Doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai và xây dựng

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa chủ trì Hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, hạ tầng và quy hoạch.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng cho biết hội nghị nhằm thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7/2026, với mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng.

Chính phủ xác định tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh theo hướng công khai, minh bạch, bình đẳng; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Theo Bộ Xây dựng, kiến nghị của doanh nghiệp tập trung vào 4 nhóm, gồm: Quy hoạch; quản lý đầu tư xây dựng và nhà ở; hạ tầng giao thông, hàng hải, đường thủy, hàng không, đăng kiểm, vận tải, an toàn giao thông; cùng các vấn đề về khoa học, công nghệ, môi trường, vật liệu xây dựng và công nghệ thông tin.

Tổng Thư ký VCCI Trần Thị Lan Anh cho rằng các điểm nghẽn chủ yếu do chính sách thay đổi, quy định pháp luật còn chồng chéo, khung giá và định mức chưa theo kịp thị trường, trong khi một số chính sách chưa sát điều kiện thực tế.

VCCI đề nghị hoàn thiện quy định chuyển tiếp khi pháp luật thay đổi, bảo đảm tính ổn định của các quyết định đã ban hành; đồng thời cập nhật khung giá, định mức trong các lĩnh vực đầu tư, năng lượng và hạ tầng. Với vấn đề liên ngành, cần xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm giải quyết.

Nhà thầu lo chi phí tăng, thanh toán chậm

Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Nguyễn Quốc Hiệp cho biết doanh nghiệp gặp khó do đơn giá, định mức, giá vật liệu và nhân công chưa theo kịp thực tế. Một số dự án sử dụng vốn ngân sách có chi phí thực tế cao hơn giá công bố, ảnh hưởng đến hiệu quả dự án và khả năng tham gia đấu thầu.

Với các dự án PPP, tình trạng chậm thanh toán theo hợp đồng cũng gây khó khăn cho nhà thầu.

Hiệp hội kiến nghị hoàn thiện đơn giá, định mức và cơ chế quản lý chi phí đầu tư xây dựng; điều chỉnh đơn giá nhân công, phát triển nguồn nhân lực và hoàn thiện quy định về tổng thầu, thầu phụ. Việc phân cấp quy hoạch cần gắn với nguồn lực và năng lực thực tế của địa phương.

Trong lĩnh vực bất động sản, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Khôi cho rằng các dự án đang chịu tác động của chuỗi vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng và thị trường.

Hiệp hội kiến nghị cập nhật giá vật liệu sát thị trường, hoàn thiện định mức theo dữ liệu thực tế và có cơ chế điều chỉnh giá hợp đồng khi biến động lớn. Đồng thời, cần đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý của địa phương.

Về quy hoạch, Hiệp hội đề nghị rà soát liên ngành, đồng bộ dữ liệu, xác định rõ quy hoạch chủ đạo và phương án xử lý khi có xung đột. Các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, đấu thầu và môi trường cũng cần được rà soát để giảm chồng chéo, đồng thời tập trung xử lý các dự án tồn đọng.

Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn xây dựng Việt Nam Nguyễn Thị Duyên cho biết doanh nghiệp còn gặp khó khăn do định mức, đơn giá và chi phí tư vấn chưa sát thực tế, nhất là chi phí nhân công, chuyên gia, nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.

Hiệp hội đề nghị cập nhật định mức, đơn giá; tăng cường hướng dẫn pháp luật, phối hợp giữa các bộ, ngành với hiệp hội và bố trí thời gian phù hợp cho khảo sát, thiết kế, quản lý dự án, giám sát, quản lý chất lượng. Đồng thời, cần có chính sách đào tạo, tạo điều kiện để tư vấn trong nước tham gia các dự án công nghệ cao.

Đại diện các bộ, ngành cho biết đã rà soát, xử lý nhiều kiến nghị; những vấn đề còn vướng sẽ tiếp tục được phối hợp giải quyết, nhất là các nội dung phát sinh trong quá trình thực hiện quy định mới và phân cấp, phân quyền.

