Vi phạm trong xây dựng, kinh doanh bất động sản có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng

Ngày 17/9/2026, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị phổ biến pháp luật về Nghị định số 339/2026/NĐ-CP, Nghị định số 311/2026/NĐ-CP và tập huấn nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết công tác xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng đã được Chính phủ cụ thể hóa bằng nhiều nghị định.

Trong đó, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản, có hiệu lực từ ngày 26/8/2026.

Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.

Phạt đến 1 tỷ đồng trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản

Theo bà Đặng Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng), Nghị định 339 gồm 8 chương, 91 điều, điều chỉnh 7 lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.

Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính, hành vi đã kết thúc hoặc đang thực hiện; hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi.

Đồng thời, Nghị định quy định đối tượng bị xử phạt, thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền theo từng chức danh, thẩm quyền lập biên bản và việc thi hành các hình thức xử phạt trong các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh.

Các hình thức xử phạt chính gồm cảnh cáo và phạt tiền. Một số hình thức xử phạt bổ sung được áp dụng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm như đình chỉ hoạt động xây dựng từ 1-6 tháng; đình chỉ hoạt động giám sát thi công xây dựng từ 6-9 tháng; đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản từ 3-6 tháng và đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản từ 3-6 tháng.

Ngoài ra, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Thời hạn tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng từ 6-12 tháng; giấy phép xây dựng từ 3-12 tháng. Tang vật, phương tiện vi phạm hành chính cũng có thể bị tịch thu theo quy định.

Đáng chú ý, mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm trong lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản là 1 tỷ đồng. Đối với lĩnh vực quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, mức phạt tiền tối đa là 300 triệu đồng.

Quy định cụ thể về thời hiệu xử phạt

Nghị định 339 cũng quy định thời hiệu xử phạt theo từng lĩnh vực. Theo đó, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 1 năm đối với vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản và quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật.

Đối với lĩnh vực xây dựng và quản lý, phát triển nhà, thời hiệu xử phạt là 2 năm.

Với vi phạm đã kết thúc, thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Đối với nhà ở riêng lẻ, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm được xác định là ngày đưa công trình vào sử dụng.

Trường hợp không xác định được ngày đưa công trình vào sử dụng, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm được xác định là ngày hoàn thành công trình ghi trong hợp đồng thi công xây dựng.

Đối với hành vi vi phạm đang thực hiện, thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Lưu ý thẩm quyền xử phạt trong giai đoạn chuyển tiếp

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp), cho biết Nghị định 311 có các quy định chuyển tiếp nhằm xử lý vấn đề thẩm quyền xử phạt đối với những chức danh chưa được quy định trong Nghị định 339.

Do đó, trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm, các cơ quan, đơn vị cần nghiên cứu, áp dụng đồng thời các quy định về thẩm quyền xử phạt tại Nghị định 311 và Nghị định 339, bảo đảm việc xử lý đúng quy định pháp luật.

Theo đại diện Bộ Tư pháp, việc triển khai các nghị định diễn ra trong bối cảnh tổ chức bộ máy được sắp xếp, trong đó các địa phương đã thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao, các Sở Xây dựng phải thực hiện khối lượng lớn công việc liên quan đến thi hành pháp luật tại địa phương.

Việc thiếu công cụ pháp lý hoặc áp dụng quy định chưa đầy đủ, chặt chẽ trong kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm có thể dẫn đến vướng mắc trong quá trình ban hành và thực hiện quyết định xử phạt.

Vì vậy, việc phổ biến, hướng dẫn thực hiện các nghị định mới được Bộ Xây dựng xác định là cần thiết, góp phần giúp các đơn vị thuộc Bộ và Sở Xây dựng địa phương nắm rõ quy định, xác định đúng thẩm quyền, trình tự xử lý và tổ chức thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính đúng pháp luật, thống nhất và hiệu quả.