Nguyên Thứ trưởng Bộ NN & PTNT: Ngành xây dựng góp phần phát triển nông nghiệp nông thôn

 

TS . Hoàng Văn Thắng nguyên Thứ trưởng Bộ NN & PTNT– Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam phát biểu tại lễ kỉ niệm 40 năm thành lập THXDVN.

 

Xây dựng là ngành kinh tế đóng góp lớn vào kinh tế đất nước (khoảng 20% GPD cả nước), theo ông lĩnh vực xây dựng góp phần thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp ra sao?

 

TS . Hoàng Văn Thắng: Đầu tư trong nông nghiệp, phần lớn là đầu tư cho thủy lợi (tưới, tiêu) & Phòng chống thiên tai do nước gây ra (phòng, chống lũ; công trình đê điều, bảo vệ bờ sông - bờ biển, chống sạt lở, úng ngập,…).

 

Trong đó, việc cấp nước cho sản xuất nông nghiệp & nhu cầu KT-XH, chiếm vị trí quan trọng. Nông nghiệp Việt Nam đạt được vị thế hàng đầu trên thế giới, trong điều kiện diện tích đất canh tác không lớn thì một trong những nguyên nhân là do chúng ta đã làm tốt công tác Thủy lợi.

 

Cho tới nay, chúng ta đã đầu tư xây dựng cơ bản xong các hồ chứa lớn theo theo quy hoạch, ở tất cả các lưu vực sông, với tổng dung tích hồ chứa thủy lợi trên 15 tỷ m3, trong đó diện tích tưới trên 7,26 triệu ha cho nông nghiệp, cấp nước cho công nghiệp 2,46 tỷ m3/năm và cho sinh hoat 3,77 tỷ m3/năm.

 

Nhiều vùng trước đây khô hạn, nay đã đảm bảo tưới như khu vực Miền Trung, (đặc biệt các tỉnh Nam Trung Bộ như Ninh Thuận, Bình Thuận), Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, không chỉ cấp nước nông nghiệp, các công trình, hệ thống công trình thủy lợi mà còn tham gia phòng chống lũ, hạn, phát điện & cải tạo môi trường.

 

Các công trình xây dựng đê bao, hồ dự trữ nước phục vụ nông nghiệp, công trình thủy lợi khẳng định sự lớn mạnh của ngành xây dựng cũng như có ý nghĩa phát triển kinh tế đất nước thưa ông?

 

TS. Hoàng Văn Thắng: Chúng ta đã làm tốt công tác xây dựng công trình thủy lợi, từ công tác quy hoạch,  nghiên cứu khoa học, khảo sát, thiết kế và đầu tư, xây dựng. Các công nghệ tiên tiến đã được áp dụng như đập bê tông đầm lăn, đập đá đổ - bê tông bản mặt, các công trình tiêu biểu như: Đập Cửa Đạt (Thanh Hóa), Nước Trong đập dâng Vân Phong, Đồng Mít (Bình Định), hệ thống thủy lợi Tân Mỹ (Ninh thuận), các công nghệ thi công cống lớn trên sông, có quy mô rất lớn (như cống Mương Chuối: chống ngập cho thành phố Hồ Chí Minh; cống Cái Lớn - Cái bé: Điều hòa nguồn nước cho vùng bán đảo Cà Mau). Các công trình đập đất có quy mô lớn, điều kiện thi công phức tạp (như đập Ngàn Trươi - Cẩm Trang – Hà Tĩnh, đập Tả Trạch - Thừa Thuên Huế).

 

Công trình thủy lợi Cống Cái Lớn - Cái Bé ở Kiên Giang được xem là dự án thủy lớn nhất, hiện đại nhất khu vực biển Tây Nam.

 

Hiện nay, vấn đề biến đổi khí hậu đặt ra cho việc xây dựng công trình thủy lợi nhiều thách thức, ông có giải pháp gì cho việc xây dựng công trình thủy lợi, đề điều trong việc ngăn xâm nhập mặn ở khu vực phía Nam, bảo vệ đất nông nghiệp đất sinh sống người dân khu vực sông nhất là khi vấn đề khai thác cát đang có dấu hiệu tận thu nhiều khu vực?

 

TS. Hoàng Văn Thắng: Tác động của phát triển thượng nguồn các lưu vực sông, phát triển kinh tế - xã hội ngay tại vùng đồng bằng, trong bối cảnh chịu tác động của biến đổi khí hậu – nước biển dâng đặt công tác thuỷ lợi trước nhiều thách thức: Đó là sự suy thoái của nhiều lưu vực sông (như hạ thấp mực nước và lòng dẫn sông Hồng), sạt lở bờ sông, bờ biển, úng ngập và xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long; lũ và sạt lở bờ biển ở khu vực Miền Trung; úng ngập và ô nhiễm nước ở đô thị, khu Công nghiệp, đã đặt cho công tác thuỷ lợi nhiều thách thức.

 

Đặc biệt ở khu vực đồng bằng châu thổ, các lưu vực sông lớn (sông Hồng, sông Cửu Long…). Khó khăn thách thức lớn nhất là các giải pháp truyền thống không giải quyết được, mà đòi hỏi phải có sự tham gia nhiều ngành (ví dụ như tác động của đường giao thông, phát triển nhà cửa không phù hợp gây cản lũ, làm gia tăng lũ ở ven biển Miền Trung, hoặc việc khai thác cát quá mức là nguyên nhân chính gây mất an ninh nguồn nước sông Hồng và gây sạt lở bờ sông , bờ biển trên cả nước) nên để giải quyết các vấn đề của thuỷ lợi, quản lý tài nguyên nước thì cần có sự chung tay phối hợp của hiều ngành, mà giải pháp trước hết là phải xây dựng thể chế quản trị nước một cách khoa học; tăng cường công tác truyền thông, tăng cường sự tham gia của các khu vực tư nhân. 

 

Trong thời gian tới, Tổng Hội xây dựng Việt Nam là nơi tập hợp đội ngũ trí thức liên quan tới nhiều ngành xây dựng, là cơ quan có điều kiện tốt để tập hợp chuyên gia, các ngành có liên quan góp phần trong công tác tư vấn, phản biện, giám định xã hội, phổ biến kiến thức khoa học công nghệ. Nhằm góp phần giải quyết tốt các thách thức nói trên.

 

 

Trần Việt