Ảnh hưởng của truyền thông đại chúng đối với văn hóa lối sống đô thị

17:08 | 21/06/2022
(NXD) - Hoạt động truyền thông đại chúng được coi là một phần của đời sống văn hóa xã hội hiện đại. Nó vừa là sản phẩm của văn hóa, lại vừa có vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ hiểu biết chung, khẳng định, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp...

 

Thế giới đang vận động mạnh mẽ trong thời đại bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực truyền thông đại chúng. Truyền thông đại chúng ra đời đã đáp ứng, làm thỏa mãn các nhu cầu giao tiếp mang tính phổ biến và tạo hiệu quả ở quy mô toàn cầu. Hoạt động truyền thông đại chúng được coi là một phần của đời sống văn hóa xã hội hiện đại. Nó vừa là sản phẩm của văn hóa, lại vừa có vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ hiểu biết chung, khẳng định, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp. 
 
Truyền thông đại chúng là hoạt động giao tiếp xã hội rộng rãi, thông qua các kênh phương tiện truyền thông bao gồm: sách, báo in, điện ảnh, phát thanh, truyền hình, quảng cáo, internet, băng, đĩa hình và âm thanh… Trình độ cao - thấp của phương tiện sẽ quyết định trình độ ý thức phát triển của con người. Phạm vi mở rộng phương tiện truyền thông trở thành toàn bộ năng lực cảm thụ, trình độ ý thức sáng tạo mới của công chúng. Sự thay đổi của các phương tiện truyền thông từng ngày đã làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội hiện nay. 
 
 
1. Vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng đối với văn hóa lối sống đô thị 
 
Trong cuộc sống hằng ngày người ta mặc nhiên thừa nhận các phương tiện truyền thông đại chúng như là bộ phận cấu thành đời sống tinh thần của toàn xã hội, con người hiện đại không thể hình dung nổi cuộc sống nếu thiếu các phương tiện truyền thông đại chúng. Ở các đô thị, truyền thông đại chúng phát triển mạnh và đang chi phối cuộc sống của từng gia đình, của từng thành viên  xã hội. Ta thử tưởng tượng, một ngày nào đó chúng ta không có các thiết bị này, xã hội sẽ hỗn loạn ra sao! Nó can thiệp vào mọi hoạt động của đời sống xã hội. Nó tác động mạnh mẽ vào việc hình thành lối sống ở các đô thị nước ta. 
 
Việc hình thành lối sống của một cộng đồng người ở một khu vực không diễn ra một cách tức thời. Nó hình thành một cách từ từ, tự nhiên và dường như không phụ thuộc vào ý chí của con người. Chịu sự chi phối mang tính lịch sử của phương thức sản xuất, tập quán sinh hoạt, truyền thống văn hóa… lối sống vừa có tính bền vững, vừa có tính linh động, dễ biến đổi theo thời gian và không gian. Sự biến đổi ấy có thể do cái nội sinh và cái ngoại sinh gây ra. Thông thường sự biến đổi do tác động của cái ngoại sinh dễ gây ra mâu thuẫn giữa mức sống và lối sống, giữa truyền thống và hiện đại, giữa cái nội địa và cái ngoại nhập. Trong đời sống hiện đại các phương tiện truyền thông đại chúng là một trong những kênh quan trọng nhất tác động vào lối sống đô thị.
 
Có thể nói rằng, các phương tiện truyền thông như điện thoại di động, Internet, Facebook, Messenger… đã làm thay đổi thế giới và cách tư duy của con người đến mức bản thân chúng ta cũng không thể thấy hết khả năng vô cùng của nó. Trong một thời gian tương đối ngắn, những tác động của các phương tiện truyền thông đại chúng đã tạo ra những biến đổi về văn hóa - xã hội sâu sắc ở mọi ngõ ngách nơi chúng ta đang sống. Dù đó đang đem lại cho con người những cơ hội để có một cuộc sống thuận tiện hơn và thách thức đến những vấn đề mà trước đây chúng ta xem là đương nhiên, từ khái niệm dân chủ tới những vấn đề liên quan đến tình bạn, tình yêu hay các quan hệ xã hội thời hiện đại. Một thế giới ảo đan xen với thế giới thực, một không gian tương tác tối đa trong mọi mối quan hệ xã hội, những cách nhìn rộng mở và khoan dung với các quan điểm khác biệt, tốc độ thông tin được truyền đi nhanh tới mức các khoảng cách không gian và thời gian trở nên tương đối. Tất cả điều đó đã khiến các phương tiện truyền thông đại chúng có vai trò và tầm ảnh hưởng rất lớn trong lối sống đô thị hiện nay.
 
