Hà Nội đề xuất cho người bị thu hồi đất mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

Theo dự thảo, đối tượng được áp dụng là chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện các dự án trên địa bàn thành phố, thuộc một trong hai trường hợp: Đủ điều kiện được bố trí tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt; hoặc không đủ điều kiện bố trí tái định cư nhưng gặp khó khăn về nhà ở.

Các đối tượng này phải đáp ứng đồng thời ba tiêu chí: Chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở đối với diện tích bị thu hồi; có tên trong quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được phê duyệt; có nguyện vọng mua hoặc thuê mua NƠXH và chưa từng được mua, thuê mua NƠXH tại các dự án trên địa bàn Hà Nội.

Làm rõ các trường hợp khó khăn về nhà ở

Đối với trường hợp không đủ điều kiện bố trí tái định cư nhưng có khó khăn về nhà ở, dự thảo xác định ba nhóm cụ thể.

Thứ nhất, người bị thu hồi toàn bộ nhà, đất đang ở hoặc phần diện tích còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa, đồng thời không còn nhà ở, đất ở nào khác tại xã, phường nơi có đất bị thu hồi.

Thứ hai, người bị thu hồi một phần diện tích nhà, đất, phần còn lại vẫn đủ điều kiện tồn tại nhưng có trên 7 người hoặc từ 2 cặp vợ chồng trở lên đăng ký thường trú và thực tế cùng sinh sống. Trường hợp này, diện tích nhà ở bình quân đầu người sau thu hồi phải thấp hơn mức tối thiểu theo quy định của Chính phủ.

Thứ ba, người không thường xuyên sinh sống tại địa chỉ bị thu hồi nhưng đang ở một nhà khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi và diện tích nhà ở bình quân đầu người tại nơi ở đó thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.

Về số lượng căn hộ, dự thảo quy định mỗi hộ gia đình bị thu hồi đất được mua hoặc thuê mua một căn NƠXH. Trường hợp có từ 2 cặp vợ chồng trở lên thực tế cùng sinh sống và đăng ký thường trú tại địa chỉ bị thu hồi, mỗi cặp vợ chồng có thể được xem xét mua hoặc thuê mua một căn, nhưng tổng số không quá 2 căn trên một thửa đất.

Quy định cụ thể trình tự xét duyệt và phân bổ căn hộ

Dự thảo quy định quy trình thực hiện qua nhiều bước, với trách nhiệm cụ thể của chính quyền địa phương, Sở Xây dựng và chủ đầu tư dự án NƠXH.

Trước hết, UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất chủ trì, phối hợp với công an cấp xã rà soát nhu cầu nhà ở của các đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách. Việc rà soát phải lập biên bản và có xác nhận của từng trường hợp, làm cơ sở lập danh sách gửi Sở Xây dựng.

Trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ, Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, loại bỏ những trường hợp không đáp ứng tiêu chí; đồng thời giới thiệu dự án NƠXH có quỹ căn hộ phù hợp, ưu tiên dự án gần nơi có đất bị thu hồi.

Trường hợp chưa có quỹ nhà đáp ứng, Sở Xây dựng phải thông báo bằng văn bản, đưa đối tượng vào danh sách chờ và giới thiệu dự án khi có quỹ nhà đủ điều kiện bán, cho thuê mua.

Tiếp đó, trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được văn bản của Sở Xây dựng, UBND cấp xã phải phê duyệt danh sách các đối tượng đủ điều kiện. Đồng thời, cơ quan này liên hệ với chủ đầu tư để thống nhất vị trí và cơ cấu diện tích căn hộ bố trí cho từng trường hợp, lập biên bản xác nhận giữa hai bên.

Đáng chú ý, văn bản giới thiệu của Sở Xây dựng chỉ có giá trị giữ quỹ căn hộ trong 30 ngày kể từ ngày ban hành. Nếu hết thời hạn này mà UBND cấp xã chưa phê duyệt danh sách và gửi cho chủ đầu tư, số căn hộ được giới thiệu có thể tiếp tục đưa vào kinh doanh theo quy định pháp luật. UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm giải trình về việc chậm phê duyệt.

Trong vòng 5 ngày kể từ khi có biên bản thống nhất, chủ đầu tư phải thông báo bằng văn bản đến các đối tượng được phê duyệt để dự kiến ký hợp đồng mua hoặc thuê mua NƠXH khi dự án đủ điều kiện.

Khi dự án đủ điều kiện bán, cho thuê mua, chủ đầu tư thông báo thời gian, địa điểm ký hợp đồng và thực hiện ký kết trực tiếp với từng đối tượng, không phải tổ chức bốc thăm. Các trường hợp này cũng không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, đối tượng và thu nhập theo quy định đối với người mua, thuê mua NƠXH thông thường.

Trong vòng 5 ngày kể từ ngày ký hợp đồng, chủ đầu tư có trách nhiệm gửi danh sách các đối tượng đã ký hợp đồng đến Sở Xây dựng để tổng hợp, cập nhật vào cơ sở dữ liệu về chính sách NƠXH.