Khoa học - Công nghệ
26/09/2026 08:30VNVC tiêm vắc xin tay chân miệng, niềm mong mỏi hàng thập kỷ của giới nhi khoa thành hiện thực
Vắc xin tay chân miệng Envacgen đã được nghiên cứu rộng rãi tại Việt Nam và nhiều quốc gia, dữ liệu chứng minh hiệu quả phòng bệnh lên đến gần 97%, giúp phòng được cả chủng EV71 nguy hiểm bậc nhất gây hầu hết ca bệnh nặng và tử vong. Đây là lần đầu tiên Envacgen có mặt tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Giải tỏa nỗi bất an của hàng triệu cha mẹ có con nhỏ
Ngay trong ngày đầu tiên triển khai vắc xin phòng tay chân miệng, VNVC ghi nhận hàng loạt phụ huynh tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã nhanh chóng đưa con đến tiêm ngừa.

Tại TP.HCM, anh Nguyễn Đức Quý (phường Hòa Hưng) đưa con trai 23 tháng tuổi đến trung tâm VNVC từ sáng sớm. Anh cho biết con đang độ tuổi khám phá xung quanh, hay ngậm đồ chơi, cho tay vào miệng, môi trường lớp mầm non lại đông đúc nên gia đình luôn bất an trước nguy cơ lây bệnh. Hay tin VNVC có vắc xin mới, anh quyết định đưa con đi tiêm ngay để yên tâm cho cháu đến trường.
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết bệnh tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra nhưng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Suốt hàng chục năm qua, các nhà khoa học trên thế giới đã dày công nghiên cứu nhưng gặp nhiều thách thức do hiệu quả phòng chống virus chưa đạt mức kỳ vọng, nhất là đối với chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin này được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.

Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam. Theo nghiên cứu, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm.

Giải pháp được giới nhi khoa Việt Nam chờ đợi nhiều năm
BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị tay chân miệng cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cho biết vắc xin tay chân miệng là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.

“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo nhưng chỉ vài giờ sau đã chuyển nặng, cần nhiều nhân lực, thuốc men và thiết bị hồi sức. Khi dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh càng gây áp lực lên hệ thống điều trị. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.
Dưới góc độ lâm sàng, TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM), cho biết trẻ mắc tay chân miệng, đặc biệt do EV71 có thể chuyển nặng nhanh. Ông từng chứng kiến có trường hợp từ nhẹ sang nguy kịch chỉ trong 6-8 giờ. Trong khi đó, một số trẻ ít biểu hiện ngoài da, niêm mạc nên dễ nhầm với bệnh thông thường, dẫn đến nhập viện muộn.

“Có trẻ buổi sáng vẫn chơi bình thường nhưng vài giờ sau đã xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, phù phổi, thậm chí suy đa cơ quan. Trẻ qua nguy kịch vẫn có thể để lại di chứng lâu dài như yếu liệt, co giật, chậm phát triển…”, bác sĩ An Nghĩa cho biết. Theo BS An Nghĩa, điều trị một ca nặng tại hồi sức tích cực có thể tốn từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, tạo gánh nặng đáng kể cho gia đình và hệ thống y tế.
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với đối tác để đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.