Các đô thị tại đất nước ta đã hình thành những thế hệ tương ứng với các thế hệ công nghệ truyền thông. Khoảng cách số vẫn đang tồn tại trong xã hội ta hiện nay do những khác biệt về vùng miền, thu nhập, tuổi tác, giới tính và các khả năng khác nhau trong việc tiếp cận với các phương tiện truyền thông đại chúng. Bên cạnh những thuận lợi, các phương tiện truyền thông đại chúng cũng đặt ra nhiều thách thức cho xã hội. 
 
Sống hiện đại, ăn mặc hợp thời trang không phải là xấu. Nhưng chạy theo mốt trong điều kiện kinh tế và văn hóa chưa phát triển cao là một nguyên nhân gây ra các tệ nạn xã hội. Các đô thị xuyên suốt dải đất ta còn nghèo, vấn đề này càng cần được quan tâm. Nếu như trước đây không ít người cảm thấy hãnh diện khi đeo lủng lẳng cái đài bán dẫn trên vai để mở nhạc oang oang trên đường thì ngày nay khắp các phố phường đô thị, những chiếc loa hiện đại, đời mới đang được sử dụng hết công suất với âm thanh quá cỡ để “phục vụ” không theo yêu cầu của bất kỳ ai. Ngoài ra, các âm thanh ồn ào này còn trở thành tín hiệu mời khách của các hàng quán dọc phố. Thoạt nhìn đó là hiện tượng. Nhưng nếu quan sát kỹ hơn ta thấy sự ồn ào hỗn tạp của âm thanh này đã trở thành nhu cầu “không thể thiếu được”, trở thành thói quen của lớp trẻ đô thị. Ở đây người viết không bàn đến cái đúng, cái sai của hiện tượng xã hội trên mà chỉ ghi nhận nó như một nét đặc trưng của âm thanh đô thị. Nét đặc trưng này còn được khắc đậm hơn trong đời sống các đô thị chậm phát triển bởi tâm lý “anh hùng nhất khoảnh”, “người giàu tỉnh lẻ”… Âm thanh của các phương tiện nghe nhìn có ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của đô thị. Về phương diện kiến trúc người ta đã tính đến việc phát huy hoặc ngăn cản âm thanh hỗn tạp đó. Về phương diện giao tiếp nó như là công cụ, là vật trung gian trong giao tiếp xã hội, đặc biệt là với lớp trẻ. Về phương diện mức sống, công suất cường độ của âm thanh như là một trong những tiêu chí làm thước đo mức sống của các gia đình đô thị có “ăn nên làm ra”.
 
Vào một gia đình tại các đô thị đang phát triển, cái đập vào mắt người ta trước tiên là các phương tiện nghe, nhìn. Để có phương tiện nghe nhìn hiện đại người dân lao động tại các đô thị đó phải có kế hoạch lao động và tiết kiệm hàng năm trời. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến lối sống của họ. Chúng như là bộ phận không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của người dân đô thị. Nhờ đó mà người ta có được biết bao điều mới mẻ về mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: từ kinh tế, chính trị đến văn hóa xã hội, từ khoa học kỹ thuật đến văn nghệ thể thao… Người ta có thể biết được mọi sự kiện diễn ra ở địa phương mình, ở khắp các miền của đất nước và của thế giới. Điều này làm cho đời sống của thị dân hòa nhập với đời sống của các vùng khác nhau của đất nước và của thế giới, nó tác động mạnh mẽ đến sự phát triển kinh tế và văn hóa, đồng thời cũng ảnh hưởng không nhỏ đến lối sống. Nó góp phần khắc phục cái lạc hậu của một vùng xa trung tâm kinh tế chính trị văn hóa của đất nước, làm thay đổi nếp nghĩ, nếp sống biệt lập, khép kín cái căn nguyên của tự ti, bảo thủ, cục bộ địa phương. Truyền thông đại chúng góp phần nâng cao dân trí của các đô thị nói chung và lĩnh vực nông thôn nói riêng. Sau cùng là làm cho người ta có cảm giác gần nhau hơn. 
 
