Đề xuất tiêu chí, cách tính điểm công nhận khu kinh tế đặc biệt

Các quy định này được Bộ Tài chính đề xuất tại Chương II, từ Điều 4 đến Điều 10 của dự thảo Nghị định.

Đáp ứng điều kiện và đạt từ 90/100 điểm

Theo Điều 4 dự thảo, việc công nhận khu kinh tế đặc biệt được thực hiện theo cơ chế đánh giá hai bước. Theo đó, xã, phường, đặc khu chỉ được đưa vào chấm điểm khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định và phải đạt tổng số điểm từ 90/100 điểm trở lên theo khung điểm tại Điều 6.

Bốn điều kiện được đánh giá theo nguyên tắc đạt hoặc không đạt, không thay thế cho việc chấm điểm, gồm:

Thứ nhất, đơn vị đề nghị công nhận phải là đơn vị hành chính cấp xã (xã, phường, đặc khu) có ranh giới địa lý xác định.

Thứ hai, địa bàn phải có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước. Trong đó, khu vực đề nghị công nhận phải thuộc địa bàn được xác định trở thành cực tăng trưởng quốc gia, cực tăng trưởng vùng hoặc thuộc vùng động lực quốc gia theo chủ trương, định hướng của cấp có thẩm quyền hoặc Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng đã được phê duyệt.

Thứ ba, trong phạm vi địa giới hành chính phải có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên được cấp có thẩm quyền công bố.

Thứ tư, địa bàn phải có quy mô dân số từ 50.000 người trở lên và diện tích tự nhiên từ 300 km² trở lên. Riêng đối với phường, diện tích tự nhiên không quá 500 km².

Năm nhóm tiêu chí, thang điểm 100

Về tiêu chí tính điểm, dự thảo quy định tổng điểm tối đa là 100, được phân thành 5 nhóm tiêu chí.

Nhóm thứ nhất là vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, với tối đa 35 điểm.

Trong đó, địa bàn được xác định là cực tăng trưởng quốc gia được tính 25 điểm; cực tăng trưởng vùng 24 điểm; thuộc vùng động lực quốc gia 23 điểm. Trường hợp đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí thì áp dụng mức điểm cao nhất.

Ngoài ra, địa bàn có vị trí trọng yếu về quốc phòng, an ninh, là đặc khu hoặc thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được cộng thêm điểm, với tổng số điểm cộng tối đa 10 điểm.

Nhóm thứ hai là trình độ phát triển của xã, phường, đặc khu, tối đa 10 điểm. Nhóm này được đánh giá dựa trên 3 chỉ tiêu gồm khả năng tự cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế công nghiệp - xây dựng - dịch vụ và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp.

Nhóm thứ ba là quy mô dân số và diện tích tự nhiên, tối đa 15 điểm.

Nhóm thứ tư là khả năng huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng và khả năng đóng góp ngân sách nhà nước, tối đa 20 điểm.

Nhóm thứ năm là tiềm năng, lợi thế phát triển các ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược theo khoản 1 Điều 48 Luật Phát triển đô thị, tối đa 20 điểm.

Đáng chú ý, điểm đối với cảng biển và cảng hàng không quốc tế được cộng dồn nếu địa bàn đồng thời đáp ứng cả hai tiêu chí, nhưng tổng số điểm của hai tiêu chí này không quá 12 điểm.

Điều 5 dự thảo cũng quy định về nguồn số liệu, thời điểm xác định và trách nhiệm cung cấp số liệu. Việc này nhằm bảo đảm số liệu sử dụng trong đánh giá thống nhất với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu thống kê và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.

Quy định cụ thể hồ sơ, trình tự công nhận

Từ Điều 7 đến Điều 10, dự thảo quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đề nghị công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Theo đó, hồ sơ đề án gồm tờ trình của UBND cấp tỉnh, nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, đề án công nhận, báo cáo thẩm tra của Sở Tài chính và dự thảo nghị quyết của Chính phủ.

Trình tự thực hiện bắt đầu từ việc lập, thông qua đề án tại địa phương, sau đó gửi Bộ Tài chính để tổ chức thẩm định thông qua Hội đồng thẩm định liên ngành. Trường hợp cần thiết, Hội đồng thẩm định có thể tổ chức khảo sát thực địa.

Nội dung thẩm định tập trung vào căn cứ chính trị, pháp lý; tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ; sự phù hợp với quy hoạch; mức độ đáp ứng các điều kiện theo quy định; kết quả chấm điểm; tính khả thi về nguồn lực; đồng thời đánh giá tác động về kinh tế, xã hội, ngân sách, môi trường, quốc phòng và an ninh.

Trên cơ sở chủ trương của cấp có thẩm quyền và kết quả thẩm định, UBND cấp tỉnh hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét, ban hành nghị quyết công nhận khu kinh tế đặc biệt.