Đánh giá ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến các hoạt động trồng trọt tại Thành phố Hồ Chí Minh

Xâm nhập mặn (XNM) đã và đang tác động đến sản xuất nông nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), như: giảm năng suất, làm suy thoái đất, và gia tăng chi phí sản xuất... Nghiên cứu này đã tập trung đánh giá ảnh hưởng của XNM đến các hoạt động trồng trọt tại TP.HCM; thông qua phương pháp điều tra, khảo sát bằng phiếu câu hỏi được thiết kế cho cho các nông hộ sản xuất các lại cây trồng sau:lúa nước, cây mai, cây hàng năm (ngô, rau, mía), cây lâu năm (xoài, cam, bưởi, nhãn, chôm chôm); tại bốn vùng chính: Hóc Môn - Bắc Bình Chánh, Nam Bình Chánh, bờ hữu sông Sài Gòn, và Cần Giờ. Kết quả điều tra từ 310 phiếu thu thập được tương ứng với đợt XNM trong mùa khô năm 2024, đã cho thấy rằng nhóm cây lúa nước và cây mai chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ XNM trong mùa khô 2024. Cụ thể, 85,71% hộ trồng lúa và 87% hộ trồng mai báo cáo bị thiệt hại do XNM, trong khi nhóm cây hàng năm và cây lâu năm bị tác động không đáng kể. Đối với cây mai, mức độ thiệt hại lớn được ghi nhận tại khu vực Bắc Bình Chánh; ứng với độ mặn > 4‰ chiếm tỷ lệ cao nhất (58% hộ), làm nhiều cây mai bị suy yếu, vàng lá, chết cây, dẫn đến giảm giá trị thương mại. Đối với lúa nước, diện tích lúa bị thiệt hại chủ yếu ≤ 1 ha (31% hộ), nhưng năng suất giảm mạnh, với 53% hộ có sản lượng ≤ 50 tấn/năm. Ngoài ra, đối với các cây hàng năm như rau và mía chịu tác động không đáng kể do người dân có kinh nghiệm ứng phó, chọn thời điểm tưới khi nước ngọt ổn định. Kết quả nghiên cứu có thể góp phần hỗ trợ công tác phòng chống thiên tai và phát triển bền vững kinh tế xã hội TP.HCM chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.