2. Tác động xấu từ các phương tiện truyền thông đại chúng ảnh hưởng đến lối sống đô thị
 
Truyền thông trong xã hội hiện nay là một “dòng chảy thông tin” trên nền tảng, dịch vụ công nghệ cho phép người dùng tạo ra, chia sẻ, trao đổi, thảo luận và thay đổi các nội dung, thiết lập thành các mạng lưới liên kết và tương tác xã hội. Các phương tiện truyền thông đã làm cho người ta có cảm giác mạnh mẽ hơn về thời gian. Đặc biệt là mạng xã hội liên tục được nâng đỡ, hỗ trợ bởi những công nghệ mới, ngày càng tiện ích hơn, nó trở thành kênh quan trọng, thúc đẩy quá trình giao tiếp và kết nối xã hội. Các thuật toán cho phép các nền tảng truyền thông xã hội thiết lập các cộng đồng hoạt động dưới nhiều hình thức khác nhau (diễn đàn, nhóm, hội công khai, hoặc bí mật...) có thể thu hút từ hàng nghìn lên đến hàng triệu thành viên, không giới hạn về địa lý, thành phần xã hội.  
 
Chậm hay nhanh một ngày thôi, thậm chí chỉ một vài phút thôi thông tin đã có thể được tăng hoặc giảm ý nghĩa của nó. Con người thực sự bị hối thúc bởi thông tin, nó làm cho đời sống đô thị tấp nập hơn, con người năng động hơn trong mọi lĩnh vực. Sự tiếp cận đến từng cá nhân người dùng với tốc độ nhanh tạo ra nhiều cơ hội và lợi ích về truyền tải, tiếp nhận, chia sẻ tri thức; phục vụ các nhu cầu đa dạng của cộng đồng như: kết bạn, giải trí, kinh doanh, bày tỏ quan điểm, phản biện xã hội, lan tỏa những điều tốt đẹp… Đồng thời, cũng từ các nền tảng truyền thông xã hội bộc lộ những tác động tiêu cực, ẩn chứa những nguy cơ phức tạp, khó lường. Thông tin xô bồ, không được chọn lọc bởi quá nhiều kênh, nhiều phương tiện khác nhau đôi khi đẩy người ta vào tình trạng bắt buộc phải tiếp nhận. Người ta không còn kịp dừng lại để suy nghĩ, để vận động tư duy, để suy xét phán đoán đúng sai. Hơn thế nữa thông tin dồn dập đôi khi thúc ép con người ta hành động theo nó một cách thụ động. Nhận nhiều thông tin mà không suy ngẫm để hành động rất có thể trở thành thiếu văn hóa.
 
Sự lệch lạc trong nhận thức về các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội sẽ dẫn đến sai lầm trong hành vi, tạo nên những mối nguy về an ninh, bất ổn chính trị, xã hội. Một bộ phận người sử dụng mạng xã hội thường có xu hướng quan tâm, thích (like) và chia sẻ (share) thông tin giật gân, tiêu cực, trái chiều hơn thông tin tích cực, một cách cố tình hoặc vô ý thức, bất chấp các hậu quả. Nhiều người cho rằng mạng xã hội là ảo, không phải chịu trách nhiệm về những phát ngôn, hành xử của mình. Tâm lý đó cộng hưởng với các công cụ được tạo ra để thu hút người dùng, cùng với sự bất cập, hạn chế trong quản lý của các cơ quan chức năng càng làm cho việc phát tán thông tin xấu, độc hại trở nên dễ dàng và nguy hiểm.
Những biểu hiện gần đây chỉ ra, hiện tượng tin giả, các phát ngôn thù ghét, nói xấu, phỉ báng, vu khống, bịa đặt, kỳ thị dân tộc, tôn giáo, kỳ thị giới tính, các hành vi gây hấn, tấn công trên mạng,… đang trở nên đáng báo động. Sự lạm phát hình ảnh cũng gây ra nhiều hậu quả tai hại. Những hành vi lệch lạc này có thể làm khủng hoảng đời sống của cá nhân, tổ chức, gây nặng nề và trầm cảm xã hội. 
 