Bộ Tư pháp đề nghị phân định rõ vướng mắc do quy định pháp luật hay do tổ chức thực hiện để có giải pháp phù hợp. Đối với đất đai, cần tiếp tục rà soát, sửa đổi đồng bộ với pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, thuế, bảo đảm thống nhất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định về đất đai, rừng, khoáng sản và giải phóng mặt bằng, hạn chế phát sinh thủ tục, rút ngắn thời gian triển khai dự án, nhất là các dự án lớn.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc đề nghị các bộ, ngành trả lời dứt điểm từng kiến nghị, làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm, hướng xử lý, tiến độ và thời hạn hoàn thành, tránh tình trạng kiến nghị lặp lại nhưng chưa được giải quyết cụ thể.

Trong lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tháo gỡ vướng mắc trong thông quan hàng hóa đặc thù, rà soát yêu cầu tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm. Các vấn đề về đấu thầu, quy hoạch, PPP và phát triển khu công nghiệp cũng sẽ được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Rà soát định mức, đơn giá xây dựng

Bộ Xây dựng cho biết các quy định mới đã làm rõ việc điều chỉnh khối lượng, đơn giá, giá hợp đồng và thanh quyết toán, đồng thời tăng trách nhiệm của chủ đầu tư.

Trước biến động giá vật liệu, nhân công, các địa phương và chủ đầu tư cần chủ động rà soát, điều chỉnh theo quy định, hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát định mức, đơn giá xây dựng, nghiên cứu điều chỉnh chi phí tư vấn sát thực tế; đồng thời cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ. Các kiến nghị của doanh nghiệp sẽ được xử lý nhanh, nhất là những vướng mắc phát sinh khi thay đổi pháp luật.

Hoàn thiện cơ chế năng lượng, tháo gỡ nguồn vật liệu

Bộ Công Thương đang sửa đổi Luật Điện lực, Luật Dầu khí và các quy định liên quan nhằm hoàn thiện cơ chế, thu hút đầu tư và tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng.

Đối với vật liệu xây dựng, vật liệu san lấp, Bộ đề nghị rà soát pháp luật về địa chất, khoáng sản, phân loại rõ từng loại vật liệu và chỉ quản lý chặt những loại thực sự là khoáng sản. Việc này nhằm đơn giản hóa thủ tục, khơi thông nguồn cung cho các dự án.

Về vốn, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng phù hợp, đáp ứng nhu cầu vốn cho công nghiệp, xây dựng và hạ tầng; đồng thời phát triển các kênh vốn trung, dài hạn, kết hợp tín dụng ngân hàng với thị trường vốn.

Xử lý dứt điểm kiến nghị của doanh nghiệp

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xử lý thực chất, đến cùng những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp; bảo đảm đúng pháp luật, công bằng, minh bạch và khẩn trương.

Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được giải quyết ngay; nội dung vượt thẩm quyền cần chủ động đề xuất phương án, báo cáo cấp có thẩm quyền, tránh né tránh, đùn đẩy hoặc trả lời chung chung.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; giảm chi phí, mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực.

Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương được giao phối hợp với VCCI rà soát, phân loại kiến nghị của doanh nghiệp thành 3 nhóm: vấn đề có thể giải quyết ngay theo quy định hiện hành; vấn đề cần các bộ, ngành phối hợp hướng dẫn; và vấn đề cần sửa đổi, bổ sung pháp luật.

Phó Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo các bộ, ngành tập trung xử lý, bảo đảm kiến nghị thuộc thẩm quyền được giải quyết đầy đủ, kịp thời.

Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và sức cạnh tranh; tuân thủ pháp luật, thực hiện trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và tăng cường tham gia các chuỗi sản xuất, cung ứng, giá trị trong nước và quốc tế.

VCCI tiếp tục tổng hợp, chuyển kiến nghị của doanh nghiệp đến các cơ quan chức năng, theo dõi, đôn đốc và báo cáo những vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng.