Quy định mới về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực đất đai

Ngày 27/7/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó, đối với trường hợp chuyển đất trồng lúa sang loại đất khác trong nhóm đất nông nghiệp, mức phạt dao động từ 2 - 30 triệu đồng. Cụ thể, diện tích dưới 0,5 ha bị phạt từ 2 - 3 triệu đồng; từ 0,5 ha đến dưới 1 ha phạt 3 - 5 triệu đồng; từ 1 ha đến dưới 3 ha phạt 5 - 10 triệu đồng; từ 3 ha trở lên bị phạt từ 10 - 30 triệu đồng.

Đối với hành vi chuyển đất trồng lúa sang đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) tại địa bàn cấp xã, mức xử phạt từ 3 - 150 triệu đồng, tùy theo diện tích vi phạm. Trong đó, diện tích dưới 0,05 ha bị phạt từ 3 - 5 triệu đồng; từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha phạt 5 - 10 triệu đồng; từ 0,1 ha đến dưới 0,5 ha phạt 10 - 20 triệu đồng; từ 0,5 ha đến dưới 1 ha phạt 20 - 50 triệu đồng; từ 1 ha đến dưới 2 ha phạt 50 - 100 triệu đồng; từ 2 ha trở lên bị phạt từ 100 - 150 triệu đồng.

Đối với hành vi chuyển đất trồng lúa sang đất ở tại địa bàn cấp xã, mức xử phạt cao hơn, từ 20 - 200 triệu đồng. Cụ thể, diện tích dưới 0,01 ha bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng; từ 0,01 ha đến dưới 0,03 ha phạt 30 - 50 triệu đồng; từ 0,03 ha đến dưới 0,05 ha phạt 50 - 100 triệu đồng; từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha phạt 100 - 150 triệu đồng; từ 0,1 ha trở lên bị phạt từ 150 - 200 triệu đồng.

Đáng chú ý, đối với các hành vi chuyển đất trồng lúa sang đất phi nông nghiệp tại địa bàn phường, mức xử phạt được đề xuất gấp hai lần mức phạt áp dụng tại khu vực cấp xã đối với từng hành vi và diện tích vi phạm tương ứng.

Với hành vi chuyển đất rừng sang loại đất khác trong nhóm đất nông nghiệp, mức xử phạt được đề xuất từ 2 - 30 triệu đồng. Cụ thể, diện tích dưới 0,5 ha bị phạt từ 2 - 3 triệu đồng; từ 0,5 ha đến dưới 1 ha phạt 3 - 5 triệu đồng; từ 1 ha đến dưới 2 ha phạt 5 - 10 triệu đồng; từ 2 ha trở lên bị phạt từ 10 - 30 triệu đồng.

Đối với hành vi chuyển đất rừng sang đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) tại địa bàn cấp xã, mức phạt dao động từ 3 - 150 triệu đồng, tùy theo diện tích vi phạm. Trong đó, diện tích dưới 0,05 ha bị phạt từ 3 - 5 triệu đồng; từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha phạt 5 - 10 triệu đồng; từ 0,1 ha đến dưới 0,5 ha phạt 10 - 20 triệu đồng; từ 0,5 ha đến dưới 1 ha phạt 20 - 50 triệu đồng; từ 1 ha đến dưới 2 ha phạt 50 - 100 triệu đồng; từ 2 ha trở lên bị phạt từ 100 - 150 triệu đồng.

Đối với hành vi chuyển đất rừng sang đất ở tại địa bàn cấp xã, mức xử phạt được đề xuất từ 10 - 200 triệu đồng. Cụ thể, diện tích dưới 0,02 ha bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng; từ 0,02 ha đến dưới 0,05 ha phạt 20 - 50 triệu đồng; từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha phạt 50 - 100 triệu đồng; từ 0,1 ha đến dưới 0,5 ha phạt 100 - 150 triệu đồng; từ 0,5 ha trở lên bị phạt từ 150 - 200 triệu đồng.

Trong khi đó, đối với chủ đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp được Nhà nước cho thuê đất theo hình thức trả tiền thuê đất hằng năm nhưng lại cho thuê lại đất theo hình thức trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.

Theo đó, mức xử phạt được áp dụng theo diện tích đất vi phạm. Cụ thể, diện tích dưới 0,5 ha bị phạt từ 30 - 50 triệu đồng; từ 0,5 ha đến dưới 1 ha bị phạt từ 50 - 100 triệu đồng; từ 1 ha đến dưới 2 ha bị phạt từ 100 - 150 triệu đồng; từ 2 ha trở lên bị phạt từ 150 - 200 triệu đồng.

Ngoài việc bị xử phạt bằng tiền, chủ đầu tư và bên thuê lại đất còn buộc ký lại hợp đồng thuê đất theo đúng hình thức trả tiền thuê đất hằng năm theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 250.000.000 đồng, gấp 5 lần so với quy định trước đây (5.000.000 đồng).