Tác động xấu từ các phương tiện truyền thông đại chúng có thể dẫn đến những hậu quả trực tiếp, tức thời, nhưng cũng có những hậu quả len lỏi, lâu dài tích tụ vào ứng xử, lối sống, dần dần phá vỡ những hệ giá trị văn hóa và đạo đức tốt đẹp. Những đổ vỡ về giá trị, những tổn thương về tâm lý ảnh hưởng đến đời sống mỗi cá nhân, từ đó, tác động đến ổn định chính trị, xã hội của quốc gia. Các nhà xã hội học cho rằng, việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội dẫn đến tình trạng “cô lập với xã hội thực tại”, “xao nhãng các quan hệ đời thực”, “tin vào đó mà không dành thời gian cho các quan sát, trải nghiệm và tương tác thực tế để đưa ra các quyết định đúng đắn”, thậm chí lệch lạc về nhận thức, dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt với giới trẻ. Về lâu dài, có thể khiến kết cấu xã hội bị rạn nứt sâu sắc, gây phân rã, khó tạo nên sự đồng thuận trong việc chung tay giải quyết các vấn đề của cộng đồng, xã hội.
 
Xem vậy chúng ta đã thấy các phương tiện truyền thông đại chúng ảnh hưởng đến lối sống như thế nào. Nhiều người đã cảnh tỉnh xã hội về nạn video đen, nhắc nhở các bậc cha mẹ chú ý đến con em trong các trò chơi hình ảnh điện tử, phản đối việc in ảnh không gian ba chiều nhòe nhoẹt làm hại mắt trẻ thơ… Ở một khía cạnh khác không kém phần quan trọng là khả năng cung cấp hình ảnh một cách trực tiếp, ngay lập tức của các phương tiện truyền thông đại chúng làm cho chúng ta lầm tưởng rằng đã có chân lý trong tay thì không cần suy nghĩ, xét đoán gì thêm nữa. Ngày lại ngày cách cung cấp thông tin kiểu này làm cho người ta lười biếng, không chịu suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo. Thêm vào đó vì lợi ích kinh tế người ta quảng cáo bằng mọi cách, mọi hình thức và bằng mọi giá bất chấp tai hại của nó như thế nào. Tất cả những cái đó vô ý thức hay có ý thức nó đã kích thích lối sống tiêu thụ thực dụng quá mức là một trong những căn bệnh nan giải của xã hội và cho lớp trẻ hôm nay. 
 
Các phương tiện truyền thông một mặt làm người ta gần nhau hơn, mặt khác tại đây người ta xa nhau hơn trong đời sống cộng đồng. Truyền hình làm người ta ngại đến xem phim, xem kịch tại các rạp. Các phương tiện truyền thông tiêu tốn hết thời gian rỗi và chôn chân con người tại ngôi nhà nhỏ của mình. Thậm chí ngay trong ngôi nhà nhỏ ấy cũng bị cắt vụn ra vì người cha thì muốn xem bóng đá, người mẹ muốn xem quảng cáo thời trang, còn đứa con lại muốn nghe nhạc rock, điều kiện kinh tế khá hơn thì mỗi con người trong cụm gia đình với chiếc iphone tha hồ lướt sóng mặc ai nấy làm.  Đời sống tình cảm của một gia đình truyền thống rõ ràng đang bị thông tin đại chúng can thiệp một cách trắng trợn. Câu chuyện truyền thống lấy “tam đại đồng đường”, “tứ đại đồng đường” làm trọng đang bị lối sống đề cao tự do cá nhân chống lại âm ỉ mà quyết liệt.
 
Muốn hay không muốn các phương tiện truyền thông đại chúng đã thực sự trở thành một bộ phận không thể thiếu được của đời sống xã hội hiện đại. Nghiên cứu quy luật phát triển và những ảnh hưởng của nó đến các lĩnh vực khác là yêu cầu thực tế khách quan. Truyền thông luôn mang tính chất trung tính, và việc con người sử dụng các phương tiện truyền thông đến đâu sẽ quyết định hiệu quả và ảnh hưởng của nó đối với xã hội. Hơn thế nữa, phát triển truyền thông đại chúng là nhu cầu, là khả năng có thực cùng với nhu cầu và khả năng phát triển của một đô thị.
 
