Báo chí trước thách thức AI

 

Ảnh minh họa.

 

Căng thẳng Nga-Ukraine, tác động ngày càng lớn của hiện tượng nóng lên toàn cầu, hậu quả của đại dịch Covid-19 đã tạo ra nỗi sợ hãi và bất an cho nhiều người dân... Thông thường đây là điều kiện để báo chí phát triển mạnh nhưng trong bối cảnh lạm phát tràn lan và chi tiêu bị siết chặt cùng những tiến bộ phi thường của trí tuệ nhân tạo đặt ra nhiều thách thức cho ngành báo chí.

 

AI mang đến cơ hội cho các tòa soạn như: Cung cấp nhiều thông tin và định dạng cá nhân hơn, giúp giải quyết tình trạng phân mảnh kênh và quá tải thông tin. Chỉ trong vài năm tới, tiêu chí để đánh giá chuyển đổi số trong các tòa soạn không phải là tốc độ áp dụng kỹ thuật số mà là cách biến đổi nội dung kỹ thuật số để đáp ứng kỳ vọng của độc giả - điều đang thay đổi liên tục.

 

Viện Nghiên cứu Báo chí của Reuters cho rằng sẽ có nhiều tờ báo trên thế giới ngừng sản xuất bản tin hàng ngày do chi phí in tăng và mạng lưới phân phối yếu đi. Truyền hình sẽ có nguy cơ bị đào thải đầu tiên, bởi sự cạnh tranh từ những người phát trực tuyến. Việc Netflix chuyển đổi một phần sang mô hình dựa trên quảng cáo càng làm tăng áp lực lên doanh thu quảng cáo của truyền hình.

 

Truyền thông hiện đại với sự bùng nổ đầy sáng tạo trong cách kể chuyện bằng video ngắn trên các mạng xã hội dành cho giới trẻ đang tạo nên tầm ảnh hưởng cực lớn. Điều này buộc các tòa soạn báo phải có sự thay đổi, hướng đến xây dựng nội dung, phát triển video để tìm kiếm doanh thu bền vững.

 

Nhìn lại hơn 20 năm trước, phóng viên đi sự kiện hoặc thực hiện đề tài đều ghi chép ra giấy, viết bài xong phải chạy ra cửa hàng thuê đánh chữ để gửi bài về tòa soạn (bằng fax là phổ biến). Còn bây giờ, công nghệ số trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho người làm báo.

 

Hiện nay nhiều cơ quan báo chí đã ứng dụng AI, Big Data, IoT tạo ra các sản phẩm mới: Ứng dụng trả lời tự động (Chatbot), hay các sản phẩm báo chí dữ liệu, báo chí thị giác... việc đổi mới và tạo ra các

 

sản phẩm, dịch vụ mới đi liền với cách thức tiêu dùng và thụ hưởng dịch vụ mới không chỉ đáp ứng nhu cầu mà còn là hướng đi kích thích nhu cầu phát triển, vừa gia tăng trải nghiệm cho khách hàng, vừa mở ra cơ hội cho sự phát triển của đơn vị báo chí, truyền thông.

 

Thực tế cho thấy, trong kỷ nguyên số, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ kết nối, số lượng các tờ báo điện tử cũng nở rộ khắp nơi trên thế giới, truyền tải thông tin dưới nhiều hình thức. Công nghệ số làm cho báo chí có bước nhảy vọt về thời gian thông tin, không gian bao phủ, cách thức tiếp cận thông tin, tăng về số lượng bạn đọc, cũng như số lượng và chất lượng thông tin.

 

Mặc dù không ai có thể phủ nhận được công nghệ đã mang tới những tiện ích vượt bậc, nhưng đứng trước sự phát triển mạnh mẽ và rộng lớn của công nghệ thông tin, người làm báo cũng phải đối mặt với không ít thách thức, đòi hỏi phải nhanh chóng bắt kịp với xu thế thời đại.

 

Vì chuyển đổi số nên nhiều phóng viên trẻ có xu hướng chạy theo những thông tin giật gân, câu khách mà bỏ quên tính nhân văn của báo chí. Nhà báo trẻ bắt nhịp công nghệ làm báo nhanh hơn, nhưng bị trượt theo thông tin mà không đi sâu vào các vấn đề.

 

Đòi hỏi với người làm báo hôm nay phải biết luật chơi của công nghệ, thay đổi tư duy ngôn ngữ làm báo truyền thống sang tư duy của báo chí số. Tại một sự kiện, nhà báo phải kết hợp tác nghiệp trên nhiều nền tảng, tạo ra sản phẩm đa dạng loại hình để đáp ứng nhiều đối tượng độc giả khác nhau. Giá trị của tác phẩm bên cạnh đề tài "độc", còn nằm ở chỗ người viết phải chuyên sâu, gần như là chuyên gia của lĩnh vực đó.

 

Trong bối cảnh kỷ nguyên số, nội dung báo chí đương nhiên phải có chất lượng tốt để có bạn đọc nhưng nội dung và công nghệ luôn phải song hành. Để có sản phẩm báo chí tốt cần phải có cả nội dung tốt, kết hợp với công nghệ, do đó nhà báo phải làm chủ công nghệ.