Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Cắt giảm 7 điều kiện, 4 thủ tục hành chính

Theo thông tin Bộ Xây dựng, Chính phủ đã có Tờ trình số 927/TTr-CP báo cáo Quốc hội về dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Việc sửa đổi được đặt trong bối cảnh Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, sau khoảng 2 năm thực hiện đã bộc lộ một số bất cập cần tiếp tục hoàn thiện.

Vấn đề được cơ quan soạn thảo chỉ ra là quy định hiện hành chưa bao quát đầy đủ các loại hình bất động sản mới; điều kiện kinh doanh và công khai thông tin còn có nội dung chưa phù hợp thực tế. Đáng chú ý, các quy định về nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai chưa thực sự hiệu quả trong việc ngăn chặn tình trạng lách luật để huy động vốn, trong khi quy định về bàn giao hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội còn thiếu chi tiết, dẫn tới vướng mắc pháp lý và tranh chấp kéo dài.

Đối với kinh doanh quyền sử dụng đất trong các dự án bất động sản, pháp luật hiện hành còn có sự chồng lấn với Luật Đất đai năm 2024 và Luật Đầu tư. Một số nội dung về điều kiện bán tài sản gắn liền với đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và mức độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội chưa được quy định rõ. Trong khi đó, thủ tục chuyển nhượng dự án bất động sản cũng còn những điểm chưa thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư và các quy định pháp luật liên quan.

Dự thảo Luật được thiết kế theo hướng tinh gọn mạnh về cấu trúc. Dự thảo gồm 10 chương, 61 điều, giảm 22 điều, tương ứng khoảng 30% so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 gồm 83 điều. Các nội dung được sắp xếp lại theo nhóm vấn đề, từ kinh doanh bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất, chuyển nhượng dự án đến hợp đồng, kinh doanh dịch vụ và hệ thống thông tin thị trường.

Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy trình giao dịch bất động sản và mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân, bất động sản hoặc đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản thông qua tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên; đồng thời mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo đề xuất trao cho UBND cấp tỉnh quyền quyết định việc chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền cấp huyện theo Luật hiện hành được điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó chuyển một số nhiệm vụ cho UBND cấp xã thực hiện.

Dự thảo dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh. Trong đó, một số điều kiện đối với sàn giao dịch bất động sản, môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản được bãi bỏ. Các điều kiện đối với bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai, đất đã có hạ tầng kỹ thuật và điều kiện chuyển nhượng dự án cũng được rà soát, lược bỏ hoặc đơn giản hóa.

Về thủ tục hành chính, dự thảo dự kiến cắt giảm 4/12 thủ tục, trong đó có thủ tục đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản và 3 thủ tục liên quan đến cấp mới, cấp lại giấy phép hoạt động của sàn giao dịch bất động sản. Đồng thời, 7 thủ tục khác được đơn giản hóa, tập trung vào cấp chứng chỉ môi giới, chuyển nhượng dự án và thông báo bất động sản hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.

Theo Bộ Xây dựng, dự thảo Luật hướng tới xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn, ổn định và bền vững, tăng cường công khai thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây được xem là những nội dung quan trọng nhằm vừa giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, vừa tăng khả năng kiểm soát của cơ quan quản lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia thị trường.