Trong thế giới ngày nay, ở mỗi nước, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có sự phát triển về chính trị - xã hội. Bản sắc dân tộc của văn hóa đều được thể hiện rõ nét trên lối sống. Các tình cảm, tư tưởng, thị hiếu hiện đại nhất chỉ có thể thâm nhập vào lối sống khi nó qua một quá trình công nghệ được tồn tại phổ biến trong xã hội. Lối sống Việt Nam hôm nay mang bản sắc dân tộc đậm đà nhưng cùng với quá trình giao lưu, mở cửa với bên ngoài là sự du nhập của một bộ phận văn hóa vốn xa lạ với truyền thống văn hóa dân tộc, tạo nên cái gọi là “văn hóa đen” trong tổng thể đời sống văn hóa đô thị. Cơ chế thị trường hiện nay đã đẩy mạnh việc thỏa mãn nhu cầu vật chất, nhưng nó lại làm băng hoại nhiều giá trị tinh thần. “Văn hóa đen” không chỉ là sản phẩm “ngoại nhập” mà còn là kết quả của một bộ phận dân cư có lối sống không lành mạnh. Lối sống đó đã đẩy con người vào vòng trụy lạc, ham muốn tình dục, đề cao sự nổi dậy của bản năng, thực dụng, chạy theo đồng tiền, đề cao sự tiêu dùng vật chất đến mức sẵn sàng phạm tội ác để thỏa mãn. Hậu quả của nó là tạo ra một đội quân lưu manh, gái điếm, trộm cắp, cờ bạc… trẻ em phạm pháp, tạo ra một đội quân thất nghiệp đông đảo, biến văn hóa văn nghệ thành phương tiện reo rắc tâm lý bi quan và lối sống sa đọa.
 
Có những ý kiến về việc mạng xã hội đã qua đi thời khắc đỉnh cao và đang chững lại. Có những đánh giá lạc quan rằng người dùng mạng xã hội đang dần trở nên sáng suốt hơn, bình tĩnh hơn, trang bị bộ lọc tốt hơn, có nhiều kinh nghiệm hơn sau khi bị tin giả lừa đảo nhiều lần. Nhưng trong thực tế, có thể khẳng định, truyền thông xã hội là một “mặt trận” ngày càng phức tạp, mở rộng hơn. Yêu cầu ấy đòi hỏi phải nhìn nhận đúng về tác động của truyền thông ở cả hai mặt tích cực và tiêu cực, nhận diện và quản lý những tác nhân gây ảnh hưởng để bảo vệ, phát huy những giá trị tiến bộ được xã hội thừa nhận, đồng thời hạn chế, đẩy lùi, triệt phá những tác động tiêu cực bằng những giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ và hiệu quả. Cho nên, cần chú trọng tăng cường các biện pháp tuyên truyền nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức, trách nhiệm khi tham gia các nền tảng truyền thông xã hội của mọi công dân. Giáo dục định hướng giá trị để người trẻ biết tránh khỏi các biểu hiện lệch lạc về nhận thức và hành vi; trang bị cho học sinh, sinh viên kỹ năng tự bảo vệ thông tin cá nhân, cách thức chắt lọc và tiếp nhận thông tin.
 
3. Những kiến nghị
 
Để tạo lập môi trường thông tin lành mạnh, an toàn, góp phần tích cực, hiệu quả, bảo vệ, gìn giữ môi trường chính trị, xã hội ổn định làm nền tảng cho đất nước phát triển bền vững:
 
Một là, trong lãnh đạo, chỉ đạo cần nhận thức đúng, đầy đủ quan điểm: “không ngừng đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý báo chí điện tử, mạng xã hội và các loại hình truyền thông khác trên Internet theo kịp sự phát triển của thời đại công nghệ, chủ động, kiên trì thúc đẩy phát triển đúng hướng đi đôi với quản lý chặt chẽ. Xác định rõ, đây là môi trường mở, độc đáo, đặc biệt quan trọng nằm bên cạnh dòng chảy thông tin của truyền thông truyền thống cần được khai thác tối đa mặt tích cực, cổ vũ những giá trị tiến bộ, định hướng và tiến hành đấu tranh đối với những nhận thức, tư tưởng, quan điểm sai trái. Do đó, phải chủ động đánh giá, dự báo chính xác tình hình; chú trọng giải quyết thấu đáo các vấn đề bức xúc của người dân; khắc phục hiệu quả những hạn chế, bất cập, không để hình thành “điểm nóng”, những xu hướng (trend) tiêu cực trên mạng xã hội. Các cơ quan chức năng cần cung cấp thông tin cho báo chí một cách đầy đủ, công khai, minh bạch, kịp thời, nhất là với các vấn đề quan trọng được người dân quan tâm, không để cho cá nhân nào đó lợi dụng, chiếm lĩnh truyền thông xã hội. Đồng thời, kiên quyết xử lý nghiêm khắc với các phần tử cơ hội chính trị, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” cố tình làm lộ lọt, cung cấp thông tin nội bộ, hỗ trợ cho các phần tử mạng xã hội đưa tin sai sự thật, kích động, tấn công vào nội bộ. 
 
