Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Giải ngân mới đạt khoảng 38%

Năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ưu tiên bố trí hơn 255.000 tỷ đồng cho các công trình, dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải. Việc bảo đảm tiến độ, chất lượng và giải ngân toàn bộ nguồn vốn được giao được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu giai đoạn 2026-2030.

Thời gian qua, Bộ Xây dựng và các địa phương đã tích cực triển khai các dự án theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Nhìn chung, nhiều công trình bám sát kế hoạch, song vẫn còn một số dự án chậm tiến độ.

Theo Bộ Tài chính, đến nay các công trình, dự án trọng điểm giao thông đã giải ngân hơn 95.000 tỷ đồng, đạt khoảng 38% kế hoạch. Tỷ lệ này thấp hơn mức bình quân chung của cả nước, hiện gần 50%.

Đáng chú ý, một số dự án được bố trí nguồn vốn lớn nhưng tỷ lệ giải ngân dưới 30%, thậm chí có dự án đạt dưới 5%.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính chủ động làm việc với các địa phương để rà soát, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý. Nguyên tắc được đặt ra là “vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó phải giải quyết”, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Đồng thời, kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.

Không để chậm tiến độ vì nguyên nhân chủ quan

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản, cơ quan có thẩm quyền đối với dự án tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao.

Các dự án không được tự ý lùi hoặc kéo dài tiến độ nếu không có lý do khách quan chính đáng. Trường hợp chậm do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý phải làm rõ trách nhiệm và có biện pháp xử lý.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành được yêu cầu tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ. Trước phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, các cơ quan phải trực tiếp kiểm tra hiện trường những dự án đang chậm tiến độ nhưng dự kiến hoàn thành trong năm nay, qua đó xác định nguyên nhân và xây dựng phương án xử lý cụ thể.

Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng phải kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc đưa vào khoản chưa phân bổ. Kết quả giải ngân sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để xem xét bố trí vốn đầu tư công trong những năm tiếp theo.

Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương để ưu tiên các dự án có khả năng giải ngân tốt; đồng thời rà soát kế hoạch phát hành trái phiếu Chính phủ, bảo đảm lộ trình và khối lượng phù hợp.

Thủ tướng cũng lưu ý yêu cầu kiểm soát chất lượng. Các dự án phải tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định về an toàn; không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng công trình.

Đẩy nhanh các dự án đường sắt và cao tốc

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát nhu cầu và khả năng giải ngân, kịp thời đề xuất điều hòa, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn nếu cần thiết.

Các địa phương có dự án đi qua phải đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư, giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện triển khai và giải ngân vốn.

Bộ Xây dựng được giao khẩn trương rà soát, xây dựng và công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời lựa chọn đơn vị đủ năng lực thẩm tra.

Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Ngoại giao hoàn thành đàm phán, ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026. Đồng thời, hoàn thiện thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua.

Đối với hai tuyến đường sắt đô thị Hà Nội gồm Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, UBND thành phố Hà Nội có trách nhiệm tổ chức triển khai theo quy định của Luật Thủ đô. Bộ Xây dựng phối hợp với Hà Nội đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, xử lý vướng mắc và bảo đảm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tính đồng bộ và kết nối của toàn hệ thống.

Với dự án mở rộng cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, tạo cơ sở triển khai và giải ngân nguồn vốn đã bố trí.

Đối với dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP, Bộ Xây dựng được yêu cầu khẩn trương thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ về rà soát, đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã được đầu tư theo quy mô phân kỳ.