hội Xây dựng Việt Nam thời gian qua có nhiều góp ý trong xây dựng văn bản pháp luật liên quan xây dựng, những ý kiến này được các cơ quản lý ghi nhận sửa đổi ra sao thưa ông?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Tổng hội Xây dựng Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, được thành lập tự nguyện, nơi tập hợp đội ngũ trí thức trong lĩnh vực xây dựng bao gồm các nhà quản lý, các chuyên gia, các nhà khoa học, doanh nhân trong lĩnh vực xây dựng.

 

Chúng tôi là đầu mối tập hợp chuyên gia để tiếp nhận, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tư vấn phản biện và giám định xã hội các chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước, các đề tài, dự án lớn liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều chuyên ngành kỹ thuật của đất nước. 

 

Thời gian qua, Tổng hội Xây dựng Việt Nam thường xuyên được các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Nông nghiệp, Ủy ban Tư pháp Quốc hội mời tham dự các tọa đàm, hội thảo khoa học, mời tham gia góp ý, xây dựng văn bản pháp luật. Vừa qua chúng tôi có nhiều ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), góp ý về sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị...

 

Mới đây nhất, Tổng hội Xây dựng Việt Nam tổ chức Hội thảo “Nhà ở xã hội – Góc nhìn doanh nghiệp” thu hút gần 400 đại biểu tham dự. Thông qua hội thảo chúng tôi cũng đã có văn bản đề xuất, kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng, Ủy ban Tư pháp Quốc hội nhằm phát triển nhà ở xã hội.

 

Có thể nói những ý kiến đóng góp của Tổng hội Xây dựng Việt Nam được cơ quan quản lý nhà nước đánh giá cao. 

 

Sau dịch Covid-19, ngành xây dựng đang gặp khó khăn cần sự năng động, quyết liệt của chính cơ quản quản lý nhà nước, của doanh nghiệp và tiếng nói của các tổ chức xã hội nghề nghiệp, ông nghĩ gì về điều này?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Khó khăn của ngành xây dựng hay nói chính xác hơn là khó khăn của doanh nghiệp xây dựng hiện nay được phản ánh nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thực tế ghi nhận hiện nay nhiều công ty xây dựng, nhà đầu tư dự án bất động sản đều gặp khó về dòng tiền. 

 

Trong bối cảnh khó khăn đó vai trò của cơ quan quản lý nhà nước rất quan trọng đặc biệt trong việc ổn định giá vật liệu xây dựng. Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính, có thêm những gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp. Đặc biệt, cần rút ngắn thời gian và thủ tục để giải ngân vốn đầu tư công nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp xây dựng.

 

Để vượt qua khó khăn, doanh nghiệp xây dựng phải có hướng đi mới.

 

Để vượt qua khó khăn lúc này, chính doanh nghiệp xây dựng phải có hướng đi mới, trong lúc thị trường bất động sản trong nước gặp khó doanh nghiệp xây dựng có thể tìm các dự án sử dụng vốn FDI hay các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Bắc Nam giai đoạn 1 và 2, sân bay Long Thành đang được triển khai.

 

Trong bối cảnh khó khăn của ngành xây dựng, các tổ chức xã hội nghề nghiệp có vai trò lớn trong việc nói lên tiếng nói doanh nghiệp, đồng thời sẽ là cầu nối cho các doanh nghiệp thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm, giới thiệu sản phẩm.

 

- Nhân nói về khó khăn doanh nghiệp xây dựng, có ý kiến cho rằng, doanh nghiệp xây dựng nhà nước dường như “hụt hơi” không thể cạnh canh với với doanh nghiệp xây dựng tư nhân, ông nghĩ gì về nhận định này?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Như chúng ta đã biết chủ trương của Chính phủ là thoái vốn tại các doanh nghiệp xây dựng, vì thế nhiều doanh nghiệp xây dựng nhà nước trước đây sau khi thóa vốn, cổ phần hóa trở thành doanh nghiệp xây dựng tư nhân. Có lẽ ý kiến đánh giá trên là nhìn ở khía cạnh thị trường xây dựng khi hiện nay những nhà thầu lớn của Việt Nam đều là tập đoàn tư nhân, không có bóng dáng doanh nghiệp nhà nước. Đây là điều tích cực và tốt cho ngành xây dựng và nền kinh tế, bởi chủ trương thoái vốn nhà nước, cổ phần hóa là đúng đắn.

 

Đặt doanh nghiệp xây dựng nhà nước và doanh nghiệp xây dựng tư nhân cạnh nhau chúng ta có thể thấy những ưu thế cũng như hạn chế riêng. Với doanh nghiệp xây dựng nhà nước, nguồn vốn của họ là ngân sách, ngoài kinh doanh thì doanh nghiệp nhà nước còn thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo điều hành của bộ, ngành chủ quản. Trong khi đó doanh nghiệp xây dựng tư nhân dễ dàng xoay chuyển theo nhu cầu của thị trường bởi cách vận hành khác với doanh nghiệp xây dựng nhà nước.

 

Để doanh nghiệp xây dựng phát triển dù là nhà nước hay tư nhân yếu tố quan trọng vấn là cơ chế chính sách của nhà nước ở mỗi thời kỳ cũng như yếu tố con người. Nếu cơ chế chính sách tốt, cộng với có đội ngũ lãnh đạo giỏi thì doanh nghiệp nhà nước hay tư nhân cũng đều sẽ phát triển.

 

Bước tiếp chặng đường 65 năm đã qua, theo ông đâu là những cơ hội, thách thức với ngành xây dựng Việt Nam trong thời gian tới?

 

TS. Đặng Việt Dũng: Ngành xây dựng Việt Nam có những lợi thế để cạnh tranh trong đó có thể kể đến là nguồn nhân lực. Chúng ta có lực lượng lao động trong ngành lớn, trình độ thi công doanh nghiệp xây dựng trong nước ngàng càng được nâng lên, nếu như trước đây những dự án cao ốc 30-40 tầng nhà thầu xây dựng trong nước khó cạnh tranh với nhà thầu nước ngoài thì này doanh nghiệp xây dựng trong nước có thể độc lập thi công tòa nhà đến 81 tầng.

 

Tuy có những lợi thế cạnh tranh đó, ngành xây dựng chúng ta vẫn còn những hạn chế. Dù chúng ta có lực lượng lao động lớn nhưng phần lớn là lao động phổ thông chưa qua đào tạo hoặc không được đào tạo bồi dưỡng thường xuyên. Ngoài ra, nguồn vốn doanh nghiệp xây dựng còn yếu, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguyên vật liệu của ngành chưa đáp ứng nhu cầu thị trường. 

 

Để thúc đầy ngành xây dựng phát triển, cần rà soát các quy định của pháp luật có liên quan đến hoạt động xây dựng để loại bỏ các qui định chồng chéo, bất cập, không đồng bộ; hoàn thiện hệ thống pháp luật và các quy định về thủ tục hành chính của ngành xây dựng, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực quản lý ngành xây dựng, trong đó nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong giai đoạn mới là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách trong đầu tư xây dựng công trình, quản lý và phát triển đô thị; chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị.... 

 

Cùng với đó cần nâng cao sức cạnh tranh của các sản phẩm ngành xây dựng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học kĩ thuật, ứng dụng công nghệ xây dựng mới nhằm nâng cao chất lượng xây dựng và rút ngắn thời gian xây dựng công trình.

 

Xin cảm ơn ông !

 

Đức Khôi