Hai là, khẩn trương thể chế hóa, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý trong thực tiễn; tích cực xây dựng khuôn khổ pháp luật khoa học, tiến bộ để truyền thông xã hội hoạt động, phát triển lành mạnh, đúng hướng. Thời gian qua, những thay đổi chóng mặt về thuật toán của các nền tảng công nghệ “làm khó” cả về nhận thức và hành động khiến các cơ quan chức năng vốn đã chậm trễ, hạn chế trong quản lý không gian mạng lại càng lúng túng, bất cập, chưa theo kịp trong việc hoạch định chính sách, pháp luật đối với truyền thông xã hội. Để quản lý tốt, cần nhanh chóng tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống văn bản pháp luật với các điều khoản cụ thể, rõ ràng, sát thực, phù hợp, theo kịp tốc độ biến động của truyền thông xã hội... thay vì chỉ dừng ở quy tắc điều chỉnh mang tính khuyến nghị đạo đức và văn hóa. Bởi lẽ, khi các ràng buộc pháp lý không cụ thể, rõ ràng và đủ mạnh thì các quy tắc đạo đức, văn hóa cũng rất khó để đi vào cuộc sống. Tích cực triển khai thực hiện Luật An ninh mạng với các chế tài đủ mạnh để răn đe, xử lý những hành vi vi phạm, gây hại như lưu trữ, cung cấp, đăng tải, phát tán tin giả, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, nói xấu, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước trên Internet, mạng xã hội…
 
Ba là, phát huy vai trò chủ động, tiên phong, dẫn dắt, định hướng của báo chí trong thông tin tích cực. Báo chí cách mạng cần khẳng định hơn nữa vai trò, vị thế của mình trong thời đại kỹ thuật số. Dòng thông tin tích cực của báo chí vẫn phải là dòng thông tin chủ lưu với thông tin chất lượng, chính xác, kịp thời, khách quan, là bộ lọc đáng tin cậy về mọi vấn đề xã hội, dư luận quan tâm. Vì vậy, cần tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Luật Báo chí năm 2016, sửa đổi bổ sung, hoàn chỉnh Luật cũng như các văn bản dưới Luật để hoàn thiện hơn nữa môi trường pháp lý cho hoạt động báo chí. Xác định rõ tiêu chí đối với từng loại hình thông tin điện tử nhất là báo điện tử, tạp chí điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội; có quy định để điều chỉnh hoạt động của các công ty công nghệ chuyên cung cấp thông tin báo chí. Tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản, của cơ quan báo chí trong thực hiện tôn chỉ, mục đích và nội dung thông tin, trong hợp tác hoạt động báo chí, trong đầu tư nền tảng công nghệ số cho sự phát triển vươn tầm của báo chí.   
 
Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng những người làm báo về bản lĩnh chính trị, về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, công nghệ, trau dồi đạo đức, ý thức về sứ mệnh nghề nghiệp, thực hiện tốt quy định về trách nhiệm và chuẩn mực khi tham gia mạng xã hội. 
 
Bốn là, thúc đẩy các giải pháp công nghệ, các biện pháp kỹ thuật phù hợp bắt kịp với sự phát triển của Internet, mạng xã hội. Khuyến khích mạng xã hội có nền tảng công nghệ trong nước phát triển, khuyến khích các cơ quan, tổ chức trong nước xây dựng mạng xã hội nội bộ. Tăng cường ứng dụng công nghệ để phòng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời các thông tin sai sự thật, xấu, độc có ảnh hưởng đến ổn định chính trị, xã hội. Nâng cao năng lực phân tích, điều tra, nghiên cứu công chúng, đo lường thái độ của người sử dụng Internet, tham gia truyền thông xã hội đối với những vấn đề được dư luận quan tâm. 
 
