Nhiều dự án do Bộ Xây dựng làm chủ quản chậm tiến độ

Theo đó, có 23 dự án/dự án thành phần đang thi công, tuy nhiên vẫn còn một số dự án do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản chưa đáp ứng tiến độ như: Chợ Mới-Bắc Kạn; Cam Lộ-La Sơn; Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi-Bến Nhất, Gò Quao-Vĩnh Thuận; Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì…

Ngoài ra, toàn bộ các dự án thành phần thuộc Dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2021-2025 đã được đưa vào khai thác, nhưng việc tổ chức thi công các hạng mục còn lại của một số dự án vẫn còn chậm.

Ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng chỉ ra một số nguyên nhân khách quan do công tác giải phóng mặt bằng chậm, thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng, giá nhiên liệu thời gian vừa qua tăng đột biến dẫn đến nhà thầu thi công cầm chừng; còn nguyên nhân chủ quan do các chủ đầu tư/ban quản lý dự án chưa chủ động phối hợp chặt chẽ với địa phương để giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, chưa quyết liệt đôn đốc, chỉ đạo các nhà thầu tổ chức thi công, chậm trễ trong việc thực hiện các thủ tục điều chuyển khối lượng, thay thế một số nhà thầu chậm tiến độ. 

Trước đó, tại Công điện số 60/CĐ-TTg ngày 29/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình đường bộ cao tốc tại khu vực phía Bắc.

Công điện nêu rõ, hiện khu vực phía Bắc đang triển khai thi công 7 tuyến đường bộ cao tốc, được chia thành 14 dự án, dự án thành phần. Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản một dự án, các địa phương là cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án còn lại. Các dự án thời gian qua đã được tích cực triển khai, song một số công trình vẫn vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, một số dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 nhưng khối lượng còn lại lớn, đòi hỏi phải tập trung nguồn lực và quyết tâm cao để bảo đảm tiến độ.

Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh Hà Nội, Lạng Sơn, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Ninh và Hưng Yên huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu. Quá trình thực hiện phải quan tâm đời sống, tinh thần, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng; bảo đảm nơi ở, nơi sinh hoạt mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Về vật liệu xây dựng, các tỉnh Hà Nội, Thái Nguyên, Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh và Ninh Bình được yêu cầu khẩn trương rà soát quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn, nâng công suất các mỏ, bảo đảm nguồn cung cho các dự án. Trong đó, cần tập trung tháo gỡ khó khăn về vật liệu cho Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, dự án Chợ Mới - Bắc Kạn và dự án Ninh Bình - Hải Phòng đoạn qua Ninh Bình, Hưng Yên.

Các địa phương đồng thời phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về giá vật liệu xây dựng, kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng, kiểm soát mặt bằng giá theo quy định. Không vì tiến độ mà bỏ qua chất lượng công trìnhĐối với các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2026 và những dự án khởi công từ năm 2025 nhưng tiến độ còn chậm, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Xây dựng và Chủ tịch UBND các địa phương chỉ đạo chủ đầu tư, nhà đầu tư rà soát, điều chỉnh kế hoạch thi công phù hợp với thực tế, thời tiết, tập trung vào các hạng mục đường găng.

Các đơn vị phải huy động đầy đủ nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị, dây chuyền thi công; chủ động khắc phục ảnh hưởng của thời tiết để đẩy nhanh tiến độ. Việc thi công phải khoa học, hiệu quả, bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong toàn bộ vòng đời dự án; không vì tiến độ mà bỏ qua quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Lãng phí trong đầu tư công không chỉ biểu hiện ở những khoản thiệt hại đã được lượng hóa, mà còn tồn tại dưới dạng nguy cơ: Dự án chậm tiến độ, điều chỉnh nhiều lần, vốn bị “treo”, công trình đã xây dựng nhưng chậm khai thác, tài sản công chưa phát huy hiệu quả, đất đai chưa được sử dụng đúng mục đích hoặc nghĩa vụ tài chính chưa được xác định đầy đủ.

Nếu quản lý thiếu chặt chẽ, đầu tư công không chỉ tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, tham nhũng, tiêu cực mà còn có thể tạo ra lãng phí ở quy mô lớn, kéo dài và khó khắc phục.