Rà soát, điều phối nguồn vật liệu xây dựng phục vụ công trình trọng điểm

Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, xử lý các kiến nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Văn bản số 8992/BNNMT-ĐCKS ngày 10/8/2026.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn vật liệu

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn cung vật liệu xây dựng, tích hợp thông tin về mỏ, trữ lượng, công suất khai thác, nhu cầu sử dụng và khả năng điều phối. Dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên để phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Trong tháng 10/2026, Bộ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu xây dựng liên vùng, liên tỉnh, ưu tiên cung cấp cho các công trình, dự án quan trọng quốc gia.

Hằng năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức công bố Bản đồ số quốc gia về nguồn cung vật liệu xây dựng; đồng thời xây dựng cơ chế dự phòng và điều phối vật liệu theo vùng kinh tế.

Bộ cũng được giao xây dựng hệ thống dự báo cung - cầu theo từng vùng, từng loại vật liệu và từng giai đoạn; định kỳ tổng hợp, đánh giá tình hình cung - cầu trên cả nước, báo cáo Thủ tướng để kịp thời điều chỉnh phương án điều phối.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí nguồn lực cho công tác điều tra địa chất, đánh giá tiềm năng khoáng sản tại các địa phương còn khó khăn.

Chủ động chuẩn bị quỹ mỏ vật liệu

UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu hoàn thành việc lập, phê duyệt và tổ chức thực hiện Đề án đánh giá tiềm năng khoáng sản nhóm III, nhóm IV trước quý II/2027.

Các địa phương phải bố trí đủ kinh phí từ ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp để thực hiện điều tra địa chất, đánh giá tiềm năng khoáng sản, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chất, khoáng sản.

Đồng thời, khẩn trương rà soát, cập nhật quy hoạch tỉnh và các quy hoạch liên quan, bổ sung các khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng.

Các địa phương cũng cần rà soát những mỏ đang khai thác để xem xét điều chỉnh công suất đối với các mỏ đủ điều kiện, đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các công trình trọng điểm; chủ động chuẩn bị quỹ mỏ phục vụ các dự án giai đoạn 2030-2045.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ được giao, tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và chịu trách nhiệm về việc bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình, dự án trọng điểm thuộc phạm vi quản lý.

Theo văn bản số 8992/BNNMT-ĐCKS của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kết quả rà soát cho thấy nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường của Việt Nam về cơ bản đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và triển khai các công trình, dự án trọng điểm quốc gia trong trung và dài hạn.

Nhiều địa phương có nguồn tài nguyên phong phú, trữ lượng lớn, công suất khai thác còn dư địa và có khả năng hỗ trợ các địa phương khác. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên phân bố không đồng đều, trong khi nhu cầu vật liệu tập trung lớn tại những khu vực triển khai đồng thời nhiều dự án trọng điểm.

Bên cạnh đó, tiến độ điều tra địa chất, đánh giá tiềm năng khoáng sản, cập nhật quy hoạch, chuẩn bị quỹ mỏ, cấp phép khai thác, nâng công suất các mỏ và điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt cục bộ một số loại vật liệu xây dựng tại một số địa phương trong từng thời điểm.

Theo đó, vấn đề đặt ra hiện nay không phải là thiếu tài nguyên khoáng sản, mà là nâng cao hiệu quả quản trị và điều phối nguồn cung trên phạm vi cả nước. Việc bảo đảm vật liệu xây dựng cần được thực hiện đồng bộ từ điều tra địa chất, đánh giá tiềm năng, quy hoạch, chuẩn bị quỹ mỏ, cấp phép, khai thác đến xây dựng cơ sở dữ liệu, điều phối và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên.