Chuyên gia lưu ý, tại dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư thuộc “Dự án đường vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội” cần rà soát việc bố trí các nút giao kết nối các tuyến đường bộ cao tốc với mạng lưới giao thông trên địa bàn của địa phương.

 

Tại hội thảo đánh giá tác động của việc xây dựng đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư thuộc “Dự án đường vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội” do Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam và Hội Kinh tế và Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam tổ chức mới đây, một trong những nội dung được nhiều chuyên gia quan tâm chính là vấn đề kết nối giao thông. 
 
Bản đồ hướng tuyến dự án đường vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội.
 
Trong bài viết gửi đến hội thảo PGS.TS Lưu Đức Hải - Viện trưởng Viện nghiên cứu Đô thị và Phát triển hạ tầng và các cộng sự kiến nghị, việc kết nối giữa tuyến đường Vành đai 4 và các tuyến đường bộ cao tốc khác cần nghiên cứu, xem xét để giải quyết hợp lý đối với các nút giao cắt giữa các đường cao tốc; giao cắt với các tuyến đường sắt; các nút giao liên thông; kết nối hạ tầng khác và kết nối phục vụ dân sinh.
 
Theo PGS.TS Lưu Đức Hải và nhóm nghiên cứu, việc kết nối giữa tuyến cao tốc được đầu tư theo phương thức đối tác công tư tại “Dự án đường cành đai 4 – Vùng Thủ đô” với hệ thống đường bộ trên địa bàn các địa phương còn hạn chế, chưa gắn kết giữa đường bộ cao tốc và các quy hoạch nên chưa khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, các không gian phát triển mới để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
 
Do đó, cần rà soát việc bố trí các nút giao kết nối các tuyến đường bộ cao tốc với mạng lưới giao thông trên địa bàn của địa phương. Chủ động nghiên cứu, cập nhật, hoàn thiện quy hoạch tỉnh; bổ sung kế hoạch sử dụng đất; rà soát, điều chỉnh các quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị bảo đảm sự gắn kết, liên thông, đồng bộ giữa các tuyến đường bộ cao tốc và các tuyến đường của địa phương để phát triển các không gian kinh tế, tận dung tối đa lợi thế do các tuyến đường bộ cao tốc mang lại.
 
Quản lý chặt chẽ việc sử dụng, khai thác quỹ đất tại khu vực các nút giao. Khai thác quỹ đất tại khu vực các nút giao và các không gian phát triển mới gắn với các tuyến cao tốc, trong đó tập trung ưu tiên các dự án đường địa phương phục vụ sản xuất kinh doanh, tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu, các dự án động lực, có tính lan tỏa cao, tạo nguồn thu lâu dài cho địa phương, tạo công ăn việc làm và sinh kế cho người dân địa phương. Hạn chế tối đa việc giao các vị trí thuận lợi để phát bất đọng sản nhà ở, khắc phục tình trạng phát triển manh mún, không đồng bộ.
 
Toàn cảnh hội thảo đánh giá tác động của việc xây dựng đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư thuộc “Dự án đường vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội”
 
Cũng liên quan đến nội dung kết nối hạ tầng kỹ thuật, theo TS Phạm Văn Khánh - Trưởng ban Kinh tế Tổng hội Xây dựng Việt Nam, tại điểm đ khoản 1 Điều 54 Luật Xây dựng quy định trong nội dung thiết kế cơ sở của dự án có trình bày phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình; giải pháp phòng chống cháy nổ. Đây là nội dung hết sức cần thiết trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng quy mô lớn, dạng tuyến.
 
Tuy nhiên nội dung của Báo cáo khả thi dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư thuộc “Dự án đường vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội” chưa trình bày chi tiết về vấn đề. TS Phạm Văn Khánh đề nghị nhóm tác giả, xem xét, bổ sung phần nội dung này để làm rõ cơ sở phục vụ việc thẩm định, phê duyệt dự án và lựa chọn nhà đầu tư.
 
Ngoài ra, TS Phạm Văn Khánh cho rằng, thuyết minh về sự phù họp của dự án với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia và quy hoạch có liên quan theo quy định của pháp luật về quy hoạch cũng chưa tập trung phân tích mối liên quan của dự án với sự phát triển vùng Thủ đô, Đồng bằng Bắc bộ và Giao thông Quốc gia.
 
