5 công nhân tử vong trong trại lợn Dabaco Thanh Hóa: Khí độc trong trang trại chăn nuôi - sát thủ giấu mặt

Ngày 30/7, ông Trần Xuân Mạnh, Giám đốc Công ty TNHH Dabaco Thanh Hóa, cho biết lãnh đạo doanh nghiệp và các cá nhân liên quan đang tiếp tục làm việc với cơ quan điều tra và ngành chức năng sau vụ tai nạn lao động khiến 5 người chết, 8 người bị thương tại trang trại lợn ở xã Thạch Quảng.

Khẳng định tai nạn là "sự cố đáng tiếc", ông Mạnh nói sự việc không phải do điện giật như thông tin ban đầu mà là ngộ độc khí hydro sulfua (H2S) - loại khí cực độc tích tụ trong không gian kín.

Theo tìm hiểu, hydro sunfua (H2S) là một khí vô cơ không màu, có mùi trứng thối rất đặc trưng ở nồng độ thấp. Trong tự nhiên, nó hiếm khi tồn tại với lượng lớn mà chủ yếu sinh ra từ quá trình phân hủy chất hữu cơ chứa lưu huỳnh trong điều kiện yếm khí, tức môi trường thiếu oxy hoàn toàn.

H2S có khối lượng riêng nặng hơn không khí khoảng 20%. Điều này có nghĩa khí không dễ bay lên, H2S có xu hướng chìm xuống và tích tụ ở những vị trí trũng, kín và sâu như đáy hầm biogas, bể chứa phân, giếng, cống ngầm hay các hố kỹ thuật. Những khu vực này được gọi là "không gian hạn chế" (confined space), tức nơi không khí tươi khó luân chuyển tự nhiên.

Đặc tính “chìm xuống” này khiến H2S trở thành sát thủ vô hình. Bên trên miệng hầm, người đứng có thể hít thở bình thường. Nhưng chỉ cần bước xuống sâu hơn, nạn nhân sẽ lập tức đối mặt với lớp khí độc đặc quánh. H2S nguy hiểm hơn nhiều loại khí khác nằm ở cơ chế gây độc tế bào. Nó không chỉ gây ngạt cơ học như việc thiếu oxy trong không khí H2S tấn công trực tiếp vào ty thể của tế bào. Nói cách khác, tế bào "chết vì ngạt" ở cấp độ vi mô. Cơ chế này rất giống với chất độc cyanide. H2S có thể khiến nạn nhân ngã gục chỉ sau một đến hai nhịp thở.

Trong các hầm biogas đều tiềm ẩn nguy cơ tích tụ H2S ở bể phân giải. Vì vậy, về nguyên tắc tuyệt đối không dùng khứu giác để kiểm tra hầm chứa, để đảm bảo an toàn trước khi xuống hầm phải đo nồng độ khí bằng máy chuyên dụng, thông gió cưỡng bức và sử dụng mặt nạ có bình dưỡng khí độc lập (SCBA) cùng dây đai an toàn.

Từ vụ 5 công nhân tử vong tại trang trại lợn ở xã Thạch Quảng, đặt ra câu hỏi về an toàn lao động trong việc xử lý sự cố kỹ thuật tại các bể lọc phân trong trang trại lợn của Dabaco. 

Cụ thể: Trang trại chăn nuôi tại xã Thạch Quảng, cũng như các trang trại khác của Dabaco có máy chuyên dụng đo nồng độ khi trước khi kiểm tra những vị trí trũng, kín và sâu như đáy hầm biogas, bể chứa phân, giếng, cống ngầm hay các hố kỹ thuật hay không? Có sẵn mặt nạ, bình dưỡng khí độc lập cùng dây đai an toàn cho công nhân sử dụng không? Ngoài ra, Dabaco áp dụng quy trình kỹ thuật như thế nào, để đảm bảo an toàn cho người lao động khi kiểm tra các khu vực có nguy chứa khí độc?

Trang trại của Công ty TNHH Dabaco Thanh Hóa tại xã Thạch Quảng có hơn 390 công nhân, làm việc ở 4 phân trại. Họ được ký hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm đầy đủ.

Trong số 5 người tử vong, có kỹ sư Trần Đình Công, trú xã Vạn Tín, TP Hà Nội, nhóm còn lại là công nhân phổ thông có trình độ chăn nuôi, cơ khí, điện...