Xem xét hỗ trợ doanh nghiệp bất động sản vượt qua thời điểm khó khăn

 

 

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp bất động sản (DN BĐS) đã và đang quyết liệt tái cấu trúc, tái cơ cấu đầu tư, thay đổi phương án kinh doanh, phải dừng, đình hoãn hoạt động đầu tư, thi công dự án, dừng phát hành lần đầu ra công chúng IPO; Thu hẹp quy mô sản xuất, chuyển nhượng bớt dự án… Tuy nhiên, vẫn không tìm được nhà đầu tư.

 

Nhiều DN BĐS phải cắt giảm nhân lực, thậm chí có DN cắt giảm đến 50% số lao động, giảm lương từ 30-50%, không “lo” được lương tháng 13, nửa tháng lương 13 cũng không có, không có thưởng Tết Qúy Mão 2023.

 

Nhiều DN BĐS có tổng tài sản giá trị lớn, đã thực hiện nhiều biện pháp giảm sâu giá bán, tăng chiết khấu đến 45-50% nhưng vẫn rất khó bán được hàng vì hầu như không có người mua nên DN thiếu tiền mặt, âm dòng tiền, thiếu thanh khoản nghiêm trọng… có thể dẫn đến tình trạng “chết trên đống tài sản”.

 

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, số DN BĐS giải thể trong năm 2022 gần 1.200 DN, tăng 38,7% so với năm 2021.

 

HoREA tổng kết, khó khăn lớn nhất là những vướng mắc về pháp lý, chiếm tỷ trọng tới 70%; đồng thời cũng tồn tại vấn đề “trái phiếu DN riêng lẻ đến hạn” và các khoản vay tín dụng đến hạn. Điều này kéo theo rủi ro chuyển thành “nợ xấu” hoặc “nhảy sang nhóm nợ xấu hơn”.

 

Trong trường hợp DN có các khoản vay tín dụng sắp đáo hạn mà không được gia hạn thì bị xếp vào nhóm nợ “xấu”; trường hợp DN có các khoản vay tín dụng quá hạn có thể bị nhảy sang nhóm nợ “xấu hơn”.

 

Bên cạnh đó, DN có nợ “xấu” dù có dự án khả thi, có tài sản bảo đảm vẫn không tiếp cận được các khoản vay tín dụng mới do điều kiện vay vốn tín dụng của Ngân hàng Nhà nước đối với lĩnh vực BĐS.

 

Từ thực tế này HoREA đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét sửa đổi một số quy định về tín dụng phù hợp yêu cầu thực tiễn.

 

Đơn cử, hiện nay, các ngân hàng thương mại (NHTM) yêu cầu DN BĐS vay tín dụng thì dự án BĐS phải có “chấp thuận chủ trương đầu tư” và “tài sản bảo đảm cho khoản vay”, điều này làm đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, nhiều NHTM còn đồng thời yêu cầu DN BĐS phải có Giấy phép xây dựng.

 

Thực hiện “lộ trình” hạn chế dần nguồn vốn tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như chứng khoán, BĐS, Thông tư số 08/2020/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định các tổ chức tín dụng chỉ được sử dụng tối đa nguồn vốn huy động ngắn hạn, tiết kiệm để cho vay trung dài hạn theo tỷ lệ được quy định: “Từ ngày 01/10/2022 đến ngày 30/09/2023: 34%; Từ ngày 01/10/2023: 30%”. Quy định này dẫn đến hệ quả các tổ chức tín dụng càng bị giảm nguồn vốn tín dụng cho vay trung dài hạn.

 

Bên cạnh đó, điểm a khoản 8 Thông tư số 16/2021/TT-NHNN quy định tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu DN trong trường hợp “a) Trái phiếu DN phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của chính DN phát hành”. Trong khi đó, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP cho phép DN được phát hành trái phiếu có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của chính DN phát hành.

 

HoREA cũng đồng thời đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét áp dụng tương tự các giải pháp của Thông tư 14/2021/TT-NHNN, Thông tư 03/2022/TT-NHNN nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, hỗ trợ lãi suất đối với các khoản vay của DN, hợp tác xã, hộ kinh doanh để áp dụng cho các DN BĐS năm 2023.

 

Trước đó, cả 2 thông tư này đều không áp dụng cho các DN kinh doanh BĐS thương mại.

 

Trước thực tế khó khăn của các DN và khách hàng trong tiếp cận nguồn vốn vay tín dụng BĐS, thời gian qua Bộ Xây dựng đã kiến nghị các bộ, ngành khơi thông điểm nghẽn về vốn. Trong đó, đối với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Xây dựng đề nghị xem xét phương án điều hành tín dụng phù hợp để hỗ trợ nền kinh tế; đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo các tổ chức tín dụng cho vay, giải ngân nhanh chóng đối với các DN, dự án BĐS đủ điều kiện theo quy định của pháp luật; đặc biệt ưu tiên cho vay các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở thương mại giá rẻ và các loại hình BĐS phục vụ mục đích sản xuất, an sinh xã hội có hiệu quả cao, có khả năng trả nợ.

 

 

 

Thanh Nga