Nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng nhà, đất công tại Quảng Trị

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 330/KL-TTCP về việc phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước quản lý trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Quảng Trị hiện được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị. Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tổng số cơ sở nhà, đất trên địa bàn hai tỉnh là 4.902 cơ sở.

Nhiều cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng sai mục đích

Theo Thanh tra Chính phủ, công tác tham mưu, ban hành và tổ chức thực hiện các quy định về quản lý, sử dụng nhà, đất còn chậm. Việc rà soát văn bản và xây dựng chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hằng năm chưa được thực hiện kịp thời.

Công tác lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất còn chậm. Một số đơn vị được giao đất chưa chủ động hoàn tất các thủ tục về đất đai. Tình trạng cơ sở nhà, đất bỏ trống, xuống cấp, bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc kinh doanh, cho thuê không đúng quy định vẫn xảy ra.

Việc xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị cũng chưa được thực hiện đầy đủ.

Đáng chú ý, trong 25 cơ sở được thanh tra trực tiếp, có 13 cơ sở bỏ trống, không sử dụng liên tục trên 12 tháng, dẫn đến xuống cấp, hư hỏng. Trong số này, 11 cơ sở có phương án sắp xếp, xử lý chưa phù hợp, thiếu tính khả thi nên sau nhiều năm vẫn chưa được đưa vào sử dụng hoặc xử lý.

Ba cơ sở gồm Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Triệu Phong, Nhà thiếu nhi huyện Triệu Phong và Nhà khách UBND huyện Triệu Phong được giao cho đơn vị không có nhu cầu sử dụng.

Đối với cơ sở 2 Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị, đơn vị không còn nhu cầu sử dụng nhưng đến nay chưa có phương án xử lý.

Tại Khu vực Rập Trời, phường Ba Đồn, phương án đấu giá tài sản trên đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất được phê duyệt trong khi khu đất chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang bị lấn, chiếm.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ phát hiện 7 cơ sở được sử dụng vào mục đích kinh doanh, cho thuê không đúng quy hoạch, kế hoạch và mục đích sử dụng đất. Một số trường hợp đã được phê duyệt đề án kinh doanh, cho thuê nhưng chưa quy định nội dung nộp tiền thuê đất; có cơ sở được đơn vị quản lý đề xuất phương án sắp xếp chưa phù hợp.

Ba cơ sở chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính liên quan đến tiền thuê đất và các loại thuế. Tại khu vực bãi tắm Đá Nhảy, đất bị chiếm dụng để cho thuê kinh doanh dịch vụ nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Yêu cầu xử lý dứt điểm các vi phạm

Thanh tra Chính phủ cho rằng những tồn tại, hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Về khách quan, chính sách, pháp luật về quản lý nhà, đất liên quan đến nhiều lĩnh vực và thường xuyên được sửa đổi. Một số hồ sơ pháp lý về đất đai, xây dựng chưa đầy đủ, gây khó khăn trong xác định nguồn gốc, diện tích, quyền sử dụng đất, giá trị tài sản và phương án xử lý.

Về chủ quan, một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa quan tâm đúng mức đến công tác quản lý, sử dụng nhà, đất công; còn lúng túng trong lựa chọn phương án xử lý. Một số đơn vị chưa chủ động, còn chờ hướng dẫn; việc phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ. Công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm chưa được thực hiện thường xuyên, kịp thời.

Đối với 25 cơ sở nhà, đất được thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp cho thuê, sử dụng đất trái quy định; đồng thời rà soát, xác định đầy đủ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính để thu về ngân sách Nhà nước.

Các khoản được yêu cầu xử lý, thu hồi gồm 562,526 triệu đồng tại Rạp chiếu bóng 15/7 và 189 triệu đồng tại cơ sở hẻm 125 Quốc lộ 9.

Cơ quan Thuế được yêu cầu thu đúng, thu đủ các khoản nghĩa vụ tài chính, trong đó có hơn 8,884 tỷ đồng của 29 hộ kinh doanh tại bãi biển Nhật Lệ; hơn 1,489 tỷ đồng của Công ty Cổ phần Du lịch - Khách sạn Công đoàn Quảng Bình và hơn 48,159 triệu đồng của 81 hộ kinh doanh tại Nhật Lệ, Bảo Ninh.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan qua các thời kỳ. Trường hợp có đủ căn cứ, thực hiện xử lý trách nhiệm theo quy định.

Quảng Trị cũng được yêu cầu rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất; đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả hoặc sai mục đích; đồng thời xác định giá trị quyền sử dụng đất đối với những cơ sở chưa được xác định để tính vào giá trị tài sản theo quy định.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng quá 12 tháng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng theo tiến độ dự án. Khi phát hiện vi phạm, phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hậu quả để xử lý. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được kiến nghị chỉ đạo Đại học Huế rà soát, đề xuất phương án xử lý đối với cơ sở Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị.

Bộ Tài chính được giao chủ trì rà soát, tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, sử dụng tài sản công; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngày 23/7/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 7222/VPCP-V.I, thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu về việc thực hiện Kết luận thanh tra số 330/KL-TTCP.

Thanh tra Chính phủ đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra và báo cáo kết quả để cơ quan này tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.