Chính phủ hành động mạnh, ưu tiên xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn

Chương trình hành động nhằm cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Kết luận số 75-KL/TW và Chương trình hành động số 31-CTr/TW; tạo chuyển biến rõ nét trong quản trị môi trường, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp.

Đồng thời, Chương trình là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, bảo đảm nguyên tắc "rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực", gắn trách nhiệm cụ thể với từng nhiệm vụ.

Theo Nghị quyết, Chính phủ đề ra 9 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Nâng cao nhận thức của toàn xã hội về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính; phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác, hội nhập quốc tế.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khắc phục ô nhiễm và nâng cao chất lượng môi trường không khí, tập trung xử lý tình trạng ô nhiễm tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị lớn. Cùng với đó là giải quyết ô nhiễm tại các lưu vực sông, kênh, mương, hồ và những đoạn sông trọng điểm; đẩy nhanh đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị, cụm công nghiệp và làng nghề; kiểm soát tổng lượng phát thải tại các khu vực có áp lực môi trường lớn phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường.

Chương trình cũng yêu cầu nâng cao hiệu quả phân loại chất thải rắn sinh hoạt phục vụ phát triển kinh tế tuần hoàn; đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải gắn với thu hồi năng lượng; giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp, đồng thời thúc đẩy thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và phát triển thị trường vật liệu thứ cấp.

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu chủ động quản lý các loại chất thải mới phát sinh trong quá trình chuyển đổi xanh; kiểm soát chặt việc nhập khẩu công nghệ, thiết bị lạc hậu, tiêu tốn tài nguyên và tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Đối với các điểm nóng về môi trường, Chương trình đặt mục tiêu đẩy mạnh xử lý ô nhiễm tại các làng nghề gắn với phát triển ngành nghề nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững; tập trung khắc phục ô nhiễm tại các khu vực khai thác, chế biến khoáng sản, khu vực tồn lưu hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật và các điểm ô nhiễm nghiêm trọng khác.

Trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, Chính phủ yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật đối với công trình xây dựng có tính đến yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả các hoạt động thích ứng.

Đồng thời, ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng có khả năng chống chịu cao trước bão, lũ, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và nước biển dâng; phát triển các đô thị có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, tập trung giải quyết tình trạng ngập úng do mưa cực đoan và triều cường tại các đô thị lớn.

Chương trình cũng thúc đẩy phát triển nông nghiệp thông minh, giảm phát thải khí nhà kính; tăng cường năng lực phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai; triển khai các giải pháp thích ứng theo từng vùng, dựa vào hệ sinh thái và cộng đồng, đặc biệt tại khu vực trung du, miền núi phía Bắc, duyên hải miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long. Cùng với đó là quy hoạch lại khu dân cư, di dời người dân khỏi vùng có nguy cơ cao, bảo đảm sinh kế và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.