HoREA đề xuất bổ sung chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức

Trong tham luận phục vụ Hội thảo về nhà ở xã hội do Đại học Quốc gia TP. HCM tổ chức ngày 18/9/2026, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đã đưa ra một số đề xuất sửa đổi, bổ sung đối với chính sách "nhà ở chính sách" trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Hai nội dung đáng chú ý là khôi phục điều kiện cư trú đối với người mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội và bổ sung chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.

Theo HoREA, Chương VI dự thảo Luật Nhà ở quy định về “Nhà ở chính sách”, gồm các nhóm chính sách về nhà ở cho cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, người có công và chương trình mục tiêu; nhà ở xã hội; nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân và nhà ở phục vụ tái định cư.

Hiệp hội đánh giá nhiều quy định trong dự thảo có tính khả thi, phù hợp thực tiễn, đồng thời thể chế hóa các chủ trương mới về nhà ở xã hội. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, HoREA đề nghị tiếp tục bổ sung, hoàn thiện một số quy định.

Khôi phục điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội

Một trong những kiến nghị đáng chú ý của HoREA là bổ sung điểm c sau điểm b khoản 3 Điều 61 dự thảo Luật Nhà ở, khôi phục quy định về “điều kiện cư trú” đối với người được mua, mua trả góp, thuê mua, thuê nhà ở xã hội.

Theo đề xuất, người được hưởng chính sách phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có nhà ở xã hội. Trường hợp không có đăng ký thường trú thì phải có đăng ký tạm trú từ một năm trở lên tại địa phương này, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

HoREA cho rằng Luật Nhà ở năm 2014 từng quy định điều kiện cư trú đối với người được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Tuy nhiên, Luật Nhà ở năm 2023 và dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi đã bỏ điều kiện này.

Theo Hiệp hội, việc bỏ điều kiện cư trú đã dẫn đến tình trạng số lượng người đăng ký tại một số dự án vượt xa nguồn cung. HoREA dẫn chứng dự án nhà ở xã hội tại số 324 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, TP Hồ Chí Minh có 1.254 căn hộ, trong đó 1.025 căn nhà ở xã hội, gồm 755 căn để bán và 270 căn để cho thuê.

Do không còn quy định về điều kiện cư trú, dự án có hơn 12.000 người đăng ký mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội. Trong đó có nhiều người đang sinh sống, làm việc tại các tỉnh, thành phố khác.

HoREA cũng cho rằng bất cập có thể xảy ra ngay trong cùng một tỉnh. Chẳng hạn, người sinh sống, làm việc tại phường Phan Thiết có thể đăng ký mua nhà ở xã hội tại phường Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

Theo HoREA, việc khôi phục điều kiện cư trú hiện nay có thuận lợi nhờ hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư được xây dựng trong quá trình triển khai Đề án 06.

Thông tin cư trú được tích hợp với mã số định danh cá nhân và VNeID, tạo điều kiện để cơ quan chức năng xác minh thông tin của người đăng ký hưởng chính sách.

HoREA dẫn Công văn số 511/C06-TTDLDC ngày 19/1/2026 của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) về việc thực hiện xác nhận điều kiện về thu nhập để phục vụ chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội.

Từ đó, Hiệp hội kiến nghị khôi phục điều kiện cư trú nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ chủ đầu tư xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách.

Đề xuất chính sách riêng cho cán bộ, công chức, viên chức

HoREA đồng thời đề nghị bổ sung Mục 5 vào Chương VI dự thảo Luật Nhà ở, quy định về “Nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước”.

Theo đề xuất, bổ sung Điều 83a quy định Nhà nước có chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức theo quy định về nhà ở chính sách. Chính phủ sẽ quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, thứ tự ưu tiên, trình tự và thủ tục thực hiện.

HoREA cho rằng các Luật Nhà ở năm 2005, 2014, 2023 và dự thảo Luật Nhà ở đều xác định cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức. Trong đó, một bộ phận thuộc lực lượng vũ trang nhân dân là đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Luật Nhà ở năm 2023 cũng đã quy định chính sách phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân. Tuy nhiên, theo HoREA, chưa có chính sách riêng về phát triển nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.

Hiệp hội cho rằng một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức có thu nhập thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội và có nhu cầu mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Trong khi đó, nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, việc đăng ký, xét duyệt và bốc thăm tại một số dự án có thể gây khó khăn cho người có nhu cầu.

Theo HoREA, chính sách nhà ở phù hợp sẽ góp phần giúp cán bộ, công chức, viên chức ổn định chỗ ở, yên tâm công tác, nhất là những người có nơi ở cách xa nơi làm việc từ 15-20 km hoặc mất 1-1,5 giờ di chuyển mỗi ngày.

Hiệp hội nhấn mạnh nhu cầu này càng đáng quan tâm đối với cán bộ, công chức, viên chức trong bối cảnh sắp xếp, hợp nhất các địa phương; đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung chính sách nhà ở cho nhóm đối tượng này vào dự thảo Luật Nhà ở.