Bằng chứng nghiên cứu chỉ ra rằng giám sát số hóa đã tạo nên bước dịch chuyển mang tính cách mạng từ quan trắc gián đoạn sang theo dõi trực tuyến liên tục, góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá rủi ro và cần được thúc đẩy triển khai tại Việt Nam.

Phạm Tiến Dũng - Cục đường bộ Việt Nam
Nguyễn Duyên Phong* - Trường Đại học Mỏ - Địa chất *nguyenduyenphong@humg.edu.vn 

An toàn kết cấu đường hầm chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bất định bao gồm tải trọng động, điều kiện thủy văn thay đổi, tác động của biến đổi khí hậu và sự suy giảm tính năng vật liệu theo thời gian. Bài viết này tiến hành khảo cứu toàn diện về các giải pháp giám sát hiện đại áp dụng cho công trình ngầm, tập trung làm rõ bốn trụ cột công nghệ chính: Hệ thống cảm biến phân bố trên nền sợi quang (DFOS), bản sao số (Digital Twin), nền tảng kết nối vạn vật (IoT) và các thuật toán thông minh (AI). Nghiên cứu phân tích cấu trúc vận hành của hệ thống giám sát điển hình, khảo sát các chủng loại đầu đo chuyên dụng, đồng thời đánh giá có đối chiếu các mô hình ứng dụng thực tế tại Hà Lan, Trung Quốc, Vương quốc Anh và Thụy Sĩ.

Trên cơ sở đó, bài báo khảo sát bức tranh hiện trạng áp dụng công nghệ tại các công trình hầm ở Việt Nam, luận giải các thành tựu bước đầu cùng những rào cản về định chế, hạ tầng kỹ thuật và chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời kiến nghị lộ trình phát triển với các trọng tâm: tích hợp hệ thống dự báo thông minh, xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, và đào tạo nhân sự liên ngành. Bằng chứng nghiên cứu chỉ ra rằng giám sát số hóa đã tạo nên bước dịch chuyển mang tính cách mạng từ quan trắc gián đoạn sang theo dõi trực tuyến liên tục, góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá rủi ro và cần được thúc đẩy triển khai tại Việt Nam

BTV (Tạp chí NXD số tháng 7&8/2026)