Hoàn thiện cơ chế phát triển nhà ở, thị trường bất động sản

Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế

Chiều 16/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026, xem xét, cho ý kiến đối với 8 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Tại phiên họp, Thủ tướng cũng chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần triển khai ngay về kinh tế - xã hội.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, thời gian từ nay đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Dự kiến tại Kỳ họp, Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua khoảng 45 dự án luật, nghị quyết.

Theo Thủ tướng, đây đều là những nội dung quan trọng, cấp thiết, cần sớm hoàn thiện, thông qua nhằm thể chế hóa chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, phục vụ phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các cơ quan của Quốc hội và Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ, nỗ lực chuẩn bị các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội. Riêng trong tháng 8/2026, Chính phủ đã tổ chức 2 phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật, xem xét, cho ý kiến đối với 23 dự án luật, nghị quyết.

Thủ tướng đánh giá, các nội dung được xem xét tại phiên họp lần này đều quan trọng, nhiều vấn đề mới, khó, nhạy cảm, có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến ngân sách nhà nước, đầu tư, thuế, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, tổ chức cơ quan điều tra hình sự và một số lĩnh vực khác.

Đây cũng là những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cần khẩn trương hoàn thiện để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Thời gian qua, các bộ, cơ quan chủ trì đã tích cực, khẩn trương xây dựng, hoàn thiện các dự án luật, đồng thời đánh giá tác động, lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp. Các dự án luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định để hoàn thiện, trình Chính phủ theo quy định.

Bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ và khả thi

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt trong công tác xây dựng pháp luật là thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng; giải quyết đúng, trúng, đến cùng các điểm nghẽn; khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển, tạo không gian và dư địa cho phát triển.

Tiến độ xây dựng pháp luật phải được đẩy nhanh, song công tác chuẩn bị phải kỹ lưỡng. Chất lượng, tính đồng bộ, thống nhất và khả thi cần được đặt lên hàng đầu.
Theo chỉ đạo của Thủ tướng, tại phiên họp, các đại biểu tập trung thảo luận những nội dung còn ý kiến khác nhau, phương án xử lý và vấn đề cần Chính phủ quyết định; không báo cáo lại các nội dung đã thống nhất.

Việc xây dựng các dự án luật, nghị quyết phải bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, kết luận của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ; Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình lập pháp năm 2026.

Thủ tướng yêu cầu làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của các nội dung được đề xuất thể chế hóa; chỉ luật hóa những vấn đề đã rõ, được thực tiễn kiểm nghiệm.

Cùng với đó, cần rà soát kỹ tính đồng bộ của từng dự án luật, nhất là giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư, pháp luật về thuế và ngân sách. Mỗi vấn đề chỉ giao một đầu mối chủ trì; quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự, thủ tục; xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, giảm tầng nấc, trùng lặp.

Thủ tướng cũng yêu cầu cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ; không tạo thêm cơ chế “xin - cho”, không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

Phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu; không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Công tác đánh giá tác động cần được thực hiện đầy đủ, nhất là đối với người dân, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước. Việc tham vấn phải thực chất, cầu thị, lắng nghe ý kiến của các đối tượng chịu tác động, đội ngũ thực thi pháp luật ở cơ sở, chuyên gia, nhà khoa học.

Đối với những vấn đề còn ý kiến khác nhau, cơ quan chủ trì phải nêu rõ các phương án, ưu điểm, hạn chế, tác động và kiến nghị phương án lựa chọn để báo cáo Chính phủ, Quốc hội.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu coi trọng công tác tổ chức thi hành pháp luật, quy định rõ điều khoản chuyển tiếp, thời điểm có hiệu lực và nội dung giao quy định chi tiết, không để khoảng trống pháp lý. Các dự thảo văn bản quy định chi tiết phải được chuẩn bị đồng thời; về nguyên tắc, mỗi luật, nghị quyết chỉ ban hành một văn bản quy định chi tiết.

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trước ngày 21/9

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo việc tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến xác đáng của thành viên Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và kết luận tại phiên họp.

Các bộ, cơ quan được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ 8 dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến thành viên Chính phủ, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21/9/2026.

Đồng thời, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và cơ quan liên quan trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, nghị quyết được biểu quyết thông qua hoặc cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2.

Tại phiên họp, Chính phủ cơ bản thống nhất về sự cần thiết, mục tiêu và định hướng hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết. Thủ tướng cho ý kiến đối với một số nội dung cụ thể, trong đó tập trung vào các dự án luật liên quan trực tiếp đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh đây là dự án luật đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống kinh tế, chính trị, xã hội; được Nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát toàn diện dự thảo Luật, nhất là những nội dung còn ý kiến khác nhau.

Việc hoàn thiện dự án Luật phải bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của cấp có thẩm quyền, đặc biệt là các nguyên tắc, định hướng lớn tại Nghị quyết số 21 của Trung ương, kết luận của Bộ Chính trị và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu làm rõ những chủ trương đã được cụ thể hóa trong dự thảo Luật, những nội dung được quy định tại các luật khác và văn bản hướng dẫn thi hành; rà soát, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật có liên quan.

Đồng thời, đẩy nhanh việc xây dựng, kết nối thông tin, dữ liệu đất đai theo nguyên tắc minh bạch tối đa, thúc đẩy giao dịch trên thị trường; rà soát quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa.

Hoàn thiện cơ chế phát triển nhà ở, thị trường bất động sản

Về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Xây dựng rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng; cầu thị, lắng nghe ý kiến người dân, doanh nghiệp để nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư, các loại hình nhà ở cho thuê và cơ chế tài chính đi kèm.

Bộ Xây dựng được yêu cầu đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở, đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân.

Dự thảo Luật cần quy định rõ tiêu chí khung về hạn chế phân lô bán nền, các giải pháp ngăn ngừa hành vi đầu cơ; đồng thời báo cáo Quốc hội đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.

Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Xây dựng hoàn thiện cơ chế để thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững.

Dự thảo Luật cần xác định rõ tiêu chí nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; nghiên cứu cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai thông qua tài khoản bảo đảm; hoàn thiện cơ chế phân quyền cho UBND cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, rà soát các quy định về điều kiện kinh doanh, trình tự giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin, bảo đảm an toàn pháp lý, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là người mua nhà.

Thủ tướng cũng yêu cầu quy định rõ việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư, tín dụng và các cơ sở dữ liệu liên quan.