Ngoài ra, phân tích các rủi ro chính của dự án, TS Phạm Văn Khánh cho rằng, nội dung dự thảo đã nêu ra vấn đề có liên quan nhưng chưa cụ thể, chưa làm rõ các rủi ro, phân bổ trách nhiệm quản lý các bên sát với hoàn cảnh, điều kiện thực tế trong giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng của dự án này. Theo TS Khánh, cần làm rõ việc nhận dạng các rủi ro và trách nhiệm quản lý các rủi ro của nhà đầu tư và cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong hợp đồng dự án, đặc biệt các rủi ro về chậm bàn giao mặt bằng thi công, thay đổi cơ chế chính sách có liên quan đến dự án.
 
Trong khi đó đánh giá về những tác động của việc xây dựng dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư thuộc “Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội", Tiến sỹ Phạm Hoài Chung, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải cho rằng, việc đầu tư xây dựng Dự án có tác động lớn tới vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng động lực phía Bắc và toàn hệ thống giao thông quốc gia.
 
Tuyến đường không những đóng vai trò liên kết vùng và kết nối giao thông đô thị, khắc phục tình trạng quá tải về giao thông, tăng cường khả năng liên kết, giao thương hàng hóa giữa các tỉnh trong Vùng Thủ đô cũng như vùng động lực phía Bắc mà còn góp phần thúc đẩy phát triển các khu vực đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ khu vực đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, kinh tế đô thị, tạo nguồn lực đầu tư phát triển cho tương lai.
 
Tuyến đường Vành đai 4 giúp Thủ đô Hà Nội có điều kiện phát triển đô thị trung tâm, hình thành chuỗi đô thị mới ở phía Tây Hà Nội, thúc đẩy sự liên kết với các đô thị vệ tinh đã được quy hoạch và các khu công nghiệp dọc tuyến thuộc địa phận các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh... Đồng thời, góp phần phát triển mới một số khu vực như: Nam sông Hồng, phía Tây đường Vành đai 4; Bắc sông Hồng, huyện Mê Linh, sân bay Nội Bài, đô thị Sóc Sơn, Bắc sông Đuống, Nam sông Đuống và huyện Gia Lâm...
 
Do đó, quá trình tư vấn cần làm rõ một số vấn đề liên quan đến phát triển mạng lưới đường cao tốc, vai trò kết nối của tuyến cao tốc. Đồng thời, cần xem xét và nghiên cứu kỹ các phương án bảo đảm việc phát triển quỹ đất hai bên tuyến đường một cách hiệu quả nhất, bảo đảm không gian phát triển các khu đô thị, công nghiệp...
 
Theo đại diện đơn vị tư vấn, Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng thủ đô Hà Nội có tổng chiều dài 112,8km (103,1km Vành đai 4 và tuyến nối theo hướng cao tốc Nội Bài – Hạ Long dài 9,7km để khép kín; điểm đầu tại Km0=Km3+695 cao tốc Hà Nội – Lào Cai (huyện Sóc Sơn, Hà Nội), điểm cuối tại Km40+500 cao tốc Nội Bài – Hạ Long (Quế Võ, Bắc Ninh). Trong đó, địa phận Hà Nội là 57,95km; Hưng Yên là 19,31km; Bắc Ninh là 26,56km và 9,7km tuyến nối.
 
Đến nay, nhóm dự án thành phần số 1 (giải phóng mặt bằng theo đầu tư công) và số 2 (xây dựng đường song hành theo đầu tư công), công tác chuẩn bị đầu tư đã hoàn thành. Riêng nhóm dự án thành phần số 1 đã đạt trên 84%. Nhóm dự án 2 khởi công từ 25/6/2023.
 
Nhóm dự án thành phần số 3 (làm đường cao tốc lõi) theo phương thức đối tác công tư (PPP), Hội đồng thẩm định Nhà nước đã họp và cơ bản thông qua nội dung đầu tư theo hình thức này. Tổng mức đầu tư của dự án là khoảng 55.000 tỷ đồng, thời gian thu phí 25 năm.
 
 
Mai Anh
 
PV (Người Xây Dựng)