Năm là, truyền thông xã hội khác biệt vì nội dung do người dùng tạo ra và thông tin mang tính cá nhân hóa cao, do đó, sự quản lý của Nhà nước là cần thiết nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức người dùng. Việc người dùng nâng cao sức “đề kháng”, trang bị hiểu biết về pháp luật, bộ lọc văn hóa tốt, ứng xử văn minh, lịch lãm trong tranh luận, phản biện, có năng lực về tin tức, đánh giá được độ tin cậy của thông tin trên truyền thông xã hội là rất quan trọng. Có như vậy, việc khai thác, sử dụng mạng xã hội mới hiệu quả, thiết thực và lành mạnh, người dùng mới có thể bảo vệ những giá trị của bản thân, của cộng đồng và dân tộc. 
 
*Tài liệu tham khảo
- Hội thảo: Bàn về văn hóa lối sống đô thị Đà Nẵng.
 
 
 
Nguyễn Cửu Loan
 
(Bài viết đăng trên Tạp chí Người Xây dựng số tháng 5 & 6 - 2022)
 
 

Tin cùng chuyên mục

(NXD) - Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng, tổ chức tín dụng chỉ không được cho vay để “thanh toán tiền đặt cọc để thực hiện các giao dịch trong tư...
08:52 | 30/06/2022
(NXD) - Theo Tổng cục Thống kê, hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) của doanh nghiệp (DN) ngành Xây dựng cũng như khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ ngân hàng...
08:50 | 30/06/2022
(NXD) - Theo dự thảo chương trình phát triển nhà ở TP Hà Nội, nhu cầu tổng thể phát triển nhà ở giai đoạn 2021 – 2030 là 89 triệu m² sàn, trong đó nhà ở xã hộ...
09:06 | 29/06/2022
(NXD) - Sáng 27/6, tại Đà Nẵng diễn ra hội thảo "Phát triển Đà Nẵng xứng danh thành phố đáng đến và đáng sống" thu hút các chuyên gia đến từ nhiều nơi trên cả...
09:04 | 29/06/2022
(NXD) - Góp ý dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 39 của NHNN, chuyên gia cho rằng nên có những quy định hợp lý, tránh việc tác động tiêu cực đến sự phát triển ...
08:48 | 28/06/2022
(NXD) - UBND TP.HCM giao các sở cùng TP Thủ Đức, huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, khẩn trương thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đảm bảo ...
09:35 | 28/06/2022
(NXD) - Theo batdongsan.com, tổng số lượt tìm kiếm BĐS cho thuê trên thị trường trong tháng 5/2022 tăng 14% so với cùng kỳ năm 2021.
09:13 | 24/06/2022
(NXD) - Nhân dịp kỷ niệm 97 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, PV Tạp chí Người Xây dựng có cuộc phỏng vấn ông Phạm Mạnh Hùng, Phó TGĐ Đài tiếng nói Việt Na...
16:11 | 21/06/2022
(NXD) - Khu đô thị kinh tế biển Tiền Hải Center City đã có một khởi đầu ấn tượng với sự quan tâm đông đảo của khách hàng và nhà đầu tư được ghi nhận trong sự ...
15:47 | 21/06/2022
(NXD) - Tôi rất tâm đắc với khái niệm của một nhà báo nổi tiếng trên thế giới mà tôi đã ngấm ngay nó vào từng tế bào của cuộc đời mình trong suốt mấy chục năm...
09:01 | 21/06/2022
TẠP CHÍ NGƯỜI XÂY DỰNG
CƠ QUAN CHỦ QUẢN: TỔNG HỘI XÂY DỰNG VIỆT NAM
Các giấy phép hoạt động: Do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp cho cơ quan báo chí (GP tạp chí số 438 cấp ngày 19/03/2012 và GP TTĐT số 112 ngày 08/07/2020). Mã số tiêu chuẩn quốc tế International Standard Serial Number ISSN 0866 8531.
Tổng biên tập: Hoàng Chiến Thắng
Phó tổng biên tập: Nguyễn Xuân Hải, Trần Cường, Huỳnh Văn Hoàng
Tòa soạn: KS Hà Nội Heritage, số 625A đường La Thành, phường Thành Công, quận Ba Đình, TP Hà Nội
Hotline: 0912350145
Email: nguoixaydungdt@gmail.com
Đại diện tòa soạn phía Nam:
Huỳnh Văn Hoàng
Đại diện tòa soạn Miền Trung – Tây Nguyên:
Nguyễn Cửu Loan
© All rights reserved - Bản quyền thuộc về Tạp chí Người Xây Dựng
icon up