Đề xuất chưa xem xét kỷ luật cán bộ có một số vi phạm về đất đai trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực

Một trong những nội dung đáng chú ý của Dự thảo là đề xuất mở rộng các trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật. Ngoài ba trường hợp đã được quy định tại Nghị định số 172/2025/NĐ-CP, dự thảo bổ sung trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước thời điểm Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép chưa xem xét xử lý kỷ luật đối với các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định về loại trừ trách nhiệm kỷ luật, miễn trách nhiệm kỷ luật và giảm nhẹ mức kỷ luật.

Theo dự thảo, cán bộ, công chức sẽ được loại trừ trách nhiệm kỷ luật nếu thuộc một trong các trường hợp: Được cơ quan có thẩm quyền xác nhận mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm vi phạm; vi phạm trong tình thế cấp thiết, do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp; hoặc các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Đối với miễn trách nhiệm kỷ luật, dự thảo đề xuất áp dụng cho các trường hợp: Thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đã được cấp có thẩm quyền cho phép, thực hiện đúng chủ trương, không có hành vi tham nhũng, tiêu cực hay cố ý vi phạm pháp luật nhưng vẫn phát sinh thiệt hại; đã tuân thủ đầy đủ thẩm quyền, trình tự, thủ tục và không vụ lợi nhưng thiệt hại xảy ra do nguyên nhân khách quan; cán bộ, công chức đã qua đời; các trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật theo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý vi phạm đất đai trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực; và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Dự thảo cũng bổ sung các tình tiết được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật, gồm: Chủ động báo cáo vi phạm, tự nhận trách nhiệm và đề xuất hình thức kỷ luật phù hợp; chủ động cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin, hồ sơ liên quan đến những người cùng vi phạm; tự nguyện chấm dứt hành vi vi phạm, tích cực ngăn chặn hậu quả, nộp lại tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại và khắc phục hậu quả. Ngoài ra, các trường hợp được giảm nhẹ theo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý vi phạm đất đai và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật cũng được bổ sung.

Một điểm mới khác là dự thảo hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi đối với cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật oan, sai. Theo đó, trong thời hạn chậm nhất 10 ngày làm việc kể từ khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền hoặc bản án của Tòa án xác định việc xử lý kỷ luật là oan, sai, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải công bố công khai kết luận tại nơi cán bộ, công chức công tác.

Đối với trường hợp quyết định kỷ luật đã được ban hành trên cơ sở bản án phúc thẩm nhưng sau đó bản án được thay đổi theo quy định của pháp luật tố tụng, việc xử lý quyết định kỷ luật sẽ do cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Việc xin lỗi và phục hồi quyền lợi đối với cán bộ, công chức bị kỷ luật oan được thực hiện theo quy định của cấp có thẩm quyền.